Τελεσίγραφο στις τράπεζες για την πώληση των θυγατρικών του εξωτερικού

Toυ Αλέξανδρου Κασιμάτη

Ευρωπαϊκό τελεσίγραφο σε όλες τις ελληνικές συστημικές τράπεζες για την πώληση των μη τραπεζικών δραστηριοτήτων και των θυγατρικών εξωτερικού. Οι τράπεζες στην επόμενη τριετία πρέπει να ολοκληρώσουν την πώληση των περιουσιακών στοιχείων τους που εμπίπτουν στις δύο προαναφερόμενες κατηγορίες. Το τελεσίγραφο δόθηκε στους εκπροσώπους της Εθνικής, της Πειραιώς, της Αlpha Bank και της Εurobank κατά τη διάρκεια ειδικής σύσκεψης που έγινε στην Αθήνα πριν από λίγες εβδομάδες με εκπροσώπους της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ε.Ε., της πανίσχυρης DG Comp.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο εκπρόσωπος της DG Comp μίλησε στα στελέχη των τραπεζών με ιδιαίτερα άμεσο τρόπο, χωρίς να αφήσει περιθώρια συζήτησης. Ειδικότερα, υπογράμμισε ότι δεν εμπλέκεται και δεν ενδιαφέρουν τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού οι τυχόν συζητήσεις και οι οποιεσδήποτε συμφωνίες έχουν γίνει μεταξύ τραπεζών και τρόικας. Υπογράμμισε ότι η DG Comp δεν πρόκειται να αποδεχτεί τράπεζες, που έχουν ενισχυθεί κεφαλαιακά, να αξιοποιούν τους συγκεκριμένους πόρους προκειμένου να χρηματοδοτούν θυγατρικές τους σε άλλες χώρες ή οικονομικές δραστηριότητες στην εσωτερική αγορά που δεν σχετίζονται με τον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Με την ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης τον περασμένο Ιούνιο, ο χρόνος για τις τράπεζες άρχισε να μετρά αντίστροφα, με ορόσημο τον Ιούνιο του 2016, όπου πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι πωλήσεις.

Στο διάστημα της συγκεκριμένης τριετίας πρέπει να προβούν στην πώληση των θυγατρικών εξωτερικού (υποχρεωτικά των ζημιογόνων), όπως και όλων των μη τραπεζικών δραστηριοτήτων τους. Το χρονοδιάγραμμα των πωλήσεων είναι στη διακριτική ευχέρεια των διοικήσεων, ωστόσο θα πρέπει να αποτυπώνεται σαφώς στα πλάνα αναδιάρθρωσης που θα κατατεθούν στο τέλος Ιουλίου.

Για κάθε θυγατρική εταιρεία ή περιουσιακό στοιχείο που εμπίπτει στις παραπάνω κατηγορίες, δηλαδή ξενοδοχεία, ασφαλιστικές, ακίνητα κ.λπ., θα πρέπει να τεθεί ημερομηνία ολοκλήρωσης της πώλησης. Τις προτεραιότητες, δηλαδή αν τις πουληθεί πρώτα η θυγατρική στη Σερβία ή στην Αλβανία, θα τις αποφασίσει η διοίκηση της κάθε τράπεζας. Ωστόσο τον τελικό λόγο θα έχει για τα πάντα η DG Comp, καθώς τα σχέδια αναδιάρθρωσης θα κατατεθούν στην Τράπεζα της Ελλάδος, αλλά θα πρέπει να εγκριθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Η πώληση των ζημιογόνων θυγατρικών είναι υποχρεωτική, αλλά τα περιθώρια που έχουν οι διοικήσεις ακόμη και για τις κερδοφόρες φαίνεται ότι είναι περιορισμένα. Υποδείξεις από την πλευρά της τρόικας δεν έχουν γίνει μέχρι στιγμής – και ούτε θα μπορούσαν, αφού ακόμη δεν υποβλήθηκαν τα σχέδια. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, στη διοίκηση της Εθνικής ασκούνται πιέσεις προκειμένου να πουληθεί σύντομα η Finansbank, που αποτελεί και την πλέον κερδοφόρα επένδυση ελληνικής τράπεζας στο εξωτερικό, και να μην εξαντληθούν τα χρονικά περιθώρια μέχρι τα μέσα του 2016. Η Εθνική επιδιώκει την πώληση, αλλά μειοψηφικού ποσοστού, κάτι για το οποίο το ενδιαφέρον είναι περιορισμένο, αντίθετα με αυτό που εκδηλώνεται για την πώληση πλειοψηφικού πακέτου της Finansbank.

Ο στόχος της DG Comp είναι με την απομόχλευση που θα επέλθει να μειωθεί το ενεργητικό των ελληνικών τραπεζών και να ενισχυθεί η κεφαλαιακή τους θωράκιση. Τον Αύγουστο, πιθανόν και τον Σεπτέμβριο, τα σχέδια αναδιάρθρωσης θα «πηγαινοέρχονται» μεταξύ τραπεζών και ΤτΕ – DG Comp, προκειμένου να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις που έθεσε η τελευταία.

Το πρόβλημα είναι ότι ειδικά για τις αγορές των Βαλκανίων, οι ιταλικές και οι αυστριακές τράπεζες, που ήταν οι μεγάλοι ανταγωνιστές των αντίστοιχων ελληνικών, έχουν περιοριστεί σε αμυντικού χαρακτήρα κινήσεις. Γενικότερα, οι αλλαγές που έρχονται στο θεσμικό πλαίσιο των πιστωτικών ιδρυμάτων με τη Βασιλεία ΙΙΙ, όσον αφορά στην κεφαλαιακή επάρκεια, έχουν παγώσει τις επεκτατικές κινήσεις σε νέες αγορές για τις περισσότερες ξένες τράπεζες.

Υπό τις προοπτικές αυτές οι πιθανότητες πώλησης των ελληνικών τραπεζών στα Βαλκάνια είναι πολύ περιορισμένες. Να σημειωθεί ωστόσο ότι οι τράπεζες επεξεργάζονται διάφορα σενάρια. Σύμφωνα με πληροφορίες, στην PricewaterhouseCoopers αυτή την περίοδο καταρτίζεται μελέτη για την πώληση των θυγατρικών των ελληνικών τραπεζών στα Βαλκάνια ανά χώρα.

Το σχέδιο -το οποίο, να σημειωθεί, είχε προταθεί από τον πρόεδρο του ομίλου της Πειραιώς κ. Μιχάλη Σάλλα- προβλέπει τη συγχώνευση όλων των θυγατρικών που έχουν οι τέσσερις συστημικές τράπεζες σε κάθε χώρα σε μια κοινή εταιρεία. Η κάθε τράπεζα θα παίρνει ανάλογα με την αποτίμηση της θυγατρικής της το ανάλογο ποσοστό, ενώ θα προκύψουν και σημαντικές συνεργίες, που θα μειώσουν αισθητά το κόστος για τις τράπεζες-μετόχους.

Ετσι αυτή η νέα τράπεζα θα έχει μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς στη Βουλγαρία, στη Ρουμανία κ.λπ. απ’ ό,τι έχει σήμερα η θυγατρική κάθε ελληνικής τράπεζας από μόνη της και συνεπώς θα είναι ελκυστική για κάποιον διεθνή κολοσσό ή όποιον άλλο θέλει να επεκταθεί στην αγορά της συγκεκριμένης χώρας. Ταυτόχρονα, οι ελληνικές τράπεζες θα έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν μειοψηφική συμμετοχή και να ελπίζουν έτσι σε μελλοντικές υπεραξίες.