Η πορεία των διαπραγματεύσεων με την τρόικα, το “μέλλον” του ελληνικού χρέους, αλλά και οι πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα εισέρχονται εκ νέου στο επίκεντρο της προσοχής κορυφαίων επενδυτικών οίκων.
Το ενδεχόμενο η ελληνική κυβέρνηση να κατορθώσει να “συγχωνεύσει” τις διαπραγματεύσεις με την τρόικα με αυτές για την προληπτική γραμμή πίστωσης και όλη αυτή η διαδικασία να διαρκέσει έως και τον Φεβρουάριο, εξετάζει σε έκθεσή της η Nomura.
Ο οίκος υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση μπορεί να επιτύχει τους στόχους της πραγματοποιώντας έναν ελιγμό. Να “κλείσει” το Φεβρουάριο μία συνολική συμφωνία με την τρόικα, στην οποία θα συμπεριλαμβάνεται και το θέμα του χρέους, αλλά να αναβάλει την ψήφισή της από τη Βουλή για μετά την εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας.
Με αυτόν τον τρόπο θα “προσφέρει” αρκετά επιχειρήματα σε βουλευτές οι οποίοι δεν έχουν ακόμη αποφασίσει εάν θα ψηφίσουν ή όχι τον κυβερνητικό υποψήφιο για την προεδρία και ως εκ τούτου να αποφύγει και το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.
Σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή του ΔΝΤ οι συντάκτες της έκθεσης θεωρούν ότι το πιθανότερο σενάριο είναι το Ταμείο να έχει συμπληρωματική παρουσία στο ECCL, προσφέροντας μία “προληπτική γραμμή ρευστότητας” (Precautionary and Liquidity Line) που θα κυμανθεί μεταξύ 1 και 2 δισ. ευρώ.
Το μεγαλύτερο, πάντως, “αγκάθι” για την Ελλάδα δεν παύει να είναι το κατά πόσο οι εταίροι θα κρατήσουν την υπόσχεσή τους και θα συνεναίσουν στην ελάφρυνση του χρέους της χώρας. Το όλο θέμα επέστρεψε στο προσκήνιο μετά από δημοσιεύματα στα οποία Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φέρεται να υποστηρίζουν ότι το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο. Κατά τη Nomura αυτό το επιχείρημα μπορεί να επικρατήσει, εάν, όμως, πρώτα υπάρξουν ορισμένες προϋποθέσεις.
Πρώτον να υπάρξει μείωση των επιτοκίων των δανείων που παρέχει ο EFSF κατά 1% έως 1,5% και δεύτερον να επιστρέψει η Ελλάδα τα 11,6 δισ. ευρώ που αποτελούν το “μαξιλάρι” του ΤΧΣ. Εάν γίνουν αυτά και επιπλέον τα δάνεια από το ΔΝΤ αντικατασταθούν από αντίστοιχα – αλλά με χαμηλότερο επιτόκιο – από τον ESM και αυτό μπορεί να βοηθήσει το ελληνικό χρέος να φθάσει στο 124% ή ακόμη και στο 120% του ΑΕΠ έως το 2020.
Σε αυτήν την περίπτωση – συνεχίζει η Nomura – η ελληνική κυβέρνηση θα έχει τη δυνατότητα να ζητήσει μία άλλης μορφής “ελάφρυνση” χρέους. Το πιθανότερο είναι να ζητηθεί να υπάρξει μείωση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα, το οποίο μέχρι τώρα έχει τεθεί μεταξύ 4% και 4,5% για το διάστημα 2016-2020, ούτως ώστε να μην συνεχιστεί η πίεση στην πραγματική οικονομία.
Την ίδια ώρα, η Credit Suisse εξετάζει τις επιπτώσεις που θα έχει σε Ελλάδα αλλά και Ευρώπη η αναρρίχηση του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, θεωρώντας ότι το ενδεχόμενο πραγματοποίησης πρόωρων εκλογών την άνοιξη έχει ανέλθει στο 50%. Χαρακτηρίζει πάντως τον ΣΥΡΙΖΑ ως μη συστημικά απειλητικό. (Διαβάστε περισσότερα εδώ) .
Ταυτόχρονα, η Credit Suisse σπεύδει να προσθέσει ότι η ταυτόχρονη πραγματοποίηση εκλογών σε Βρετανία, Πορτογαλία, Ισπανία και πιθανώς στην Ελλάδα, το 2015 μπορεί να ενισχύσει το πολιτικό ρίσκο και μπορεί να προκαλέσει νέες αναταραχές και αμφισβητήσεις για την Ευρωζώνη. Εάν από τις εκλογές σε κάποια χώρα προκύψει κυβέρνηση η οποία θα κινηθεί ενάντια στους κανόνες της ευρωζώνης, τότε θα αμφισβητηθεί η συμμετοχή της στο ευρώ. Καθώς τα γεγονότα θα πλησιάζουν, εκτιμά η Nomura, πιθανόν να αυξηθούν οι αναταράξεις στην ευρωζώνη.
