Οι τέσσερις διεκδικητές που θέλουν το νερό της Θεσσαλονίκης

Του Κώστα Τσαούση

Ποιος είναι και ποιος δεν είναι «νερουλάς» από όλους όσοι δήλωσαν συμμετοχή στον διαγωνισμό για την εξαγορά της ΕΥΑΘ; Η απάντηση δεν είναι και τόσο εύκολη. Σε κάθε περίπτωση, από τους τέσσερις συμμετέχοντες -ο μοναχικός Ιβάν Σαββίδης, οι Γάλλοι της Suez με τα συμφέροντα Μπόμπολα, οι Ισραηλινοί από κοινού με τον Βασίλη Αποστολόπουλο και τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, καθώς και μια πρωτοβουλία πολιτών υπό τον τίτλο «Κίνηση 136»- μόνο οι Γάλλοι έχουν όλο το πακέτο και το μισό από αυτό οι Ισραηλινοί. Και αυτό είναι το κομβικό σημείο. Στον διαγωνισμό της ΕΥΑΘ -το ΤΑΙΠΕΔ πωλεί το 51% των μετοχών της εισηγμένης στο Χρηματιστήριο εταιρείας που έχει στα χέρια της ένα πολυετές συμβόλαιο αποκλειστικής διαχείρισης των δικτύων και των υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης-, μία παράγραφος (2.3 Τεχνικά κριτήρια προεπιλογής) κάνει όλη τη διαφορά.

Οπως καθορίζεται, ο κάθε ενδιαφερόμενος θα πρέπει να καταδείξει: α) εμπειρία στη διαχείριση, στον σχεδιασμό, στη λειτουργία και τη συντήρηση υποδομών και υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, β) εμπειρία στη διαχείριση, στον σχεδιασμό, στη λειτουργία και τη συντήρηση εγκαταστάσεων επεξεργασίας ύδατος και λυμάτων (συμπεριλαμβανομένης της επεξεργασίας διάθεσης υποπροϊόντων), και γ) εμπειρία στη διεύθυνση, στον σχεδιασμό, στη λειτουργία και τη συντήρηση συστημάτων μέτρησης κατανάλωσης, τιμολόγησης και είσπραξης εσόδων, σε ένα ενιαίο σύστημα που εξυπηρετεί πληθυσμό τουλάχιστον 500.000 κατά τη διάρκεια των τελευταίων τριών ετών. Προς αποφυγή αμφιβολιών, η άθροιση του εξυπηρετούμενου πληθυσμού διαφορετικών συστημάτων ή εταιρειών ή πόλεων δεν επιτρέπεται. Η αξιολόγηση του ενδιαφέροντος και των σχημάτων που θα ακολουθήσει τους τρεις επόμενους μήνες θα δείξει και τον επικρατέστερο για να διεκδικήσει τον ρόλο του «νερουλά» της πόλης, αφού εκτός του τιμήματος θα χρειαστεί άμεσα να φτιάξει και ένα πλάνο επενδύσεων που να φτάνει, ούτε λίγο ούτε πολύ, τα 400 εκατ. ευρώ.

Ο Αποστολόπουλος, οι Ισραηλινοί και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ

