Πώς η GENESIS PHARMA αντιμετώπισε το “κούρεμα” των 170 εκατ. από τα ομόλογά της και οδεύει προς το Χρηματιστήριο

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Ο διευθύνων σύμβουλος της γνωστής φαρμακευτικής εταιρείας Genesis Pharma, κ. Κωνσταντίνος Ευριπίδης, είναι κυριολεκτικά ένας πολεμιστής. Συχνά ακούμε στην Ελλάδα ότι «βιώνουμε έναν πόλεμο που όμοιός του δεν υπήρξε». Αλλοι μιλάνε για «χρόνια χειρότερα από αυτά της Κατοχής». Συμπατριώτες μας αναφέρονται σε «ιστορική δυσκολία που δεν ξαναβιώσαμε». Μια επίσκεψη, όμως, στο γραφείο του διευθύνοντος συμβούλου της Genesis Pharma αρκεί για να δούμε το μέλλον με άλλο μάτι και σαφώς μεγαλύτερη αισιοδοξία. Και γιατί όχι να επανεξετάσουμε τα όσα με μεγάλη ευκολία λέγονται και γράφονται για την οικονομική κρίση που όλοι περνάμε. «Η εταιρεία μας δέχθηκε τα χειρότερα πλήγματα λόγω της οικονομίας τόσο της Ελλάδας όσο και της Κύπρου. Χειρότερο δεν υπήρχε. Απ’ όποια σκοπιά κι αν το δει κανείς, εμείς χτυπηθήκαμε. Ωστόσο δεν λυγίζουμε. Εδώ δεν με σταμάτησε ο πραγματικός πόλεμος, σε αυτό θα βραχυκυκλώσω», λέει με το γνωστό χαμόγελο αισιοδοξίας ο άνθρωπος που είδε μέσα σε μια νύχτα περίπου την εταιρεία του να χάνει από το κούρεμα ομολόγων 170 εκατ. ευρώ! Ομως είπαμε, ο κ. Ευριπίδης είναι μαχητής. Οχι γιαλαντζί, πραγματικός. Κι αυτό διότι σε ηλικία μόλις 21 ετών βρέθηκε με το όπλο στα χέρια να μάχεται στα χαρακώματα της Κύπρου, αιχμάλωτος μάλιστα από τις δυνάμεις του Αττίλα. Τι να του πει, λοιπόν, μια οικονομική – έστω και μεγάλη- κρίση όταν σε μια τόσο ευαίσθητη ηλικία βρισκόταν σε τουρκικό έδαφος και επί 40 ημέρες δεν ήξερε τι θα του ξημερώσει;
Οι παθογένειες για την Genesis Pharma και τους πέντε μεγάλους μετόχους της ξεκίνησαν νωρίς. Για την ακρίβεια, η αρχή έγινε με την τροϊκανή επίθεση κατά της ομολογουμένως υπέρογκης φαρμακευτικής δαπάνης. Η προσπάθεια βίαιης προσαρμογής από τη μεριά του κράτους στα νέα δεδομένα που οι πιστωτές έθεταν σε συνδυασμό με την πορεία εξορθολογισμού και δραστικής συρρίκνωσης της φαρμακευτικής δαπάνης δημιούργησαν ένα εκρηκτικό μίγμα τόσο για την εταιρεία όσο και για τον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιείται. Η εν λόγω αγορά οδηγήθηκε σε συρρίκνωση κατά 45%, από 5,2 δισ. ευρώ το 2009 σε 2,88 δισ. το 2012. Το χειρότερο όλων, όμως, ήταν η αναγκαστική υπαγωγή των φαρμακευτικών ομολόγων στο PSI και η απομείωση («κούρεμα») κατά 53,5% της ονομαστικής τους αξίας, τα οποία ανταλλάχτηκαν με ομόλογα λήξης 30 ετών. Η συνολική ζημία για τις φαρμακευτικές εταιρείες από το κούρεμα των ομολόγων ξεπέρασε το 1 δισ. ευρώ. «Με δεδομένη τη στόχευση της εταιρείας μας στις πωλήσεις προς το Δημόσιο, είναι εύκολα κατανοητό τι ζημία υποστήκαμε», αναφέρει ο κ. Ευριπίδης δίχως να κρύβει τα λόγια του.
Και όντως. Το μεγαλύτερο ποσοστό του κύκλου εργασιών της εταιρείας αφορά σε πωλήσεις προς τον ΕΟΠΥΥ και τα δημόσια νοσοκομεία, λόγω της φύσης και της υψηλής αξίας των προϊόντων της Genesis Pharma, τα οποία στην πλειονότητά τους είναι νοσοκομειακά. «Συγκεκριμένα, για τις συνολικές πωλήσεις της τελευταίας πενταετίας (2008-2012) το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 68%, γεγονός που επιτείνει την έκθεση της εταιρείας τόσο στις συσσωρευμένες όσο και στις τρέχουσες οφειλές του ΕΟΠΥΥ και των νοσοκομείων. Τα μέτρα, λοιπόν, που επιβλήθηκαν στη φαρμακευτική αγορά και τα οποία αναφέρθηκαν προηγουμένως επηρέασαν την Genesis Pharma σε σημαντικό βαθμό. Σημαντικό είναι πως η συνολική αγορά φαρμάκου κατά την περίοδο 2009-2012 μειώθηκε κατά 45% και αντίστοιχα η εταιρεία παρουσίασε μείωση κατά 27%», αναφέρει ο Ελληνοκύπριος επιχειρηματίας.