Και οι δύο επενδυτικοί οίκοι θεωρούν δεδομένη την επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ εφόσον γινουν πρόωρες εκλογές ενώ και οι δύο χαρακτηρίζουν το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ως “περισσότερο μετριοπαθές” σε σύγκριση με τη ρητορική που χρησιμοποιούσε πριν από μία 2ετία.
Ιδιαίτερα η Nomura στρέφει την προσοχή της και στα πολιτικά σενάρια που θα ακολουθήσουν την μη εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας από την παρούσα Βουλή, κάτι που θεωρεί σχεδόν βέβαιο, καθώς τοποθετεί το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών στο 70%.
Το πολιτικό τοπίο στην Ελλάδα, κατά τους αναλυτές της Nomura, δεν είναι τόσο “θολό” ή “επικίνδυνο” όσο ήταν πριν από μερικά χρόνια, χωρίς, φυσικά, αυτό να σημαίνει ότι η όποια πολιτική αστάθεια δεν θα επηρεάσει τόσο την εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά όσο και τη δυνατότητα της τωρινής ή της επόμενης κυβέρνησης να διαπραγματευτεί με τους πιστωτές.
Οι ισορροπίες στην εκλογή προέδρου
Ως δυσχερής χαρακτηρίζεται η προσπάθεια της κυβέρνησης να “βρει” 25 βουλευτές προκειμένου να συγκεντρώσει τους 180 και να υπάρξει εκλογή νέου ΠτΔ. Αιτία το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των ανεξάρτητων βουλευτών έχουν – τουλάχιστον αυτή τη στιγμή, διευκρινίζει η επενδυτική τράπεζα – ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να στηρίξουν το υποψήφιο της κυβέρνησης.
Ένας παράγοντας που θα μπορούσε να πείσει κάποιους βουλευτές – είτε είναι ανεξάρτητοι, είτε ανήκουν σε “μικρά” κόμματα όπως ΔΗΜΑΡ και Ανεξάρτητοι Έλληνες – να αλλάξουν στάση και να στηρίξουν τον κυβερνητικό υποψήφιο για την Προεδρία της Δημοκρατίας είναι το ενδεχόμενο να μην επανεκλεγούν σε περίπτωση πρόωρων εκλογών.
Όμως ακόμη και αυτό το ενδεχόμενο μοιάζει να έχει “χαλαρώσει”, μετά τις κατά καιρούς ανακοινώσεις του ΣΥΡΙΖΑ ότι θα “δεχθεί στους κόλπους του” σε κάποιους από τους βουλευτές οι οποίοι θα δώσουν “αρνητική” ψήφο κατά την προεδρική εκλογή. Αυτό ισχύει περισσότερο για τους βουλευτές της ΔΗΜΑΡ, οι οποίοι βρίσκονται περισσότερο κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ σε ιδεολογικό επίπεδο.
Στην περίπτωση των ΑΝΕΛ εκ νέου κρίνεται δύσκολο να υπάρξουν “διαρροές”, αν και όλα θα εξαρτηθούν από το κατά πόσο ο αρχηγός του κόμματος Πάνος Καμμένος μπορεί να “ελέγξει” τις κινήσεις αλλά και τις επιλογές των βουλευτών του. Πάντως, συνεχίζει η Nomura, με δεδομένο ότι οι σχέσεις μεταξύ κυβέρνησης και ΑΝΕΛ είναι κάτι παραπάνω από “πικρόχολες” τα τελευταία χρόνια, δεν κρίνεται πιθανό να υπάρξουν διαρροές ούτε από το συγκεκριμένο κόμμα.
Ένα ακόμη στοιχείο που πιθανώς να συμβάλει στην πραγματοποίηση πρόωρων εκλογών έγκειται στο γεγονός ότι έχει – τουλάχιστον βάσει των τελευταίων δημοσκοπήσεων – αλλάζει ελαφρώς η θέση των Ελλήνων ψηφοφόρων. Όπως αναφέρει η επενδυτική τράπεζα η στάση των ψηφοφόρων και το κατά πόσο τάσσονται υπέρ της διεξαγωγής πρόωρων εκλογών, θα αποτελέσει ένα στοιχείο που θα απασχολήσει πολύ τα επιτελεία των κομμάτων.