Παρά τα περί του αντιθέτου φημολογούμενα, τη δουλειά με τους Ισραηλινούς την έκλεισε ο κ. Βασίλης Αποστολόπουλος, το νεότερο μέλος της οικογένειας που κυριαρχεί με τον έναν ή τον άλλον τρόπο στην αγορά των υπηρεσιών υγείας στη χώρα μας από τη δεκαετία του ’90. Με αυτό το δεδομένο, η συμμετοχή του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ μάλλον ως «νέα άφιξη» μπορεί να λογιστεί, και κυρίως εκ των υστέρων. Το σχήμα που κατεβαίνει για να διεκδικήσει το 51% των μετοχών της ΕΥΑΘ ακριβώς λόγω της σύνθεσής του προκαλεί έκπληξη, αλλά και πληθώρα ερωτημάτων. Για παράδειγμα, το πρώτο ερώτημα που ήρθε στα χείλη των στελεχών της χρηματιστηριακής αγοράς στην Αθήνα ήταν ένα και απλό και αφορούσε τον κ. Αποστολόπουλο: «Τι γυρεύει σε μια τέτοιου είδους σύμπραξη ένας επιχειρηματίας από τον χώρο της υγείας;». Η απάντηση από κύκλους του συγκεκριμένου επιχειρηματία είναι και εκείνη απλή και μάλλον πειστική: «Η συμμετοχή έχει να κάνει με τη διαφοροποίηση των επενδύσεων και των δραστηριοτήτων». Επιπλέον, εκείνο που στη συγκεκριμένη περίπτωση γίνεται αντιληπτό είναι ότι πρόκειται περισσότερο για μια επένδυση με προσωπικά (οικογενειακά) χαρακτηριστικά και όχι για μια επένδυση του ομίλου Ιατρικού. Παρ’ όλα αυτά, η οικογένεια -και μαζί και ο κ. Αποστολόπουλος- έχει χτίσει τη φήμη και την αξιοπιστία της στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου στη βάση του οικοδομήματος του Ιατρικού. Μάλιστα, στη Θεσσαλονίκη, την πόλη της ΕΥΑΘ, βρίσκεται και το «διαμάντι» του ομίλου, το Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο.  Ο κ. Αποστολόπουλος, διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Ιατρικού, όπως λέγεται, πέρα από αρχιτέκτων της σύμπραξης, θα είναι και εκείνος που θα λειτουργήσει ως δίοδος επαφής των Ισραηλινών με τις πολλαπλές πραγματικότητες της ελληνικής αγοράς. Και αυτό γιατί σε κάθε περίπτωση οι Ισραηλινοί είναι το μεγαλύτερο όνομα.

Mekorot

Το ποιοι ακριβώς είναι οι Ισραηλινοί το λέει εν πολλοίς ο τίτλος της εταιρείας του. Δίπλα στο όνομα Mekorot, η ένδειξη Israel National Water Company δεν αφήνει πολλά περιθώρια αμφιβολιών και αμφισβήτησης. Πρόκειται για την κρατικής ιδιοκτησίας εταιρεία που έχει στη διάθεσή της το προνομιακό δικαίωμα εκμετάλλευσης και διαχείρισης της ύδρευσης και της αποχέτευσης σε ολόκληρη την επικράτεια του κράτους του Ισραήλ. Το αφεντικό της εταιρείας ακούει στο όνομα Alex Wiznitzer. Ο τελευταίος κατέχει το αξίωμα του προέδρου του Δ.Σ. της εταιρείας, είναι 63 ετών, πολιτικός μηχανικός στο επάγγελμα, με πλούσιο βιογραφικό στο οποίο καταγράφονται πολλές θέσεις ευθύνης στην κρατική διοίκηση. Παρά το γεγονός ότι η Mekorot είναι το άλφα και το ωμέγα της ύδρευσης και της αποχέτευσης στο Ισραήλ και με πολλές περγαμηνές για τις κατασκευαστικές και τις τεχνολογικές της δυνατότητες, η ίδια δεν έχει εμπειρία από διαχείριση αστικών δικτύων ύδρευσης. Συγκεκριμένα, η κρατική ισραηλινή εταιρεία μπορεί να παρέχει τις ποσότητες του νερού στα κατά τόπους δίκτυα, αλλά αυτά τα διαχειρίζονται οι δήμοι, οι κοινότητες, τα κιμπούτς κ.λπ. Πέραν όλων αυτών, οι Ισραηλινοί της Mekorot είναι περήφανοι για δύο πράγματα: το πρώτο έχει να κάνει με το τεχνολογικό τους πλεονέκτημα που αφορά στους συνδυαστικούς τρόπους για μια αποτελεσματική και αποδοτική αφαλάτωση. Το πλεονέκτημα αυτό θεωρείται απόλυτα ανταγωνιστικό και επιτρέπει στην εταιρεία να «χτυπά» και να παίρνει δουλειές εκτός Ισραήλ. Το δεύτερο σχετίζεται με τη διεθνή παρουσία της εταιρείας. Οπως μπορεί κανείς να διαβάσει στο site της, η Mekorot βρίσκεται για «δουλειές» στη Λατινική Αμερική (ειδική αναφορά γίνεται στην Αργεντινή) και την Ινδία.

ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ
Το αφεντικό της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν είναι η πρώτη φορά που περνάει το κατώφλι του ΤΑΙΠΕΔ. Από την αρχή διεκδίκησε ένα κομμάτι από την αγορά του φυσικού αερίου, ενώ σήμερα, ύστερα από πολλαπλές καραμπόλες, βρίσκεται στο πλευρό του πιο πολυσυζητημένου επενδυτή από το εξωτερικό, του Τσέχου Γίρι Σμετς. Το ενδιαφέρον του σχήματος όπου συμμετέχει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ επικεντρώνεται στη ΔΕΣΦΑ (ένα από τα δύο -μαζί με τις μετοχές της ΔΕΠΑ- υπό πώληση «κομμάτια» του ΤΑΙΠΕΔ). Η δεύτερη συμμετοχή της σε πρόγραμμα πώλησης περιουσιακού στοιχείου του ΤΑΙΠΕΔ είναι η ΕΥΑΘ. Ο κατασκευαστικός όμιλος -με προβεβλημένα τα μετοχικά συμφέροντα του 56χρονου πολιτικού μηχανικού κ. Γιώργου Περιστέρη, ο οποίος βρίσκεται συνεχώς στην «πιάτσα» των δημόσιων έργων από τις αρχές της δεκαετίας του ’80- δεν έχει ξεχωριστή εμπειρία από έργα ύδρευσης και αποχέτευσης, τουλάχιστον σε σχέση με τις επιδόσεις και το χαρτοφυλάκιο του άμεσου ανταγωνιστή του, της Ακτωρ. Παρ’ όλα αυτά, θέλησε να συμπράξει ακολουθώντας κατά πόδας το παράδειγμά της.

Οι Γάλλοι της Suez με τον όμιλο Μπόμπολα

Suez Environnement

Το αφεντικό της γαλλικής εταιρείας Suez, που έλκει την καταγωγή της από την κατασκευή και διαχείριση του έργου της περιώνυμης διώρυγας και πήρε τη σημερινή της μορφή μετά τη συγχώνευσή της με τη Lyonnaise des Eaux και την Gaz de France σε μεταγενέστερο στάδιο, ονομάζεται Jean-Louis Chaussade και είναι ένας τυπικών χαρακτηριστικών Γάλλος τεχνοκράτης. Οπως όλοι οι συμπατριώτες του, ξεκίνησε από τα χαμηλά για να ανέλθει στα ύπατα αξιώματα ενός εταιρικού ομίλου πολυσχιδών δραστηριοτήτων που εμπερικλείει ιστορία, γνώση και πείρα 120 χρόνων. Ο κ. Chaussade είναι 62 ετών και η επαγγελματική του ιδιότητα είναι μηχανικός με μπόλικες γνώσεις οικονομικών. Σήμερα είναι ο διευθύνων σύμβουλος ενός ομίλου με παρουσία και δράση στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, ο οποίος όμως βρίσκει χρόνο να είναι και  πρόεδρος της συμβουλευτικής επιτροπής ενός think tank, του Institut de Prospective Economique du Monde Mediterraneen. Αν πετύχει την εξαγορά της πλειοψηφίας των μετοχών της ΕΥΑΘ, η Θεσσαλονίκη (ήδη κατέχει το 5,462% των μετοχών της) θα είναι η δεύτερη μεγάλη ευρωπαϊκή και μεσογειακή μητρόπολη που βάζει πόδι η Suez. Συγκεκριμένα, ελέγχει την Agbar, την εταιρεία ύδρευσης στη Βαρκελώνη.

