ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τα “σόγια” του χρήματος

Γιατί οι παραδοσιακές ελληνικές επιχειρήσεις  η μία μετά την άλλη είτε βάζουν λουκέτα, είτε εντάσσονται στο πτωχευτικό άρθρο 99; Για ποιο λόγο εταιρείες που έγραψαν τη σύγχρονη ιστορία του ελληνικού καπιταλισμού ταλανίζονται και βγαίνουν εκτός ανταγωνισμού ενώ νεότερα σχήματα αντέχουν ή οι πολυεθνικές παραμένουν ισχυρές;

Αν δει κανείς περιπτώσεις εταιρειών όπως ο όμιλος Φωκά, η Sprider, η Alex Pack, ο Παζαρόπουλος, ο όμιλος Βωβού, η Ατλάντικ και άλλες, θα διαπιστώσει πως όλες παρέμειναν προσκολλημένες σε ένα προσωποκεντρικό και οικογενειακό μοντέλο λειτουργίας. Για όλα αποφάσιζε η φαμίλια, τα πάντα ήταν «ενός ανδρός αρχή». Κι εντάξει όταν οι ημέρες ήταν τρίφυλλες και το εύκολο χρήμα έρεε. Τα λάθη και οι παραλείψεις εύκολα καλύπτονταν όπως η σκόνη κάτω από το χαλί. Όταν όμως ήλθε η ώρα της κρίσης, το έλλειμμα πραγματικού μάνατζμεντ, η ανάγκη επίκλησης των εργαλείων διοίκησης που όλος ο μοντέρνος καπιταλιστικός κόσμος διαθέτει, δεν υπήρχαν. Εκεί ήταν που φάνηκε και η γύμνια ενός μοντέλου δράσης και λήψης αποφάσεων που παρέπεμπε σε μια οικονομία περισσότερο της δεκαετίας του ’70 ή του ’80 παρά σε αυτήν του 21ου αιώνα. Όλοι για παράδειγμα γνωρίζουν πως τίποτα δεν γινόταν εάν ο Σπύρος Παζαρόπουλος δεν γνώριζε ή εάν ο Σάκης Χατζηιωάννου δεν ήλεγχε νούμερα κι ανθρώπους. Ο Μανόλης Αποστόλου από το γραφείο του στον Άλιμο είχε λόγο ακόμα και για την ποιότητα της …μορταδέλας, ενώ και οι πιο …managerial Βωβοί δεν έβαζαν άλλους ανθρώπους εύκολα στη διοίκηση λες και οι ίδιοι θα αποδεικνύονταν αλάνθαστοι και σχεδόν …αθάνατοι.

Λέξεις όπως business ethics, innovatine management ή αξιοκρατικές προσλήψεις αποτελούσαν αντικείμενα χλευασμού. Όλα τα ήξεραν οι ελληνικές φαμίλιες. Προσελάμβαναν ανθρώπους επειδή ήταν «φίλοι» ή ακόμα και «μέλη» της οικογένειας. Όχι επειδή τους είχαν ανάγκη ή άξιζαν πραγματικά. Κι όταν έσκασε η φούσκα, όταν ήλθε η ώρα του τελικού ταμείου, αυτοί οι άνθρωποι που αναξιοκρατικά είχαν προσληφθεί, λες κι επρόκειτο για προσλήψεις στο Δημόσιο, ήταν οι πρώτοι που έριξαν το ανάθεμα. Που δεν έδειξαν ανοχή.

Αν λοιπόν σε κάτι μας κάνει πιο σοφούς αυτή η κρίση είναι στο ότι πρέπει οι Έλληνες καπιταλιστές να κατανοήσουν αυτό που τους έφερε εδώ. Είναι στο ότι δια της σκληρής οδού μαθαίνουν πως ναι μεν οι οικογενειακές επιχειρήσεις έχουν λόγο και ρόλο στη σύγχρονη οικονομία, όμως μόνο μέσω της υιοθέτησης σύγχρονων εργαλείων διοίκησης. Κάθε παρέκκλιση είναι εκτός εποχής.