Τα κρυφά χαρτιά της Τράπεζας Αττικής

Mε δυνατό χαρτί ότι θα είναι πιθανότατα το μοναδικό αμιγώς ιδιωτικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, η Τράπεζα Αττικής έχει εισέλθει στην τελική ευθεία της αύξησης κεφαλαίου. Την Τρίτη 25 Ιουνίου ολοκληρώνεται η περίοδος άσκησης των δικαιωμάτων προτίμησης και όλα δείχνουν ότι η τράπεζα είναι κοντά στην επιτυχή κάλυψη της αύξησης.

Αν κρίνουμε τον βαθμό ελκυστικότητας των αυξήσεων κεφαλαίου παρακολουθώντας τις συναλλαγές των δικαιωμάτων, τότε η Αττικής παρουσιάζει πολλές ενθαρρυντικές ενδείξεις. Συγκεκριμένα, στο διάστημα από 11 έως 18 Ιουνίου, οπότε διαπραγματεύτηκαν τα δικαιώματα της αύξησης, άλλαξαν χέρια πάνω από 20 εκατομμύρια δικαιώματα. Σε μια περίοδο όπου συνολικά το τραπεζικό σύστημα είναι σε αναζήτηση κεφαλαίων, το γεγονός ότι αγοράστηκε πάνω από το 40% των δικαιωμάτων μέσα από το Χρηματιστήριο δημιουργεί βάσιμες προσδοκίες για κάλυψη της αύξησης κεφαλαίου.

Προκειμένου να αξιολογηθεί τι σημαίνει να αλλάξει χέρια ένας τόσο μεγάλος αριθμός δικαιωμάτων, πρέπει να αναφερθεί ότι στην περίπτωση της Αlpha Bank, που είχε μια υποδειγματικά επιτυχημένη αύξηση κεφαλαίου ανοίγοντας τον δρόμο και για τις υπόλοιπες τράπεζες, άλλαξε χέρια περίπου το ένα τρίτο των δικαιωμάτων.

Οι πωλητές των δικαιωμάτων είναι προφανώς το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Οι δύο συγκεκριμένοι φορείς είναι αθροιστικά μέτοχοι του 41% της Τράπεζας Αττικής. Καθώς, όμως, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο έχει περάσει στον έλεγχο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, δεν μπορεί να συμμετάσχει στην αύξηση της Αττικής ώστε να διατηρήσει στον έλεγχό του το ποσοστό που κατέχει σήμερα.
Το ίδιο πρόβλημα -επειδή όμως ανήκει στον δημόσιο τομέα- αντιμετωπίζει και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, το οποίο επίσης δεν μπορεί να ασκήσει τα δικαιώματά του στην αύξηση. Οι δύο προαναφερόμενοι μέτοχοι προφανώς πούλησαν τα δικαιώματά τους, τα οποία αγόρασαν ιδιώτες που θέλουν να συμμετάσχουν στην αύξηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, μάλιστα, αρκετοί από τους συγκεκριμένους ιδιώτες είναι ξένοι θεσμικοί επενδυτές, γεγονός που προσφέρει μια ευκαιρία στην Τράπεζα Αττικής όχι μόνο να επιβιώσει ως ιδιωτική τράπεζα, αλλά και να διεθνοποιήσει το μετοχολόγιό της, απαλλασσόμενη από τις αγκυλώσεις και τα δεσμά του δημοσίου τομέα.
Η Τράπεζα Αττικής έχει μόνο έναν βασικό μέτοχο που προτίθεται να συμμετάσχει στην αύξηση. Πρόκειται για το ΤΣΜΕΔΕ, το ασφαλιστικό ταμείο των μηχανικών και εργοληπτών, το οποίο ελέγχει σήμερα το 42% του μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας. Το ΤΣΜΕΔΕ έχει λάβει την άδεια των εποπτικών αρχών και προτίθεται να ασκήσει όχι μόνο πλήρως, αλλά και επιπλέον τα δικαιώματά του.

Συγκεκριμένα, μπορεί να καλύψει έως και το 51% της αύξησης κεφαλαίου, κάτι που σημαίνει ότι θα συμμετάσχει με ποσό έως 205 εκατ. ευρώ. Συνολικά η Τράπεζα Αττικής προχωρεί σε αύξηση κεφαλαίου με μετρητά ύψους 199,4 εκατ. ευρώ και ταυτόχρονα στην έκδοση μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου ύψους 199,4 εκατ. ευρώ. Η αύξηση των 398,8 εκατ. ευρώ καλύπτει στο σύνολό τους τις κεφαλαιακές ανάγκες της τράπεζας.

