Σε ποιους ψάχνει να επενδύσει η M. Grabowski

του Κώστα Τσαούση

Τι μπορεί να ωθεί έναν ισχυρό και επιτυχημένο επιχειρηματία να ξοδεύει ώρες από τον πολύτιμο προσωπικό του χρόνο για να ασχοληθεί με τις δυναμικές ομάδες των «πιτσιρικάδων» που αποφασίζουν να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους στην αγορά των startups ή ακόμη περισσότερο να βάλουν πλάτες για να αναδειχθούν, να στηριχθούν  και να προβληθούν επιχειρήσεις της  περιφέρειας που διακρίνονται για τα καινοτόμα και εξωστρεφή χαρακτηριστικά της δραστηριότητας τους.

Ένα ενδιαφέρον – και απολύτως κρίσιμο τούτες τις ώρες της δύσκολης προσπάθειας για επιβίωση και ανάκαμψη- ερώτημα που δεν είναι εύκολο να απαντηθεί με γενικής χρήσης κουβέντες. Αν η απάντηση εκ των πραγμάτων είναι σύνθετη, εν τούτοις η ενασχόληση γνωστών και επιτυχημένων επιχειρηματιών και managers προσθέτει μια ανεκτίμητη  αξία για την νέα και την νεανική επιχειρηματικότητα σε όλα τα δυνατά επίπεδα.

Η οικονομολόγος κα Mareva Grabowski  με πολύχρονη θητεία σε υψηλόβαθμες θέσεις ευθύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα έγινε ευρύτερα  γνωστή από τον γάμο της με τον κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, με τον οποίο απέκτησε μαζί του τρία παιδιά, δύο  κορίτσια και ένα αγόρι. Η κα Grabowski πήρε την πρωτοβουλία να ιδρύσει τον ελληνικό βραχίονα της Endeavor ενός διεθνούς μη κερδοσκοπικού οργανισμού που στηρίζει και προωθεί την επιχειρηματικότητα. Η Endeavor Greece ξεκίνησε τη λειτουργία της επίσημα στην Ελλάδα το Σεπτέμβριο του 2012, με στόχο τον εντοπισμό και τη στήριξη των κορυφαίων επιχειρηματιών της χώρας και υποστηρίζεται από ένα τοπικό Διοικητικό Συμβούλιο. Σε αυτό συμμετέχουν, εκτός της κας Grabowski που κράτησε για τον εαυτόν της τη θέση της αντιπροέδρου,  επιτυχημένοι επιχειρηματίες και προβεβλημένοι μάνατζερς – μεταξύ των εφοπλιστές και  μέλη επιχειρηματικών οικογενειών με παράδοση στην εγχώρια αγορά.

Ο κ. Μιχάλης Δ. Χανδρής, ο επικεφαλής του  Chandris Group είναι ο πρόεδρος του  ΔΣ.  Στο πλευρό του βρίσκονται ο κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος ( διευθύνων σύμβουλος της Chipita Α.Ε), ο κ. Ιωάννης Κούστας (πρόεδρος  & διευθύνων σύμβουλος της Danaos Corporation),  ο κ. Θοδωρής M. Κυριακού (Group CEO του Ομίλου Antenna), η κα Iωάννα Παπαδοπούλου (πρόεδρος & διευθύνουσα σύμβουλος της Ε.Ι. Παπαδόπουλος Α.Ε.), ο κ. Δημήτρης Παπαλεξόπουλος (διευθύνων σύμβουλος της ΤΙΤΑΝ Α.Ε.), η κα Κωστάντζα Σμπώκου – Κωνσταντακοπούλου (εκ μέρους της Τ.Ε.ΜΕΣ. Α.Ε.), ο κ. Γιάννης Στασινόπουλος ( εκ μέρους του Ομίλου ΒΙΟΧΑΛΚΟ Α.Ε.),  ο κ. Αλέξανδρος Τουρκολιάς (διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας) , η κα Μελίνα Τραυλού (διεθύνουσα Σύμβουλος της Neptune Lines Shipping & Managing Enterprises S.A. ) και η κα Μαρίλυ Φραγκίστα (διευθύνουσα σύμβουλος της Franco Compania Naviera Α.Ε.).

