Σε χαμηλά επίπεδα προσδιορίζονται απ’ την κυβέρνηση τα επιτόκια με τα οποία θα προχωρήσει στο εσωτερικό δανεισμό ως 3 δισ ευρώ από φορείς της Κυβέρνησης. Μιλώντας σήμερα στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής ο αναπλ. υπ. Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας προσδιόρισε το επιτόκιο στο 1,70% με 1,75% για προτεινόμενο διάστημα 15 ημερών.
Όπως τόνισε μάλιστα δεν επιβαρύνονται ούτε το έλλειμμα ούτε το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης, δεδομένου ότι τα αποτελέσματα των εν λόγω συμφωνιών εντάσσονται στο πλαίσιο του ενδοκυβερνητικού χρέους.
Ο κ. Σταϊκούρας είπε επίσης ότι τα Έντοκα Γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου και οι συμβάσεις Repos καλύπτουν δύο διαφορετικές ανάγκες. Τα Έντοκα Γραμμάτια εκδίδονται επί τη βάσει του εγκεκριμένου δανειακού προγράμματος για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών του Ελληνικού Δημοσίου όπως αυτές προκύπτουν από την απρόσκοπτη εκτέλεση του προγράμματος, ενώ το νέο προϊόν εντάσσεται στη βραχυπρόθεσμη διαχείριση ρευστότητας.
Αλλά και δημοσιονομικά, σε σχέση με εναλλακτικό δανεισμό μέσω έκδοσης επιπλέον ποσού Εντόκων Γραμματίων Ελληνικού Δημοσίου, για παράδειγμα 100 εκατ. ευρώ τρίμηνης διάρκειας με επιτόκιο 3,6%, ο οποίος δε θα εντασσόταν στο ενδοκυβερνητικό χρέος, από την σύναψη repos ίσης διάρκειας προκύπτει πραγματικό όφελος για το Ελληνικό Δημόσιο ύψους 900.000 ευρώ.
Αντίστοιχα για ποσό 3 δισ. ευρώ μέσω repos, το πραγματικό όφελος σε σχέση με τον προαναφερόμενο δανεισμό από την «αγορά» με Έντοκα Γραμμάτια θα ανέλθει σε περίπου 27 εκατ. ευρώ.
Επίσης, στο πλαίσιο διαχείρισης των υφιστάμενων νέων εκδόσεων, θα επιδιωχθεί, μέσω ανταλλαγών, η παροχή ρευστότητας σε επιλεγμένα «σημεία» της καμπύλης αποδόσεων με στόχο τη διαμόρφωση εκδόσεων αναφοράς.
Με τον τρόπο αυτό αναμένεται η καμπύλη αποδόσεων των Ελληνικών κρατικών χρεογράφων να αντικατοπτρίζει καλύτερα τον κίνδυνο ρευστότητας με πτώση των αποδόσεων, τόσο στο μακρινό αλλά ιδιαιτέρως στο μεσοπρόθεσμο τμήμα της.
Παράλληλα, σχεδιάζονται και μία σειρά από άλλες κινήσεις διαχείρισης του χαρτοφυλακίου των υφιστάμενων εκδόσεων για τη δημιουργία «ρευστότητας» και την περαιτέρω πτώση του κόστους δανεισμού.
Στόχος, όπως τόνισε ο κ. Σταϊκούρας, είναι η σταδιακή επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές κεφαλαίου.
Όπως σημείωσε μάλιστα, η σταδιακή επιστροφή στις αγορές με έκδοση τίτλων μεσοπρόθεσμης διάρκειας (π.χ. 5ετών) και με επαρκή «ρευστότητα» θα συμβάλλει συνολικά στην πτώση των αποδόσεων των κρατικών χρεογράφων, των Ελληνικών τίτλων και των τίτλων στη διατραπεζική αγορά, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις πλέον να μπορούν δανείζονται με εύλογο κόστος.
Ο κ. Σταϊκούρας εμφανίστηκε σίγουρος για μία λύση ελάφρυνσης του δημοσίου χρέους.
