Σημάδια οικονομικής σταθεροποίησης- παρά την κρίσιμη, όπως την χαρακτηρίζει, κατάσταση της πραγματικής οικονομίας- αναγνωρίζει στην τριμηνιαία έκθεσή του το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το τρίτο τρίμηνο του 2013, οι αρνητικοί ρυθμοί μεγέθυνσης εμφανίζουν μείωση, οι προβλέψεις δείχνουν ότι το 2014 θα υπάρξει μικρή άνοδος του ΑΕΠ (χωρίς να λείπουν και οι πιο απαισιόδοξες προβλέψεις για περαιτέρω πτώση του), ορισμένα ιδιωτικά επενδυτικά σχέδια προχωρούν (Cosco, Philip Morris, υδροπλάνα κ.α.), τα μεγάλα έργα φαίνεται ότι βρίσκονται στα πρόθυρα της επανεκκίνησης, κάποιες από τις ιδιωτικοποιήσεις θα απαλλάξουν το κράτος από μελλοντικά βάρη, ο αγωγός φυσικού αερίου ΤΑP, δεν αντιμετωπίζει ιδιαίτερες δυσκολίες, ο τουρισμός πήγε καλά και όλα δείχνουν ότι στο τέλος του χρόνου η χώρα θα πετύχει πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Εν τούτοις, όπως υπογραμμίζεται, η επιστροφή στην ανάπτυξη δεν έχει διασφαλισθεί.
Σε επίπεδο παραγωγής και απασχόλησης, δηλαδή πραγματικής οικονομίας, η κατάσταση είναι κρίσιμη τριάμισι χρόνια μετά την έναρξη των προγραμμάτων προσαρμογής και απειλεί ό,τι επιτεύχθηκε με τη δημοσιονομική διαχείριση: Το ΑΕΠ εξακολουθεί το 2013 να συρρικνώνεται (κατά 4% περίπου) και μαζί του εισοδήματα και κοινωνικές δαπάνες. Η δημοσιονομική λιτότητα οδήγησε τα χρόνια που πέρασαν σε πολύ μεγαλύτερη από την
αναμενόμενη πτώση του ΑΕΠ (βαθιά ύφεση), με αποτέλεσμα ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ να έχει ξεπεράσει τα επίπεδα του 2010. Η ανεργία έχει εκτοξευθεί σε υψηλότερα επίπεδα από όσο σε άλλες χώρες που εφάρμοσαν παρόμοιες πολιτικές, συνεχίζει να αυξάνεται και πλησίασε το 28% του εργατικού δυναμικού. Οι εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ και οι απαισιόδοξες προβλέψεις του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ για το 2014 δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος.
Ενθαρρυντικό μήνυμα εξάλλου χαρακτηρίζει η επιστημονική επιτροπή, τη σύγκλιση κυβέρνηση και αξιωματικής αντιπολίτευσης σε θέματα οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής, όπως είναι η παραμονή της χώρας στη Ζώνη του Ευρώ, η αναδιάρθρωση του χρέους και η αναθεώρηση του προγράμματος προσαρμογής. Εν τούτοις όπως επισημαίνεται, ο κίνδυνος πολιτικής αστάθειας δεν έχει εξαλειφθεί.
Το Δημόσιο Χρέος μετά το τέλος του “Μνημονίου” (2014)
Στην τριμηνιαία έκθεση γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο Δημόσιο Χρέος μετά το τέλος του «Μνημονίου» (2014). Βασική παραδοχή αποτελεί ότι το χρέος (και ο λόγος χρέους) δεν πρόκειται να τεθεί σε τροχιά μείωσης και να γίνει «βιώσιμο» ως το 2020 ή 2022 αποκλειστικά με εθνικές προσπάθειες αποταμίευσης (δημιουργίας πρωτογενών πλεονασμάτων και ιδιωτικοποιήσεις), χωρίς οποιαδήποτε αναδιάρθρωση. Η εξυπηρέτηση του χρέους ώστε να γίνει βιώσιμο μόνο με τις δικές μας δυνάμεις προϋποθέτει ένα συνδυασμό υψηλών ρυθμών μεγέθυνσης και εξ ίσου μεγάλων πρωτογενών πλεονασμάτων για πολλά χρόνια που όμως η επίτευξή τους είναι δύσκολη. Θα προϋπέθετε επίσης δυνατότητα αναχρηματοδότησης από τις αγορές με ανεκτούς όρους.