Η εταιρεία με τη μεγαλύτερη ζημία μετά τις τράπεζες από το PSI

Ειδικότερα, οι οριζόντιες μειώσεις τιμών που επιβλήθηκαν το 2010 οδήγησαν σε μείωση του κύκλου εργασιών της εταιρείας κατά 13%, από 255 εκατ. ευρώ το 2009 σε 223 εκατ. το 2010. Τα συσσωρευμένα χρέη των δημόσιων νοσοκομείων και του ΕΟΠΥΥ (ΙΚΑ) μέχρι και το τέλος του 2012 ξεπερνούσαν τα 200 εκατ. ευρώ. Επιπλέον η έλλειψη ρευστότητας λόγω των συσσωρευμένων χρεών επέτεινε την εξάρτηση της εταιρείας από τον τραπεζικό δανεισμό για την εξυπηρέτηση των τρεχουσών αναγκών της. Αναφέρουμε ότι το συνολικό χρηματοοικονομικό κόστος των δανείων ξεπέρασε τα 40 εκατ. ευρώ τα δύο τελευταία έτη. Κατά το 2010, η Genesis Pharma έλαβε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου για την εξόφληση των οφειλών των νοσοκομείων και του ΙΚΑ για τις πωλήσεις των ετών 2008 και 2009. Από το σύνολο των ομολόγων, ύψους 267 εκατ. ευρώ, τα 217 εκατ. υπάχθηκαν στο PSI προκαλώντας στην εταιρεία ζημία 170 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη που υπέστη εταιρεία μετά τις μεγάλες ελληνικές τράπεζες.

Σύντομα ο κ. Ευριπίδης και οι συνεργάτες του ξεκίνησαν έναν μαραθώνιο για να βρουν άκρη και κυρίως να μην υποστούν πρόσθετη φορολογία παρά το «κούρεμα» που τους οδηγούσε σε αδιέξοδο. Ωστόσο κάποιοι στην κυβέρνηση εξακολουθούν να λειτουργούν αντιπαραγωγικά, επιβάλλοντας και φόρο σε μια εταιρεία που με τις ενέργειές τους τη ζημίωσαν. Την ίδια στιγμή, ο κ. Ευριπίδης έπαιρνε δύο μεγάλες αποφάσεις: η πρώτη ήταν να διατηρήσει με κάθε τίμημα την εταιρεία του ζωντανή, πράγμα που απαιτούσε από τον ίδιο αλλά και τους υπόλοιπους τέσσερις μετόχους προσωπικές θυσίες. «Ξέρετε, είχα φτάσει σε μια ηλικία που κανονικά θα έπρεπε σιγά-σιγά να σκέφτομαι την ξεκούραση. Το καλό ίσως να είναι πως δεν έχω κότερο, ακίνητα -εκτός από το σπίτι μου- και ακόμα καλά-καλά δεν είμαι ο καταλληλότερος τύπος για διακοπές», αναφέρει γελώντας ο διευθύνων σύμβουλος της Genesis Pharma. Η δεύτερη δύσκολη απόφαση ήταν να μην προχωρήσει ο όμιλος σε απολύσεις εργαζομένων. «Είπαμε πως όσο αντέχουμε θα κρατήσουμε τον κόσμο μας. Πρόκειται για κάτι που μας προβληματίζει, γιατί, κακά τα ψέματα, όποιος σήμερα φεύγει από την αγορά πηγαίνει σπίτι του και μάλιστα για πάρα πολύ καιρό», τονίζει.

Το turnaround story

Μέσα σε αυτό το δυσχερές περιβάλλον και παρά την εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση στην οποία βρέθηκε, η εταιρεία κατάφερε έπειτα από σειρά επιτυχών χειρισμών της διοίκησής της να αναστρέψει την εικόνα των αρνητικών ιδίων κεφαλαίων ύψους 41 εκατ. ευρώ που παρουσίασε στο τέλος του 2011 και να παρουσιάσει στο τέλος του 2012 θετικά ίδια κεφάλαια ύψους 20 εκατ. ευρώ. Ο τρόπος; Οι πέντε πυλώνες στήριξης της Genesis Pharma όπως τους προσδιόρισε ο διευθύνων σύμβουλός της. Οπως αναφέρει ο κ. Ευριπίδης σε ένα μάθημα «σωτηρίας» μετά τη μεγάλη καταστροφή το πρώτο βήμα το έκαναν οι μέτοχοι. Με την έναρξη της κρίσης, το 2009, οι μέτοχοι είχαν ήδη αποφασίσει την αναστολή διανομής μερίσματος για τρία χρόνια. Τα μη διανεμηθέντα κέρδη ενίσχυσαν σημαντικά την κεφαλαιακή βάση της εταιρείας και βοήθησαν στην αντιμετώπιση της τεράστιας ζημίας από τα ομόλογα.