Όπως είπε ο στόχος της αμοιβαιοποίησης του χρέους, πράγματι συζητείται εκτεταμένα στα ευρωπαϊκά όργανα. Η επίτευξή του όμως, παραμένει πολιτικά δύσκολη. Και αυτό γιατί, επί του παρόντος, δεν υπάρχει το απαραίτητο θεσμικό υπόβαθρο, αφού η Ευρωπαϊκή Ένωση κτίστηκε στις αρχές που κατοχύρωναν την οικονομική ανεξαρτησία των κρατών-μελών. Ρεαλιστικά όμως, η εισαγωγή του κοινού νομίσματος, επιβάλλει σύγκλιση επιτοκίων.
Με την κρίση χρέους, την επέκταση ωρίμανσης του χρέους και την ανάληψη μέρους αυτών από τα κράτη-μέλη, ο αναχρηματοδοτικός κίνδυνος που ανακύπτει, εκτιμάται ότι θα αντιμετωπισθεί από κάποιου είδους ανάληψη του αναχρηματοδοτικού κινδύνου ή μέρους αυτού από κοινούς θεσμούς, κατέληξε ο υπουργός.
Σύμφωνα με τον κ. Σταϊκούρα η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους θα ενισχυθεί από τρία πράγματα:
1ον. Η επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων. Αρχής γενομένης από το 2013. Οι τελευταίες χειμερινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το επιβεβαιώνουν. Η Ελλάδα, σύμφωνα τόσο με το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής όσο και με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Λογαριασμών, χωρίς την επίπτωση του προγράμματος στήριξης των τραπεζών, επιτυγχάνει, νωρίτερα από τις εκτιμήσεις, υψηλότερο από τις προβλέψεις πρωτογενές πλεόνασμα.
2ον. Η ανάταξη, μέσα στο 2014, και βιώσιμη ανάπτυξη, τα επόμενα χρόνια, της οικονομίας. Που επηρεάζει σημαντικά το ύψος και τη δυναμική του χρέους. Με την ισχυροποίηση των αναπτυξιακών εργαλείων και την υλοποίηση διαρθρωτικών αλλαγών και αποκρατικοποιήσεων.
3ον. Η λήψη των αναγκαίων μέτρων περαιτέρω ελάφρυνσης του Ελληνικού δημοσίου χρέους από τους εταίρους, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Eurogroup του Νοεμβρίου του 2012.
Σε ότι αφορά σήμερα το χρέος ο υπουργός παρέθεσε 10 στοιχεία:
1ον. Το δημόσιο χρέος, εδώ και δεκαετίες, έχει πολύ ισχυρή αυξητική δυναμική. Ξεκίνησε από 22,5% του ΑΕΠ το 1980 και ανήλθε, μετά την επεκτατική δημοσιονομική διαχείριση της δεκαετίας του ’80, κοντά στο 100% στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Και πέριξ αυτού του επιπέδου, με κατά καιρούς αυξομειώσεις, κινήθηκε μέχρι το ξέσπασμα της μεγάλης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Το αποτέλεσμα είναι από τα 12 δισ. ευρώ το 1981, αυτό να εκτοξευθεί, μέσα σε 25 χρόνια, στα 240 δισ. ευρώ το 2007.
2ον. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, την περίοδο 2007 – 2009, αυξήθηκε κατά το 1/5. Αντίστοιχη αύξηση με αυτή που παρατηρήθηκε, κατά μέσο όρο, στην Ευρωζώνη. Η 7η χαμηλότερη μεταξύ των κρατών-μελών της.
3ον. Το δημόσιο χρέος ανήλθε στα 299,7 δισ. ευρώ ή στο 129,7% του ΑΕΠ στο τέλος του 2009. Αυτό έγινε μετά τις επαναταξινομήσεις λογαριασμών και την αναθεώρηση του ΑΕΠ που αφορούσαν την περίοδο 2006 – 2009 και που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2010 και του 2011. Το χρέος ανήλθε στα 329,5 δισ. ευρώ το 2010. Στα 355,2 δισ. ευρώ το 2011. Στα 303,9 δισ. ευρώ το 2012. Και εκτιμάται στα 321 δισ. ευρώ το 2013, λόγω της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.