Στο ένα άκρο της φωτο η κα Mαρέβα Grabowski (ιδρύτρια και αντιπρόεδρος Δ.Σ της Εndeavor Greece),  ο κ. Πέτρος Χριστοδούλου, ο κ. Χάρης Μακρυνιώτης ( διευθύνων σύμβουλος της Endeavor Greece), η κα Νέλλη Τζάκου (γεν.διευθύντρια λιανικής τραπεζικής ΕΤΕ), ο κ. Αλεξανδρος Τουρκολιάς (διευθύνων σύμβουλος ΕΤΕ, μέλος του Δ.Σ της Endeavor Greece) και η κα Μελίνα Τραυλού (μέλος του Δ.Σ της Endeavor Greece, επικεφαλής της Neptune Lines Group of Companies).

—————————————————————

Ακολουθεί η συνομιλία μας με την κα Grabowski. Σε αυτήν απαντά για τα  βασικά χαρακτηριστικά του κύματος της νέας και νεανικής επιχειρηματικότητας, για την συνεργασία τους με την Εθνική Τράπεζα, για τις άμεσες και έμμεσες επιδόσεις των εταιρειών που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο της Endeavor αλλά και για τα επόμενα βήματα της.

Α) Ποια κατά τη γνώμη σας είναι τα κύρια χαρακτηριστικά ενός δυναμικού κύματος νέας και νεανικής επιχειρηματικότητας που έχει κάνει την εμφάνιση του και εδραιώνει τη παρουσία του τα τελευταία χρόνια ; Η εκτίμηση σας είναι ότι το κύμα αυτό θα μπορεί να αλλάξει νοοτροπίες και συμπεριφορές στο χώρο της αγοράς και των επιχειρήσεων;

Το νέο κύμα επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα έχει ενισχυθεί σημαντικά την τελευταία πενταετία, αποτελώντας μια μορφή διεξόδου στα νέα οικονομικά δεδομένα στη χώρα, με μείωση του ΑΕΠ της τάξης του 25% και ανεργία που έχει φτάσει σε ποσοστά ρεκόρ. Παραδοσιακά, βέβαια, η ελληνική κοινωνία παρουσιάζει ισχυρή ροπή προς την επιχειρηματικότητα, η οποία, όμως, είναι κυρίως μικρής κλίμακας και χαμηλής παραγωγικότητας. Σε μια μελέτη της Endeavor είχαμε καταγράψει πως ιδρύονται κατά μέσο όρο 40.000 εταιρείες ετησίως στην Ελλάδα και από αυτές ένα ποσοστό μόλις 10% είναι εστιασμένο σε τομείς με προοπτική ανάπτυξης. Δυστυχώς, μένει ένα εντυπωσιακό 90% που δεν είχε στραφεί σε εξωστρεφείς και παραγωγικούς κλάδους. Υπάρχουν σημάδια ότι αυτό αλλάζει και σίγουρα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Έχουμε δει τον τελευταίο καιρό καινοτόμες και εξωστρεφείς εταιρείες με πραγματικό όραμα και προοπτική που μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και να συμβάλουν στην ανάπτυξη. Στην Endeavor, στα δύο χρόνια ζωής μας έχουμε αξιολογήσει 300 περίπου εταιρείες και έχουμε δει πολλά καλά παραδείγματα. Η νοοτροπία δεν μπορεί να αλλάξει από τη μια μέρα στην άλλη αλλά η ανάδειξη των επιτυχημένων νέων επιχειρηματιών και των υγιών επιχειρήσεων σαν πρότυπα μπορεί να λειτουργήσει υπέρ μιας νέας αντίληψης των πραγμάτων. 