Ως δεύτερη δράση κατά την περίοδο της βαθιάς οικονομικής ύφεσης στη χώρα, η διοίκηση δέχθηκε τον έντονο προβληματισμό των διεθνών συνεργατών της για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων τους στην Ελλάδα. Τόσο όμως οι εξαιρετικές σχέσεις εμπιστοσύνης που είχε αναπτύξει κατά τη μακροχρόνια συνεργασία, όσο και ο μεσοπρόθεσμος στρατηγικός σχεδιασμός της διοίκησης για τη σταθεροποίηση και τη μελλοντική ανάπτυξη της εταιρείας ενίσχυσαν την πίστη τους στην εταιρεία και οδήγησαν σε περαιτέρω χρονική επέκταση συμβολαίων, προσωρινή βελτίωση του περιθωρίου κέρδους ανά προϊόν, αλλά και συμφωνίες για την εκπροσώπηση όλων των μελλοντικών τους προϊόντων. Επίσης η κορυφαία τότε συνεργάτιδα εταιρεία, η AMGEN, διακανόνισε τη λήξη συνεργασίας της και την παραχώρηση των δικαιωμάτων των προϊόντων της στην ελληνική θυγατρική της (AMGEN Hellas) έναντι αμοιβής 59 εκατ. ευρώ. Αυτό το ποσό που εισέρρευσε στα ταμεία της Genesis Pharma συνέβαλε στη σημαντική απομείωση της ζημίας των ομολόγων.

Ως τρίτο βήμα η διοίκηση στόχευσε στην επαναδιαπραγμάτευση των όρων των δανείων με τις τράπεζες. Το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων ήταν εξαιρετικά θετικό, με επιμήκυνση για 10 χρόνια των ομολογιακών δανείων που ήταν συνδεδεμένα με την αποπληρωμή των ομολόγων από το κράτος (λήξης 2012 και 2013) και με μειωμένο επιτόκιο. Στόχος της εταιρείας ήταν αφενός να επιτύχει την αποπληρωμή των συσσωρευμένων χρεών των νοσοκομείων και αφετέρου να επιτύχει ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση των φαρμακευτικών ομολόγων.

Η εταιρεία κατάφερε εντός του 2013 να εισπράξει πάνω από το 70% των χρεών, όμως, παρά τις συντονισμένες κινήσεις όλου του φαρμακευτικού κλάδου, το κράτος δεν συναίνεσε στις προτεινόμενες λύσεις στο θέμα της φορολόγησης των ομολόγων. Τέλος, σε έναν πέμπτο άξονα δράσης η εταιρεία προχώρησε σε μειώσεις μη παραγωγικών εξόδων, τα οποία δεν επηρέασαν την ποιότητα και την ομαλή λειτουργία της.

«Μετά την τεράστια ανατροπή και τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς της, η εταιρεία βρίσκεται σήμερα σε φάση σταθεροποίησης. Το 2013, ο κύκλος εργασιών της υπολογίζεται να ξεπεράσει τα 100 εκατ., με σταθερή αναπτυξιακή πορεία τα επόμενα έτη, παρά τη διαρκώς μειούμενη αγορά. Σήμερα διατηρούμε στο χαρτοφυλάκιό μας ισχυρά πρωτότυπα προϊόντα, καλυμμένα από μακροχρόνιες πατέντες, ενώ έχουμε διασφαλίσει μακροχρόνια συμβόλαια συνεργασίας με όλους τους διεθνείς μας συνεργάτες για τα υπάρχοντα αλλά και για νέα προϊόντα τους. Επιπλέον το επιχειρησιακό πλάνο ανάπτυξής μας περιλαμβάνει συνεργασίες με ελληνικές θυγατρικές μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών για την εκπροσώπηση προϊόντων τους. Τέλος, εφόσον ολοκληρωθεί πλήρως η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων χρεών του Δημοσίου, η εταιρεία θα μπορεί να προχωρήσει σε νέα επενδυτικά πλάνα, αλλά και να μελετήσει τον στόχο της εισαγωγής της στο Χρηματιστήριο Αθηνών εντός των τριών επόμενων ετών», αναφέρει ο κ. Ευριπίδης.