Η φάκα του κ. Στουρνάρα και ο εφιάλτης της μεσαίας τάξης

Είναι “σημαδιακή” η απόπειρα του υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα τις τελευταίες ημέρες να πείσει ότι διαστρεβλώθηκαν ή δεν έγιναν κατανοητά τα όσα σχεδιάζονται για τη φορολογία των ακινήτων. Προχθές το γραφείο τύπου του υπουργείου εξέδωσε μια “απάντηση σε δημοσιεύματα”, ενώ χθές παρενέβη σε τηλεοπτικό δελτίο (MEGA) για να εκθέσει την άποψή του.
Είναι μια εμπειρική αλήθεια την οποία επικαλούνται οι παλιότεροι δημοσιογράφοι: Όταν για τα προβλήματα οι κυβερνώντες φτάνουν να επιρρίπτουν ευθύνες στον Τύπο, συνήθως αυτό δείχνει ότι τα πράγματα έχουν φτάσει σε σημείο καμπής.
Δεν είναι τυχαία η επίθεση ορισμένων βουλευτών της Ν.Δ., που “ξεσηκώθηκαν” κατά του φόρου ακινήτων με διπλό στόχο: Από τη μια υπονομεύουν ένα πολιτικό πρόσωπο που δεν ανήκει στην παράταξή τους, αλλά εξελίσσεται σε σοβαρό ανταγωνιστή τους στο χώρο του κέντρου (και μάλιστα της κεντροδεξιάς). Από την άλλη, υπερασπίζονται τα συμφέροντα της παραδοσιακής συντηρητικής κομματικής πελατείας τους: Τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα με μεγάλη ακίνητη περιουσία και επιχειρηματικά συμφέροντα που συνδέονται με τα ακίνητα και θίγονται.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι εκτός από τους “έχοντες” που υποστηρίζουν οι βουλευτές της Ν.Δ. πλήττεται καίρια και ένα μεγάλο τμήμα της μεσαίας τάξης, το οποίο ζει έναν εφιάλτη: Αν γλιτώσει το ακίνητο από την εφορία, συντομα θα βρεθεί στη “σέντρα” από την τράπεζα για το δάνειο.

Πολύ περισσότερο που η επίθεση είναι ισοπεδωτική, αφού πλήττονται εξίσου τόσο οι νομοταγείς φορολογούμενοι που σηκώνουν τα βάρη του προϋπολογισμού τις τελευταίες δεκαετίες, όσο και οι κλασσικοί φοροφυγάδες.
Θα πρέπει, επομένως, ο υπουργός Οικονομικών να ξαναδεί το θέμα της φορολόγησης των ακινήτων, αλλά και όλο το υπόλοιπο πλέγμα που αφορά στην εξυπηρέτηση των οφειλών προς το Κράτος και τις τράπεζες με δύο βασικές προτεραιότητες:
1. Τη δυνατότητα των μεσαίων και χαμηλότερων στρωμάτων να ανταποκριθούν στις πληρωμές προς το Κράτος και προς τις τράπεζες. Αυτό δεν γίνεται χωρίς πρόσθετες διευκολύνσεις για τις οφειλές και χωρίς ένα “κούρεμα” ή άλλη μορφή ελάφρυνση για τα δάνεια.
2. Τη διασφάλιση της δικαιοσύνης στη φορολόγηση: αλλιώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η μικροϊδιοκτησία εργαζόμενων και συνταξιούχων που ήταν -και είναι- τα μόνιμα υποζύγια της εφορίας και αλλιώς όσοι κατέχουν ακίνητα που αντιπροσωπεύουν συσσωρευμένο πλούτο ο οποίος προήλθε από τη συστηματική φοροδιαφυγή.

Υπάρχει δίκαιη φοροεπιδρομή;

Ο υπουργός Οικονομικών υποστηρίζει ότι “δεν πρόκειται για φοροεπιδρομή” αλλά και ότι “οι φόροι στα ακίνητα είναι χαμηλοί σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες”.
Λέει, με άλλα λόγια, ότι πρόκειται για μια αναγκαία και “λογική” φοροεπιδρομή.
Υπό κανονικές συνθήκες, ο κ. Στουρνάρας θα είχε δίκιο.
Η φορολόγηση της κατοχής ακινήτων και η μείωση των επιβαρύνσεων στις μεταβιβάσεις σε μια αγορά που λειτουργεί φυσιολογικά είναι στη σωστή κατεύθυνση: Τέτοια μέτρα θεωρητικά επιβαρύνουν  τα ακίνητα που δεν είναι παραγωγικά, διευκολύνουν τις συναλλαγές στην αγορά, ενώ ταυτόχρονα είναι και κοινωνικά δίκαια -υπό την προϋπόθεση, βέβαια, ότι οι συντελεστές και τα αφορολόγητα θα δομηθούν προοδευτικά και με βάση τις πραγματικές κοινωνικές συνθήκες.
Άλλωστε και οι θέσεις της Αριστεράς κάπου προς αυτήν την κατεύθυνση κινούνται.
Όμως οι συνθήκες σήμερα δεν είναι κανονικές και ισχύει η διαπίστωση του μεγάλου οικονομολόγου Τζων Μάιναρντ Κέινς ότι η ύφεση διαβρώνει τα πάντα σε μια οικονομία, με αποτέλεσμα ακόμα και σωστά μέτρα να έχουν λανθασμένα αποτελέσματα.
Η επιβάρυνση στα ακίνητα έρχεται να προστεθεί σε πολλές άλλες, την ώρα που νοικοκυριά και επιχειρήσεις υφίστανται μείωση των εισοδημάτων τους. Οι περισσότεροι ιδιοκτήτες βρίσκονται αντιμέτωποι με έξοδα νομιμοποίησης αυθαιρέτων (για παρανομίες που διέπραξαν οι μηχανικοί και εργολάβοι τις οποίες, μάλιστα, χρέωσαν ακριβά στους αγοραστές) καθώς και με τα τραπεζικά βάρη τα οποία δυσκολεύονται να αποπληρώσουν.
Η πίεση αυξάνεται, καθώς η εφορία προωθεί κατασχέσεις για όσους χρωστούν στο Δημόσιο, με αποτέλεσμα η μόνη διέξοδος να είναι η πώληση των ακινήτων. Κι εκεί, όμως, υπάρχει αδιέξοδο, καθώς η αγορά δεν λειτουργεί και τα ακίνητα θα πρέπει να “σκοτωθούν”.