Πάμε μια βόλτα στο …Μανχάταν!

Η επιτυχία τρέφει την αυταρέσκεια και η αυταρέσκεια τρέφει την καταστροφή. Το πρόβλημα για τις τράπεζες, αλλά και ευρύτερα για τη χώρα, δεν είναι ότι έγιναν κάποια –μικρά και μεγάλα– λάθη. Τα λάθη δεν είναι μόνο ανθρώπινα, είναι και εξαιρετικά διδακτικά, και χωρίς λάθη κανένας και τίποτα δεν προχωρά μπροστά.

Δυστυχώς όμως οι τράπεζες δεν έμειναν μόνο στα λάθη, αλλά, υπό τη μεθυστική επίδραση της επιτυχίας, προχώρησαν σε υπερβολές, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπέρασαν τα όρια.

Οι επιτελείς των τραπεζών, και πολλοί άλλοι παράγοντες, υποστηρίζουν με έμφαση ότι το τραπεζικό σύστημα στην Ελλάδα όχι μόνο δεν προκάλεσε την κρίση, αλλά αντίθετα ήταν θύμα της δημοσιονομικής εκτροπής. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κακή δημοσιονομική κατάσταση ήταν αυτή που ενεργοποίησε το ντόμινο της καταστροφής.

Ωστόσο η χρεοκοπία που βιώσαμε δεν αφορά μόνο το σπάταλο και αναποτελεσματικό Δημόσιο, αλλά όλο το οικονομικό μοντέλο λειτουργίας της χώρας. Και εδώ οι ευθύνες του τραπεζικού συστήματος είναι μεγάλες, καθώς ήταν εκείνο που χρηματοδότησε, όλα αυτά τα χρόνια, το στρεβλό καταναλωτικό μοντέλο που κυριάρχησε.

Το τραπεζικό σύστημα υποδαύλισε έναν τρόπο ζωής που βασιζόταν υπερβολικά στην κατανάλωση. Ακριβά σπίτια, εξοχικά, πολυτελή αυτοκίνητα, διακοπές χλιδής, επώνυμα ρούχα, πολυέξοδες γαμήλιες τελετές και πολλά, πολλά άλλα μετατράπηκαν σε αυτονόητες ανάγκες και βασικές προϋποθέσεις κοινωνικής αποδοχής. Αναμφισβήτητα το καταναλωτικό μοντέλο κυριαρχεί σε Ευρώπη και ΗΠΑ, ωστόσο στη χώρα μας η επέκταση στην καταναλωτική πίστη έγινε πολύ γρήγορα, πολύ απότομα και χωρίς υποδομές.

Επιπλέον, η ελληνική κοινωνία δεν ήταν εξοικειωμένη με το εργαλείο του δανεισμού.

Όλα περιστρέφονταν γύρω από την κατανάλωση και όλη η ενεργητικότητα των τραπεζών επικεντρώθηκε στο πώς θα προωθήσουν νέα προϊόντα δανεισμού. Η αποταμίευση ξεχάστηκε. Ακόμα περισσότερο, ξεπεράστηκε ως μια συνήθεια του χθες, που αφορούσε παλαιότερες γενιές. Τη «νέα» εποχή της ισχυρής Ελλάδας, πιο λογικό ήταν να πάρεις ένα καταναλωτικό δάνειο για να κάνεις τα ψώνια σου στο… Μανχάταν, παρά να αποταμιεύεις 1 ευρώ το μήνα