Τέλεια μίνι καταιγίδα χαρακτηρίζει το sell off στις αναδυόμενες ο Ρουμπίνι – Καμπανάκι από το ΔΝΤ

της Όλγας Μπαλαφούτη

Η Τουρκία και η Νότια Αφρική που αύξησαν τα επιτόκιά τους είναι στις επονομαζόμενες «εύθραυστες πέντε» αναδυόμενες χώρες. Οι άλλες τρεις είναι η Βραζιλία, η Ινδία και η Ινδονησία. Αυτό εκτιμά ο Νουριέλ Ρουμπινί, τονίζοντας ότι η πτώση στις αναδυόμενες αγορές δεν έχει ακόμα τελειώσει.

Με δεδομένο το μακροοικονομικό και το πολιτικό ρίσκο, αλλά και αυτό του πληθωρισμού και του ρυθμού ανάπτυξης, ο οικονομολόγος βλέπει περαιτέρω πτώση ιδίως στις εύθραυστες αναδυόμενες χώρες.

Παίρνοντας το παράδειγμα της Τουρκίας ο Ρουμπινί αναρωτιέται πόσο καιρό μπορεί να κρατηθούν ψηλά τα επιτόκια όταν η ανάπτυξη εξασθενεί και οι εκλογές πλησιάζουν.

Οι οικονομολόγοι περιγράφουν την τρέχουσα κρίση ως μια “μίνι τέλεια καταιγίδα”. Προκύπτει όμως μία υπερβολική αυταρέσκεια στους επενδυτές για τα ρίσκα που μπορεί να ανακύψουν στις αγορές, δηλώνει ο γνωστός και ως Dr Doom, αν και ο ίδιος προτιμά το Dr Realist.

«Αν έχεις μια ‘μικρή’ Αργεντινή που εμφανίζει απότομη κίνηση στις ισοτιμίες της, τη στιγμή που τα στοιχεία της Κίνας δεν είναι τόσο ισχυρά και ενώ υπάρχει πολιτικό ρίσκο σε Τουρκία, Ταϊλάνδη και Ουκρανία, θα καταλήξεις σε μια μίνι τέλεια καταιγίδα. Και ξαφνικά όχι μόνο τα νομίσματα των αναδυόμενων αγορών ή οι μετοχές τους θα πιεστούν, αλλά  η μετάδοση της “μόλυνσης” θα ακουμπήσει τις μετοχές στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ».

Το παιχνίδι που παίζουν οι αναδυόμενες με τα νομίσματά τους

Οι κεντρικές τράπεζες στις αναδυόμενες αγορές, επιδίδονται σε ένα “παιχνίδι” υψηλού κινδύνου με δύσκολες ισορροπίες.

Σε χώρες όπως η Τουρκία, η Ινδία και η Νότια Αφρική, οι τραπεζίτες προχώρησαν σε αύξηση των επιτοκίων σε μία προσπάθεια να δυναμώσουν τα εγχώρια νομίσματά τους. Όσο πιο υψηλό είναι το επιτόκιο μιας χώρας σε σχέση με μία άλλη, τόσο καλύτερη είναι η απόδοση για τους επενδυτές που βάζουν τα χρήματά τους στο νόμισμα αυτό.

Έτσι, η αύξηση των επιτοκίων είναι ο παραδοσιακός τρόπος για να διακόψει μια χώρα τη φυγή κεφαλαίων με τις συνακόλουθες επιπτώσεις στην οικονομία της.

Πάντως, η αιτία όλων όσων συμβαίνουν τώρα προκύπτει εν μέρει και από το γεγονός ότι τα επιτόκια στις αναπτυγμένες οικονομίες, όπως η Ευρώπη και οι ΗΠΑ, παρέμειναν εξαιρετικά χαμηλά από τότε που ξεκίνησε η οικονομική κρίση.

Επειδή οι ταχέως αναπτυσσόμενες αναδυόμενες αγορές είχαν πολύ υψηλότερα επιτόκια κατά τα τελευταία δύο χρόνια, πλήθος επενδυτών έσπευσαν να αγοράσουν μετοχές, καθώς και εταιρικά και κρατικά ομόλογα.
Το ραντ, το νόμισμα της Νοτίου Αφρικής ενισχύθηκε σημαντικά έναντι του δολαρίου αμέσως μετά την ανακοίνωση από την Κεντρική Τράπεζα της χώρας ότι θα αυξήσει τα επιτόκια.

Όμως, πλέον, τα επιτόκια και των ανεπτυγμένων αγορών αρχίζουν να αυξάνονται σιγα-σιγά. Στις ΗΠΑ υπάρχει μία τέτοια κίνηση από όταν η Fed ξεκίνησε να αναφέρεται στο tapering, τον Μάιο, δηλαδή στο περιορισμό του προγράμματος αγοράς ομολόγων που βοηθά να διατηρηθούν χαμηλά τα επιτόκια  κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών.

Κάτι τέτοιο κάνει τις αποδόσεις στις αναδυόμενες λιγότερο ελκυστικές, ενώ και οι πολιτικές συνθήκες δεν βοηθούν καθόλου την κατάσταση.

Το κατά πόσο λοιπόν η αύξηση των επιτοκίων θα βοηθήσει τις οικονομίες μένει να αποδεχθεί. Θα μπορούσε να στηρίξει τα νομίσματα βραχυπρόθεσμα, αλλά ταυτόχρονα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως τροχοπέδη στην ανάπτυξη
Βέβαια, σύμφωνα με τους αναλυτές, η βραδύτερη ανάπτυξη θα μπορούσε να αξίζει τον κόπο, αν η σταθεροποίηση των νομισμάτων και του πληθωρισμού-θέσει τις βάσεις για μια μακροπρόθεσμη οικονομική άνοδο. Αλλά αυτό παραμένει άγνωστο. Και δεδομένης της πολιτικής αστάθειας σε πολλές από αυτές τις χώρες, το να καθυστερεί κανείς την ανάπτυξη και κατ’ επέκταση τις θέσεις εργασίας, είναι ένα μεγάλο ρίσκο. 

Καμπανάκι από ΔΝΤ για τις αναδυόμενες

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και ζητά τη λήψη έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης στις αναδυόμενες.

“Ενώ είναι δύσκολο να εντοπιστεί μια συγκεκριμένη αιτία για το sell-off, η αναταραχή φέρνει στο προσκήνιο την δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες λόγων των σφιχτών συνθηκών εξωτερικής χρηματοδότησης, της  αργής ανάπτυξης και των μειωμένων τιμών στα εμπορεύματα” τονίζει το ΔΝΤ.

“Η αναταραχή υπενθυμίζει την ανάγκη για επαγρύπνηση μεταξύ των κεντρικών τραπεζών για τις συνθήκες ρευστότητας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου” σημειώνει χαρακτηριστικά το Ταμείο.