Ειδικά όσον αφορά το μετατρέψιμο ομολογιακό δάνειο, εμφανίζει ιδιαίτερα ελκυστικά χαρακτηριστικά για επαγγελματίες επενδυτές. Ο ομολογιούχος απολαμβάνει κουπόνι 9%, ενώ στην πενταετή διάρκεια του ομολόγου μπορεί να προβεί δύο φορές ετησίως σε μετατροπή του σε μετοχές της τράπεζας, στην προκαθορισμένη τιμή των 30 σεντ ανά μετοχή.

Με την ολοκλήρωση της αύξησης θα μεταβληθεί δραστικά η μετοχική βάση της Αττικής. Συγκεκριμένα, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, όπως και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, θα δουν τις συμμετοχές τους να εξαϋλώνονται, αφού δεν θα συμμετάσχουν στην αύξηση. Ειδικότερα, το ποσοστό τους, το οποίο, όπως προαναφέρθηκε, αθροιστικά φτάνει σήμερα στο 41%, θα μειωθεί στο 1% με 1,5%.

Μια αμιγώς ιδιωτική τράπεζα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά

Η Τράπεζα Αττικής παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τα οποία σε σημαντικό βαθμό την προφύλαξαν από τη λαίλαπα που παρέσυρε το τραπεζικό σύστημα της χώρας τόσο με το κούρεμα των κρατικών ομολόγων όσο και με τις δραματικές συνθήκες ύφεσης που επικρατούν. Συγκεκριμένα, κατείχε ελληνικά ομόλογα αξίας περίπου 180 εκατ. ευρώ και με το «κούρεμα» υπέστη ζημία περίπου 120 εκατ. ευρώ. Το μικρό χαρτοφυλάκιο κρατικών ομολόγων επιτρέπει στην Τράπεζα Αττικής να κινήσει τη διαδικασία της κεφαλαιακής της ενίσχυσης έχοντας θετικά κεφάλαια. Να σημειωθεί ότι από το σύνολο των ελληνικών τραπεζών μόνο η Αlpha Bank από τις συστημικές τράπεζες και η Αττικής έχουν θετικά κεφάλαια.

Ενα άλλο χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί την Τράπεζα Αττικής είναι η περιορισμένη έκθεση στη λιανική τραπεζική. Η τράπεζα έχει δώσει έμφαση στον τομέα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και μόλις το 2007 άρχισε να δραστηριοποιείται στον τομέα της λιανικής τραπεζικής και κυρίως στα στεγαστικά δάνεια. Το αποτέλεσμα σήμερα είναι ότι στο δανειακό της χαρτοφυλάκιο μόνο το 4% είναι δάνεια retail και το 75% δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Στα θετικά σημεία της τράπεζας πρέπει να προσμετρηθεί και το περιορισμένο δίκτυο καταστημάτων. Διαθέτει 80 καταστήματα σε όλη τη χώρα, τα οποία δεν δημιουργήθηκαν με βάση τις ανάγκες προώθησης των προϊόντων της λιανικής τραπεζικής. Αυτό είναι σημαντικό γιατί σήμερα δεν γίνεται πώληση στεγαστικών, καταναλωτικών δανείων, πιστωτικών καρτών κ.λπ. από τα τραπεζικά δίκτυα, με αποτέλεσμα οι τράπεζες να έχουν ένα εκπαιδευμένο και ικανό δυναμικό το οποίο λόγω των οικονομικών συνθηκών παραμένει ουσιαστικά ανενεργό. Ταυτόχρονα, η Αττικής είναι σε θέση να εκμεταλλευτεί τις ευκαιρίες που θα παρουσιαστούν στο άμεσο μέλλον από την αναδιάρθρωση των υποκαταστημάτων των υπόλοιπων τραπεζών, καθώς μετά τον τελευταίο κύκλο των συγχωνεύσεων οι ανακατατάξεις στα δίκτυα είναι ζήτημα χρόνου.

Χαρακτηριστικό της διαφορετικής θέσης στην οποία βρίσκεται η Αττικής σε σχέση με το υπόλοιπο τραπεζικό σύστημα είναι τα όσα περιγράφονται στο επιχειρησιακό σχέδιο που έχει καταθέσει στην Τράπεζα της Ελλάδος και το οποίο θα επικαιροποιηθεί με την ολοκλήρωση της αύξησης κεφαλαίου.

Η Αττικής είναι η μοναδική τράπεζα που δεσμεύεται στο σχέδιο αυτό να αυξήσει το μερίδιο αγοράς. Συγκεκριμένα, η διοίκησή της αναλαμβάνει την υποχρέωση να διπλασιάσει το μερίδιο αγοράς, το οποίο σήμερα διαμορφώνεται στο 1,5%.