4ον. Το δημόσιο χρέος αυξάνει, όσο η χώρα έχει δημοσιονομικά ελλείμματα. Ενώ, σε περιόδους ύφεσης, ο δείκτης του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αυξάνει ανάλογα. Έτσι παρατηρούμε ότι παρά τη μείωση του δημοσίου χρέους κατά 34 δισ. ευρώ την περίοδο 2011-2013, λόγω – κυρίως – της αναδιάρθρωσής του, το χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, έχει αυξηθεί κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες την ίδια περίοδο, λόγω της βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης.
5ον. Η αυξητική δυναμική του δημοσίου χρέους «φρέναρε» με τη διπλή αναδιάρθρωσή του. Χρέος το οποίο, σε καθαρούς όρους, μειώθηκε κατά 52 δισ. ευρώ το 2012.
6ον. Το ύψος του δημοσίου χρέους θα ήταν υψηλότερο χωρίς την αναδιάρθρωσή του. Ειδικότερα, μόνο με το άθροισμα των δημοσιονομικών ελλειμμάτων της τετραετίας 2010 – 2013, το δημόσιο χρέος θα είχε αυξηθεί περίπου κατά 86 δισ. ευρώ το 2013 (ή 47% του ΑΕΠ). Κάτι φυσικά που δεν έγινε. Εάν δε στο δημόσιο χρέος του 2011, που ήταν 355 δισ. ευρώ, προσθέσουμε την ελλειμματική δραστηριότητα του δημοσίου και τα πακέτα στήριξης των τραπεζών κατά τα έτη 2012 και 2013, τότε το δημόσιο χρέος θα ξεπερνούσε τα 395 δισ. ευρώ ή το 216% του ΑΕΠ στο τέλος του 2013.
7ον. Η σύνθεση και η δομή του δημοσίου χρέους βελτιώθηκε. Συγκεκριμένα, το δημόσιο χρέος της Κεντρικής Διοίκησης, το 2011, είχε μέση σταθμική διάρκεια 7 έτη και μέσο σταθμικό επιτόκιο 4,75%. Το 2013, η μέση διάρκεια είναι 17 έτη και το μέσο σταθμικό επιτόκιο λίγο πάνω από το 2%.
8ον. Οι τόκοι, σε ταμειακή βάση, μειώθηκαν σημαντικά. Από τα 16,3 δισ. ευρώ το 2011, στα 6,1 δισ. ευρώ το 2013. Ή από το 7,8% του ΑΕΠ το 2011, στο 3,3% του ΑΕΠ το 2013. Όσο περιορίζεται, και μάλιστα, σημαντικά το κόστος εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους και επιμηκύνεται ο χρονικός ορίζοντας ωρίμανσής του, τόσο ο κίνδυνος για το Ελληνικό δημόσιο χρέος μετατρέπεται, σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, από κίνδυνο πτώχευσης σε αναχρηματοδοτικό κίνδυνο. Έχουμε, δηλαδή, καταφέρει να αποφύγουμε τον κίνδυνο πτώχευσης και εργαζόμαστε για να διασφαλίσουμε και τη μακροπρόθεσμη αναχρηματοδότηση του χρέους, ενδυναμώνοντας τη βιωσιμότητά του.
9ον. Το μεγαλύτερο μέρος του δημοσίου χρέους είναι πλέον στα χέρια των εταίρων και του Ευρωσυστήματος. Μόνο 29,5 δισ. ευρώ βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών πιστωτών και 28 δισ. ευρώ στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Η εν λόγω διακράτηση του δημοσίου χρέους από τους εταίρους ενισχύει τις διαπραγματευτικές δυνατότητες της χώρας.
10ον. Η αναδιάρθρωση, αν και φρέναρε την αυξητική δυναμική, δεν διευθέτησε οριστικά το ζήτημα της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους. Το ζήτημα της περαιτέρω ενίσχυσής της παραμένει ανοικτό.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.