Συγκέντρωση δυνάμεων και καρτέλ τιμών στην ασφάλιση περιουσίας;

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Σε ρεσιτάλ απίστευτων προκλήσεων με στόχο την οικονομική τους ενδυνάμωση -κατ’ άλλους και διάσωση- προχωρούν οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις, και δη οι πολυεθνικές στην Ελλάδα. Ενώ εταιρείες όπως οι ΑΧΑ, Groupama, Generali, Allianz πιέζουν για τη δημιουργία υποχρεωτικού πυλώνα ιδιωτικής συνταξιοδότησης που θα επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό των Ελλήνων, παρασκηνιακά εξελίσσεται άλλη μία προσπάθεια νέας επιβάρυνσής τους. O λόγος για την επαναφορά της υποχρεωτικής ασφάλισης κατοικίας. Πρόκειται για το δεύτερο στάδιο άσκησης πιέσεων μετά και την άρνηση τον περασμένο Αύγουστο του ΥΠΕΚΑ κ. Γιάννη Μανιάτη να συναινέσει στην επιβολή του επονομαζόμενου «σεισμόσημου». Πηγές του «business stories» αναφέρουν πως Γερμανοί και Γάλλοι εκπρόσωποι της αγοράς πρόσφατα επανέφεραν το θέμα στην τρόικα ζητώντας, λίγο πολύ, την επιβολή υποχρεωτικής ασφάλισης της περιουσίας για πυρκαγιά ή σεισμό. Μάλιστα η τρόικα, σύμφωνα με απολύτως έγκυρες πηγές, έχει ήδη κάνει μια πρώτη κρούση και, όπως όλα δείχνουν, το θέμα θα επανέλθει εντός των αρχών του 2014. Ποιος όμως είναι ο λόγος που η ασφαλιστική αγορά και δη οι πολυεθνικές απαιτούν «τα πάντα» εδώ και τώρα;

Γιατί ανοίγουν όλα τα μέτωπα και ζητούν θεσμικές ανατροπές που θα επιβαρύνουν τους Έλληνες ακόμα και μέχρι 1.000 ευρώ τον χρόνο; Κύκλοι της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) που διαφωνούν με την πολιτική των μεγάλων πολυεθνικών τονίζουν πως αυτή η πρακτική των διαρκών απαιτήσεων αποσκοπεί στη δημιουργία δεύτερου μετώπου ώστε τελικά η συναίνεση του υπουργείου Εργασίας στις υποχρεωτικές ιδιωτικές συντάξεις να μη φανεί ως υποχώρηση, αλλά ως νίκη. «Εάν οι ασφαλιστικές εταιρείες ζητήσουν ικανοποίηση και στα δύο μέτωπα, το να υποχωρήσει η κυβέρνηση μόνο στο ένα θα φανεί ως διαπραγμάτευση», αναφέρει καλά ενημερωμένο στέλεχος ελληνικής ασφαλιστικής εταιρείας. Ο ίδιος βέβαια δεν αποκλείει ότι μετά τις ιδιωτικές συντάξεις θα έρθει σε ένα-δύο χρόνια και η ώρα της υποχρεωτικής ασφάλισης κατοικίας. Ενας δεύτερος λόγος που οι ξένες επιχειρήσεις απαιτούν ουσιαστικά το άνοιγμα νέων αγορών, ακόμα κι αν εμείς πρέπει υποχρεωτικά να πληρώσουμε γι’ αυτές, είναι η διαπίστωση πως η Ελλάδα αποτελεί ένα πρώτης τάξης πείραμα λήψης αποφάσεων βασισμένων σε ένα κορπορατικό μοντέλο απαιτήσεων. Δεν είναι τυχαίο πως πολλά μέλη της Task Force και των δανειστών μιλάνε καθημερινά με τα ξένα, ως επί το πλείστον, στελέχη εταιρειών, όπως οι γαλλικές Groupama και ΑΧΑ και η γερμανική Allianz, τα οποία λογικό είναι να θέλουν να κάνουν τη ζωή τους πιο εύκολη, με αποφάσεις ακόμα και ενάντια στα πορτοφόλια των πελατών τους. Ο τρίτος παράγοντας άσκησης πίεσης έχει να κάνει με τις απώλειες που έχουν κάποιοι όμιλοι σε πιο ώριμες αγορές από τη δική μας. Οσο κι αν εμείς θεωρούμε πως οι διεθνείς παίκτες είναι άτρωτοι, πολλοί εξ αυτών βασίζονται διεθνώς σε πήλινα πόδια και οι ενέσεις κερδοφορίας είναι ευπρόσδεκτες ακόμα και από χώρες ρημαγμένες από τα μνημόνια και τα μέτρα. Η Ελλάδα, εξάλλου, θεωρείται μια πολύ ενδιαφέρουσα αγορά λόγω των τεκτονικών ανατροπών που συντελούνται στο κράτος πρόνοιας με τη συμμετοχή μάλιστα του ασφαλιστικού κλάδου, που πυροδοτεί πολλές από αυτές τις αλλαγές σε επίπεδο διαλόγου με τους δανειστές.

Ο ρόλος της Επιτροπής Ανταγωνισμού και οι ίδιες τιμές

Μια προσεκτική ματιά στην ασφάλιση περιουσίας και τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΑΕΕ δείχνουν πως στον συγκεκριμένο κλάδο όχι μόνο δεν πρέπει να δοθούν επιπλέον βοήθειες, αλλά ενδεχομένως θα πρέπει να εξεταστεί και ο ολοένα αυξανόμενος βαθμός συγκέντρωσης δυνάμεων. Η ελληνική Ένωση Ασφαλιστικών, σε ανακοίνωσή της πριν από δέκα ημέρες, αναγνωρίζει πως στις ασφαλίσεις περιουσίας μόλις πέντε εταιρείες κατέχουν μερίδιο αγοράς 56,2%. Μάλιστα η συγκεκριμένη φράση της που ανοίγει την πόρτα για να πραγματοποιηθούν σοβαροί έλεγχοι από την Επιτροπή Ανταγωνισμού είναι «η κατανομή της παραγωγής ασφαλίστρων δείχνει ότι υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση μεριδίων αγοράς σε λίγες επιχειρήσεις»! Πρόκειται για την 53η Οικονομική Μελέτη που παρουσιάστηκε από την ΕΑΕΕ τον περασμένο μήνα και η επίμαχη φράση που παρουσιάζουμε βρίσκεται στη σελίδα 8. Επίσης, αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά τα τιμολογιακά στοιχεία των μεγάλων παικτών της αγοράς, θα διαπιστώσει πως οι διαφορές στις τιμές ασφάλισης κατοικίας (ιδιαίτερα για πυρκαγιά και σεισμούς) είναι ανύπαρκτες. Πηγές τονίζουν πως ήδη η Επιτροπή Ανταγωνισμού είναι ενήμερη για τις στρεβλώσεις στον συγκεκριμένο κλάδο και μελετά τρόπους παρέμβασης ώστε οι πολυεθνικές επιχειρήσεις να μη θεωρούν την Ελλάδα ξέφραγο αμπέλι. Απόδειξη, πάντως, πως κάτι δεν πηγαίνει καλά στη συγκεκριμένη αγορά κατοικίας από τη μεριά των εμπλεκόμενων εταιρειών είναι πως οι πολίτες, δυσφορώντας από τις ολοένα αυξανόμενες τιμές, επιλέγουν τελικά να μην ασφαλίζουν τα ακίνητά τους. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός ότι το 2012 υπήρξε μείωση των ασφαλειών αυτού του είδους κατά 12,3%.