Β) Με τη στρατηγική συνεργασία που έχετε αναπτύξει με την Εθνική Τράπεζα παρέχεται η  δυνατότητα επιχειρήσεις με καινοτόμα και εξωστρεφή χαρακτηριστικά να βρουν διέξοδο χρηματοδότησης.  Θα ήθελα να αναφερθείτε σε αυτή το θετικό γεγονός αλλά και στις προοπτικές που ανοίγονται για τέτοιου είδους επιχειρήσεις.

Στην Endeavor έχουμε επαφή με πολλούς επιχειρηματίες και ειδικά υγιείς εταιρείες που είναι σε φάση σημαντικής ανάπτυξης, με υψηλό βαθμό εξωστρέφειας, οι οποίες αναζητούν τα εφόδια για να μεγαλώσουν, να δημιουργήσουν περισσότερες θέσεις εργασίας και να επεκταθούν στην Ελλάδα και τις ξένες αγορές. Προσφέρουν υψηλή προστιθέμενη αξία για την ελληνική αγορά και αποτελούν αξιόλογες επενδυτικές επιλογές. Η χρηματοδότηση είναι βασικό ζητούμενο τους για να ενισχύσουν σημαντικά τις δραστηριότητές τους και να ξεπεράσουν τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν στην πορεία ανάπτυξής και εξωστρέφειάς τους.  Παγκοσμίως, η Endeavor συνεργάζεται με σημαντικούς τραπεζικούς ομίλους προς αυτή την κατεύθυνση και η Εθνική Τράπεζα έχει διαχρονικά αποτελέσει πυλώνα της ελληνικής οικονομίας και μπορεί και τώρα να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάκαμψη της, στην οποία συμβάλλει σημαντικά η καινοτόμα και εξωστρεφής επιχειρηματικότητα. Ήδη μέσα από τη συνεργασία μας αυτή έχει υποστηριχθεί η υγιής ανάπτυξη και επέκταση εταιρειών του δικτύου μας και θα ακολουθήσουν πολλές ακόμη.

Γ) Κατά τη γνώμη σας ποια θα πρέπει να είναι τα απαιτούμενα και αναγκαία μέτρα για τη ανάδειξη και τη στήριξη της νέας και της νεανικής επιχειρηματικότητας σε όλα τα επίπεδα;

Στην Ελλάδα λειτουργούν σήμερα περισσότεροι από 50 οργανισμοί που δραστηριοποιούνται στη στήριξη της επιχειρηματικότητας, μέσω βραβείων, παροχής υποδομών, καθοδήγησης και χρηματοδότησης. Αυτό αποτελεί σημαντική πρόοδο που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια και συνεχώς προστίθενται νέες πρωτοβουλίες και προσπάθειες. Είναι σημαντικό, όμως, να αναπτυχθούν και συνεργασίες και η στήριξη να είναι ουσιαστική και να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των επιχειρηματιών.
Όλα αυτά όπως είναι και αναμενόμενο προϋποθέτουν και τη δημιουργία και εξασφάλιση ενός περιβάλλοντος στο οποίο η επιχειρηματικότητα ευνοείται και σίγουρα δεν εμποδίζεται. Αυτό μεταφράζεται σε ένα σταθερό φορολογικό περιβάλλον, σε κίνητρα για τους νέους επιχειρηματίες και για τους επενδυτές, ειδικά για να διευκολυνθεί η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων, πρόσβαση σε ‘έξυπνα’ κεφάλαια και βελτίωση των διαδικασιών ίδρυσης μια επιχείρησης, λειτουργίας αλλά και παύσης αυτής αν προκύψει ανάγκη. 
Πρέπει, επίσης, όλες οι ενδιαφερόμενες πλευρές πλέον να επιμείνουν στην διαμόρφωση ενός υγιούς επιχειρηματικού περιβάλλοντος στη χώρα.  Αφενός το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει στην λειτουργία της οικονομίας αλλά πρέπει να ασκεί τις κανονιστικές του υποχρεώσεις και αναπτυξιακές του πολιτικές με γνώμονα την αναλογικότητα και την αποτελεσματικότητα των πρωτοβουλιών του.
Αφετέρου όμως, ο επιχειρηματικός κόσμος θα πρέπει να επιδιώκει την ανταγωνιστικότητα σε κάθε τομέα της οικονομίας.  Αλλά και  προασπίσει την αδιαπραγμάτευτη ελευθερία της επιχειρηματικής δράσης.