ΑΚΤΩΡ

Στην περίπτωση της σύμπραξης των Γάλλων και της εταιρείας που ανήκει στον όμιλο με προβεβλημένη τη μετοχική εκπροσώπηση των συμφερόντων της οικογένειας Μπόμπολα, αυτή «η κολόνια κρατάει χρόνια». Οι Γάλλοι είναι μία από τις δύο-τρεις ηγετικές δυνάμεις στην παγκόσμια αγορά της ύδρευσης, διαθέτουν τεχνογνωσία αλλά και κεφάλαια για επενδύσεις και διάλεξαν ως συνεργάτη και συνέταιρό τους μια εταιρεία που κατέχει τα μυστικά της ελληνικής πολιτικής και οικονομικής πραγματικότητας. Η εταιρεία ΑΚΤΩΡ και κυρίως το αφεντικό της, ο κ. Δημήτρης Κούτρας (πρόεδρος της εταιρείας, ο μεταλλειολόγος που έγινε ο βασιλιάς της αγοράς των δημόσιων έργων για πάνω από δύο δεκαετίες), έχουν τη γνώση και την εμπειρία που απαιτούνται για να φέρει βόλτα πρόσωπα και πράγματα στο περιβάλλον μιας δημόσιας επιχείρησης. Η ΕΥΑΘ είναι μια μικρογραφία της αδελφής ΕΥΔΑΠ, με την οποία ο όμιλος Μπόμπολα, και συγκεκριμένα η εταιρεία ΑΚΤΩΡ και η διοίκησή της, είναι παλιοί και καλοί γνώριμοι.

Θολώνει τα νερά ο Μπουτάρης για το δημοψήφισμα

Τη διενέργεια δημοψηφίσματος σχετικά με την ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ αποφάσισε ομόφωνα το δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης. Ολες οι δημοτικές παρατάξεις τάχθηκαν ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού της πόλης και με ψήφισμά τους ζητούν τη διενέργεια δημοψηφίσματος με το ερώτημα: «Είστε υπέρ ή κατά της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΑΘ;». Πάντως, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης κ. Γιάννης Μπουτάρης λίγες ώρες μετά τη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου δήλωσε σε ραδιοφωνικό σταθμό της πόλης ότι αυτό που τον ενδιαφέρει δεν είναι ποιος θα διαχειρίζεται το νερό, αλλά ο καταναλωτής να το πληρώνει φτηνά. Ειδικότερα ο κ. Μπουτάρης δήλωσε ότι «δεν με ενδιαφέρει εάν θα πάρει την ΕΥΑΘ ο Ροκφέλερ ή ο Στάλιν. Εκείνο που με ενδιαφέρει είναι η τιμή».

Η «Κίνηση 136»

Στον διαγωνισμό για την ΕΥΑΘ συμμετέχει και η πρωτοβουλία πολιτών της Θεσσαλονίκης που εμφανίζεται κάτω από το σχήμα με τίτλο «Κίνηση 136». Πρόκειται για μια πρωτοβουλία πολιτών που εναντιώνεται στην ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ και αντιπροτείνει την κοινωνική διαχείρισή της, μέσω συνεταιρισμών σε επίπεδο γειτονιάς. Η Κίνηση υποστηρίζει ότι, αν η εκτιμώμενη αξία της ΕΥΑΘ διαιρεθεί με τον αριθμό των χρηστών, το αποτέλεσμα είναι το κόστος των 136 ευρώ/πολίτη για την εξαγορά της. Κυβερνητικοί κύκλοι στη Θεσσαλονίκη μιλούν για μια πρωτοβουλία που εκφράζει τον ακτιβισμό ορισμένων από τις Συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και προερχόμενους από το ΠΑΣΟΚ, χωρίς… συνέπειες για τον διαγωνισμό και την τύχη του.

Ο μοναχικός Ιβάν

Ο ΠΑΟΚ μπορεί να συνδυαστεί με τα καπνά και τα τσιγάρα -ιδίως μετά τον αποκλεισμό του από τον τελικό του Κυπέλλου από τον Αστέρα Τρίπολης-, αλλά, αν μπορεί να κολυμπήσει στα βαθιά νερά της ύδρευσης της πόλης, αυτό μόνο το αφεντικό του το γνωρίζει.

Ο κ. Ιβάν Σαββίδης, ο επιχειρηματίας που ξεκίνησε από καπνεργάτης στο κρατικό εργοστάσιο της περιοχής του Ντον στη Ρωσία, πήρε την απόφαση να κατέβει στον διαγωνισμό για την εξαγορά του 51% των μετοχών της ΕΥΑΘ μόνος του – εντελώς μόνος!

Προφανώς, και ο ίδιος γνωρίζει πως δίχως εξειδικευμένους συνεργάτες δεν έχει τύχη στον διαγωνισμό, αν και δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν πως στην εξέλιξη της διαδικασίας ενδεχομένως να προκύψουν και εκπλήξεις!