Πάνω σε αυτή τη βάση, η επιστημονική ομάδα εξετάζει διεξοδικά τα υπέρ και τα κατά στις περιπτώσεις: διευκόλυνσης εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους μέσω μείωσης επιτοκίων κλπ όπως επίσης και το ενδεχόμενο μιας νέας επίσημης αναδιάρθρωσης (διαγραφή) για να γίνει βιώσιμο.
Σε κάθε περίπτωση εκείνο που τονίζεται, είναι ότι μία νέα δανειακή σύμβαση για το κλείσιμο του χρηματοδοτικού κενού δίνει μόνο προσωρινή λύση για τα επόμενα δύο-τρία χρόνια. Ουσιαστικά αναβάλλει την αντιμετώπιση του μείζονος προβλήματος, που είναι ο όγκος του Δημόσιου Χρέους της χώρας.
Η επιτροπή εκτιμά ότι η διαγραφή των χρεών μας προς άλλα κράτη θα συζητηθεί παρά τις ισχυρές αντιδράσεις σε ένα τέτοιο μέτρο. Και αναφέρει τις δυνατότητες που υπάρχουν να μειωθεί το απόθεμα χρέους χωρίς ως ένα βαθμό να εμφανισθεί σαν νέο “κούρεμα”.
(α) Ανάληψη του κόστους ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών από το ESM πράγμα που θα μείωνε το χρέος περίπου κατά 30 δισ. € που είναι οι συμμετοχές του ΤΧΣ στις τράπεζες, ίσως και περισσότερα. Αυτό θα συμβεί μετά την καθίδρυση της λεγόμενης «τραπεζικής ένωσης» που ήδη προχωρεί. Εκτιμά επίσης ότι σχετική ρύθμιση θα έθετε τέρμα σε ένα φαύλο κύκλο τραπεζικής και δημοσιονομικής κρίσης.
(β) «Αμοιβαιοποίηση» μέρους του χρέους ή ένα σύμφωνο απόσβεσης όπως έχει προταθεί από το Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων της Γερμανίας και, σε παραλλαγές, από άλλους ερευνητές. Η πρόταση του Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων προβλέπει μια ποσοτικά και χρονικά περιορισμένη κοινή εγγύηση για το μέρος του χρέους που ξεπερνά το όριο του Μάαστριχτ 60% του ΑΕΠ. Αυτό θα γίνει με αυστηρούς όρους: τα κράτη θα πρέπει να
αποσβέσουν τα νέα ομόλογα σε διάστημα 25 ετών, να προσδιορίσουν φόρους, τα έσοδα από τους οποίους θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για πληρωμές τόκων και χρεολυσίων και θα πρέπει, για να έχουν πρόσβαση στις εγγυήσεις, να τηρούν τους όρους του Δημοσιονομικού Συμφώνου και του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξη.
Τα μέλη που συγκροτούν την επιστημονική επιτροπή του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους είναι:
Καθηγητής Παναγιώτης Λιαργκόβας, Συντονιστής,
Καθηγητής Πάνος Καζάκος, Μέλος
Λέκτορας Σπύρος Λαπατσιώρας, Μέλος
Καθηγητής Ναπολέων Μαραβέγιας, Μέλος
Αναπληρωτής Καθηγητής Μιχάλης Ρηγίνος Μέλος
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.