Δ) Τι έχει πετύχει μέχρι σήμερα η δική σας ιδιαίτερη παρουσία ως  Endeavor Greece; Ποια είναι τα επόμενα βήματα σας και που θέλετε να στοχεύσετε;

Η Endeavor Greece έχει εντάξει στο δίκτυό της 9 εταιρείες: Hellas Direct, Papadimitriou, Hotelbrain, Ergon, Insurance Market, Obrela Security Industries, Out There Media, Daily Secret και Fereikos-Helix. Η επιλογή γίνεται μέσα από μια δύσκολη αλλά και πολύ χρήσιμη διαδικασία για τους επιχειρηματίες που αξιολογούνται σε Ελλάδα και εξωτερικό από σημαντικούς επιχειρηματίες και πολύ έμπειρα στελέχη της αγοράς.
Υπολογίζουμε ότι συνολικά οι εταιρείες που έχουμε ήδη εντάξει στο δίκτυο έχουν δημιουργήσει 273 άμεσες θέσεις εργασίας και 2,508 έμμεσες. Στόχος μας είναι οι εταιρείες που έχουμε εντάξει και θα συνεχίσουμε να εντάσσουμε στο δίκτυό μας να μεγαλώσουν και να κάνουν πραγματικά τη διαφορά.
Με τη στήριξή μας και μέσω του ισχυρού μας δικτύου, στην Ελλάδα και διεθνώς, θέλουμε να υπάρχουν αποτελέσματα άμεσα στην αύξηση των εσόδων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας από τους επιχειρηματίες του δικτύου μας. Επίσης, θα συνεχίσουμε να αναζητάμε νέες εταιρείες που βρίσκονται σε πορεία ανάπτυξης καλύπτοντας όλους τους τομείς, με προτεραιότητα εκείνους που βλέπουμε ότι η χώρα έχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και υψηλής ποιότητας ανθρώπινο δυναμικό, όπως τρόφιμα και αγροτική παραγωγή, τουρισμός και τεχνολογία. Επιτρέψτε, όμως, να τονίσω την υψηλή ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας.  Νέοι κυρίως άνθρωποι, με όρεξη για δουλειά, με γνώσεις και μεράκι, που σήμερα όπως όλοι ξέρουμε καλά αντιμετωπίζουν σοβαρά αδιέξοδα.

Ε) Τέλος, τι μπορεί να πετύχει η κινητοποίηση των ίδιων των επιτυχημένων επιχειρηματιών στη προώθηση και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας στις μέρες μας;

Το πιο εντυπωσιακό επίτευγμα της Endeavor διεθνώς είναι ότι έχει κινητοποιήσει τους επιτυχημένους επιχειρηματίες να προσφέρουν εθελοντικά χρόνο και γνώσεις για να βοηθήσουν τους νεότερους και καινοτόμους επιχειρηματίες να κάνουν τις σωστές στρατηγικές επιλογές και να επεκταθούν στην Ελλάδα ή διεθνώς.

Αυτό από μόνο του αποτελεί δείγμα αλλαγής νοοτροπίας και οι ίδιοι αποτελούν πρότυπα για τους νεότερους. Η ανάδειξη περισσότερων επιτυχημένων παραδειγμάτων και προτύπων μπορεί να εμπνεύσει και άλλους και να αλλάξει σταδιακά το τοπίο στην επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα.

Φυσικά, θα πρέπει να δοθεί έμφαση  τόσο στην αλλαγή νοοτροπίας και ανάπτυξη της δημιουργικότητας μέσω της εκπαίδευσης και της επαφής με τους νέους ανθρώπους όσο και στην αποτελεσματικότερη καθοδήγηση των νέων σε επιχειρηματικές επιλογές που έχουν προοπτική και δυναμική στη χώρα μας.