Παράλληλα η επενδυτική τράπεζα εκτιμά ότι η ικανότητα της κυβέρνησης να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας έχει μειωθεί κατά τη διάρκεια του τελευταίου μήνα, αν και με δεδομένη την εύθραυστη κατάσταση που επικρατεί στα πολιτικά δρώμενα της χώρας όλα μπορούν να αλλάξουν έως την προεδρική εκλογή.
Μετεκλογικά σενάρια
Το προβάδισμα του ΣΥΡΙΖΑ έναντι της Νέας Δημοκρατίας μοιάζει πολύ δύσκολο να καλυφθεί, αν και θα υπάρξει περιορισμός του όσο πλησιάζουμε κοντά στις πρόωρες εκλογές. Όμως ακόμη και με την ύπαρξη του μπόνους των 50 εδρών, χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά δύσκολο ο ΣΥΡΙΖΑ να επιτύχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ως εκ τούτου θα αναγκαστεί να συνεργαστεί με μικρότερα κόμματα.
Τα σενάρια που εξετάζονται είναι τα ακόλουθα:
1. Κοινοβουλευτική πλειοψηφία από τον ΣΥΡΙΖΑ: Με αυτόν τον τρόπο το κόμμα θα έχει μεγαλύτερη ευελιξία στις διαπραγματεύσεις αλλά και στην εφαρμογή του προγράμματός του. Ταυτόχρονα, όμως, θα υπάρξει ενίσχυση της έντασης μεταξύ της νέας κυβέρνησης και των πιστωτών, με δεδομένο ότι το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ περιλαμβάνει πολλές προτάσεις που αντιτίθεται στις μέχρι τώρα μεταρρυθμίσεις. Ακόμη, λοιπόν και εάν επιτευχθεί κοινοβουλευτική πλειοψηφία η διακυβέρνηση δεν θα είναι εύκολη. Το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα “ανομοιογενές” κόμμα αυξάνει την ανάγκη να είναι περισσότερο προσεκτικός και να μην έρθει σε σύγκρουση με τους Ευρωπαίους εταίρους.
2. Κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ:
α. Με ΠΑΣΟΚ ή Ποτάμι: Θα ήταν ένα ενδεχόμενο αρκετά θετικό για τις αγορές, αν και η λήψη αποφάσεων δεν αναμένεται να είναι εύκολη ούτε σε αυτήν την περίπτωση. Όμως τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και το Ποτάμι θα μπορούσαν να καταστήσουν περισσότερο “μετριοπαθή” τον ΣΥΡΙΖΑ. Ιδιαίτερα το ΠΑΣΟΚ, το οποίο έχει συμμετάσχει στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα, θα μπορούσε να αποτελέσει έναν καλό ενδιάμεσο μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και πιστωτών.
β. Με ΑΝΕΛ: Το πλέον δύσκολο σενάριο για τις αγορές. Οι ΑΝΕΛ είναι ένα απόλυτα αντιμνημονιακό κόμμα και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ότι ο ΣΥΡΙΖΑ. Το μόνο κοινό του ΣΥΡΙΖΑ με τους ΑΝΕΛ είναι η αντιμνημονιακή τους στάση, αλλά διαφωνούν πλήρως σε πολλά άλλα θέματα (π.χ. εξωτερική πολιτική, μετανάστευση). Επίσης η λαϊκιστική δεξιά φυσιογνωμία των ΑΝΕΛ αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα για τη συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ.
γ. Με τη Νέα Δημοκρατία: Το καλύτερο σενάριο για τις αγορές, καθώς θα καθησύχαζε πλήρως τις ανησυχίες για το πολιτικό ρίσκο στην Ελλάδα. Θα αποδείκνυε ότι υπάρχει διάθεση εθνικής συνεννόησης έναντι των στρατηγικά δύσκολων θεμάτων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα. Όμως, τουλάχιστον αυτή τη στιγμή, κάτι τέτοιο θεωρείται απίθανο, με δεδομένες τις αντιθέσεις μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ.
3. Δεν υπάρχει καμία συμφωνία και υπάρχουν νέες πρόωρες εκλογές: Αυτό το σενάριο θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί εάν ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρούσε ότι νέες πρόωρες εκλογές θα τον οδηγούσαν στην αυτοδυναμία. Αυτή τη στιγμή αυτό το σενάριο δεν μοιάζει πολύ πιθανό, καθώς υπάρχει σαφής στροφή τόσο της αγοράς όσο και των ψηφοφόρων υπέρ των κυβερνήσεων συνεργασίας. Το ενδεχόμενο νέων πρόωρων εκλογών θα μπορούσε να αποτελέσει μπούμερανγκ για τον ΣΥΡΙΖΑ, εάν καταστεί σαφές ότι προκαλεί πρόωρες εκλογές στοιχηματίζοντας στην πολιτική αναταραχή.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.