Τη δημιουργία 4 bad banks προτείνουν οι τροϊκανοί

Του Γιώργου Ι. Δημητρομανωλάκη

Tη δημιουργία τεσσάρων bad banks έτσι ώστε η κάθε συστημική τράπεζα να έχει τη δική της θα προτείνουν στις διοικήσεις της Πειραιώς, της Εθνικής, της Alpha Bank και της Eurobank η τρόικα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού και η Τράπεζα της Ελλάδος. Το σχέδιο της τρόικας αμέσως μετά τους ελέγχους της BlackRock, οι οποίοι θα πιστοποιούν αύξηση των επισφαλειών σε όλες τις ελληνικές τράπεζες, είναι να ελαφρύνει τα χαρτοφυλάκιά τους, καθώς βαίνουν συνεχώς αυξανόμενες. Η κάθε bad bank θα διαχειρίζεται τα κόκκινα δάνεια ακόμα και με κούρεμά τους κατά περίπτωση. Η BlackRock μάλιστα προτείνει να γίνει κούρεμα έως 20% στα δάνεια που έχουν περάσει σε οριστική καθυστέρηση. Η σωστή διαχείριση των δανείων αυτών αποτελεί το μείζον ζήτημα για τις τράπεζες, καθώς ήδη η μεγάλη ελεγκτική εταιρεία BlackRock ελέγχει τα χαρτοφυλάκιά τους προκειμένου να πιστοποιήσει το ακριβές ύψος των επισφαλειών. Με άλλα λόγια, οι τράπεζες θέλουν αρχικά να ασχοληθούν με τους δανειολήπτες που διαθέτουν προβληματικά δάνεια. Από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού βέβαια προβληματίζονται τι θα γίνει στην περίπτωση που υπάρχουν κοινοί πελάτες σε δύο ή περισσότερες τράπεζες. Ετσι, λοιπόν:

• Οι κοινοί πελάτες θα εντοπίζονται και στη συνέχεια οι εμπλεκόμενες τράπεζες θα ακολουθούν κοινή γραμμή.

• Θα αποφασίζουν από κοινού για τον τρόπο με τον οποίο είτε θα γίνεται προσπάθεια αναβίωσης του δανείου με ρυθμίσεις και διευκολύνσεις ή εναλλακτικά θα αναζητούνται τρόποι είσπραξης μέρους των κοινών απαιτήσεων.

Για παράδειγμα, εάν κάποιος πελάτης έχει ένα στεγαστικό δάνειο σε μια συστημική τράπεζα 300.000 ευρώ και σε άλλη συστημική τράπεζα άλλα 100.000 ευρώ και δεν πληρώνει, θα ακολουθείται η εξής διαδικασία: οι άνθρωποι των δύο bad bankς θα τον καλούν και θα προσπαθούν να του ρυθμίσουν το δάνειο είτε με μείωση επιτοκίου είτε με επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής. Το ερώτημα που υπάρχει είναι τι θα γίνει στην περίπτωση που ένας δανειολήπτης αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Δεν αποκλείεται σε αυτή την περίπτωση να αποφασίζεται ένα μικρό κούρεμα, της τάξης του 5%-10%. Τα όποια χρήματα πληρώνονται για το δάνειο θα καταλήγουν σε ένα κοινό ταμείο και θα τα μοιράζονται οι τράπεζες. Εάν τελικά το ακίνητο κατάσχεται, τότε θα γίνεται ιδιοκτησία όποιας bad bank το έχει και θα πωλείται.

Σύμφωνα με κορυφαίο στέλεχος του κλάδου: «Με τη δημιουργία των τεσσάρων τραπεζικών ομίλων αυτό που συμβαίνει πλέον είναι ότι όλες οι τράπεζες έχουν δανείσει τους ίδιους πελάτες, είτε πρόκειται για ιδιώτες είτε για επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα οι πελάτες τους τον έναν μήνα να εξυπηρετούν τη μία τράπεζα, τον άλλο την άλλη κ.ο.κ.».

Ετσι, πλέον ο συντονισμός μεταξύ των τραπεζών για τη διαχείριση των καθυστερήσεων κρίνεται επιτακτικός. Οσον αφορά στα κόκκινα δάνεια των τραπεζών, κορυφαία στελέχη εκτιμούν ότι ο μέσος όρος των μη εξυπηρετούμενων ανέρχεται στο 30%, δηλαδή περίπου 70 δισ. ευρώ.

Το μεγάλο πρόβλημα βρίσκεται στα καταναλωτικά δάνεια, όπου πάνω από το 50% βρίσκονται σε καθυστέρηση, όπως επίσης και στα δάνεια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ζήτημα όμως υπάρχει και με τα μεγάλα επιχειρηματικά δάνεια, καθώς και σε αυτή την περίπτωση οι επισφάλειες αυξάνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Τραπεζικοί κύκλοι εκτιμούν ότι το επόμενο χρονικό διάστημα οι τράπεζες θα πρέπει να αποφασίσουν ποιες επιχειρήσεις είναι βιώσιμες και ποιες όχι.

Το θέμα των τραπεζών αποτελεί ένα από τα μείζονα ζητήματα που θα αντιμετωπίσει η ελληνική κυβέρνηση όσον αφορά στις συζητήσεις που θα έχει με την τρόικα. Κορυφαίο στέλεχος της τρόικας, πάντως, εκτιμά ότι «το προηγούμενο stress test από την BlackRock έγινε όταν προβλεπόταν βαθιά ύφεση για την ελληνική οικονομία – και μάλιστα η άσκηση ενσωμάτωνε το χειρότερο ενδεχόμενο, δηλαδή διπλάσια πτώση του ΑΕΠ από αυτή που προέβλεπε η τρόικα. Τώρα προβλέπεται αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,4% για το 2014. Ετσι, το δυσμενές σενάριο αναμένεται να ενσωματώνει είτε μηδενική ανάπτυξη είτε μικρή πτώση του ΑΕΠ».

Πάντως, σε κάθε περίπτωση το βελτιωμένο μακροοικονομικό περιβάλλον θα έχει άμεση θετική επίδραση στο τραπεζικό σύστημα. Αφενός η σταθεροποίηση της οικονομίας θα ανακόψει τον ρυθμό δημιουργίας νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων (κάτι που ήδη σημειώνεται), ενώ παράλληλα θα βελτιώσει την προ προβλέψεων κερδοφορία του τραπεζικού συστήματος, που σημαίνει ότι θα υπάρχουν περισσότερα κεφάλαια για να απορροφήσουν τα προβλήματα.