Η λύση από τα μάκρο για ανάπτυξη, αλληλεγγύη και ανθρωπισμό

Ο αγώνας δρόμου που έκανε η κυβέρνηση τα τελευταία δύο χρόνια για να πετύχει τη δημοσιονομική ισορροπία και το, αποδεδειγμένο από την EUROSTAT, πρωτογενές πλεόνασμα  της επιτρέπει πλέον να πετύχει δύο σπουδαίους στόχους για την ανάταξη της ελληνικής οικονομίας. Αυτόν της ελάφρυνσης του χρέους και αυτόν της δημιουργίας αναπτυξιακής τράπεζας επενδύσεων ειδικού σκοπού.

Είναι σαφές ότι ο δρόμος της ανάκαμψης της χώρας από την βαθύτερη κρίση της νεότερης ιστορίας της περνά μέσα από δύο μονοπάτια: Τη δημοσιονομική προσαρμογή και την ελάφρυνση του χρέους.

Η κυβέρνηση Σαμαρά τα τελευταία δύο χρόνια έχει επιτύχει με τις θυσίες του ελληνικού λαού  θεαματικά αποτελέσματα στο μέτωπο της δημοσιονομικής προσαρμογής. Επανήλθε η σταθερότητα, αποκαταστάθηκε το ελληνικό όνομα στην Ευρώπη, βγήκαμε για δανεισμό στις αγορές μετά από 4 χρόνια αποκλεισμού και εξισορρόπησαν τα δημόσια οικονομικά. Ωστόσο, η ελάφρυνση του χρέους όπως αποφασίσθηκε στο Eurogroup τον Νοέμβριο του 2012, το οποίο και έθεσε ως προϋπόθεση την επίτευξη του πρωτογενούς πλεονάσματος, είναι απαραίτητη να γίνει το Β’ εξάμηνο του 2014.

Πήραμε από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης  203 δις δάνεια. Από αυτά 53 δις προέρχονται από το GLF (GREEK LOAN FACILITY) και 150 δις από EFSF (EUROPEAN FINANCIAL STABILITY FACILITY). Από το ESM γύρω στα 30 δις και του ΔΝΤ 60 δις όμως δεν επιδέχονται κούρεμα, ή αλλαγή των όρων δανείου με μείωση επιτοκίου δανεισμού.

Ήδη οι συζητήσεις για την ελάφρυνση του χρέους έχουν ξεκινήσει, στη βάση της επιμήκυνσης της περιόδου αποπληρωμής στα 50 χρόνια και της μείωσης του επιτοκίου, ώστε να μην έχουμε επιβάρυνση πέραν του 1% επιτοκίου και μάλιστα σταθερού χωρίς τον κίνδυνο αυξήσεως στο μέλλον. Οι δύο αυτές κινήσεις μειώνουν ουσιαστικά κατά 70 δις ευρώ το χρέος,  χωρίς μάλιστα να δημιουργούν παράπλευρες αρνητικές συνέπειες που μπορεί να πλήξουν την οικονομία (βλέπε PSI+). Πετυχαίνουν το στόχο της μείωσης του ετήσιου κόστους εξυπηρέτησης χρέους, βελτιώνοντας τη βιωσιμότητα του. Η βιωσιμότητα του χρέους πρέπει να κρίνεται αποκλειστικά με βάση την ταμειακή εξυπηρέτηση.  Είναι λάθος να κρίνεται από το ύψος του.  Για να εξηγηθεί δε απλά, εάν έχουμε χρέος 100 δις και πληρώνουμε 3,5% επιτόκιο η εξυπηρέτησή του δημιουργεί εκροές 3,5 δις ενώ εάν έχουμε χρέος 320 δις με 1%  επιτόκιο η εξυπηρέτηση δημιουργεί εκροές 3,2 δις. Η DZ Bank εκτιμά το όφελος στο Δημόσιο Χρέος μας για όλη την περίοδο σε 78 δις ευρώ.  Εμείς θεωρούμε ότι η DZ BANK κάνει λάθος διότι οι υπολογισμοί της βασίζονται στο σύνολο του χρέους και του IMF και ESM που δεν δύνανται να μειωθούν. Θεωρούμε ότι η ελάφρυνση θα έχει όφελος γύρω στα 50 δις. Εάν σε αυτά προσθέσουμε 20-30 δις που θα είναι η επιστροφή των χρημάτων στο ΤΧΣ από την προβλεπόμενη αποεπένδυση και ρευστοποίηση των μετοχικών συμμετοχών φθάνουμε στα 70 δις ελάφρυνση του χρέους, δηλαδή κατά 22%. Βέβαια, αυτοί οι υπολογισμοί στηρίζονται σε επιμέρους παραδοχές που εξαρτώνται από διάφορες μεταβλητές. Με την Κυβέρνηση Σαμαρά που θα απογειώσει την ανάπτυξη, το μαξιλάρι 3 δις που έχει κρατηθεί στο ΤΧΣ για ενίσχυση των τραπεζών εάν χρειασθεί, δεν θα χρειασθεί.

Θέτοντας σε ρεαλιστικότερη βάση το παραπάνω σχέδιο, το ελληνικό χρέος θα μπορέσει να καταστεί βιώσιμο όταν το κόστος εξυπηρέτησης του δεν θα υπερβαίνει ετησίως τα 4 δις. ευρώ. Με πιο απλά λόγια, το πρωτογενές πλεόνασμα πρέπει να κινείται ελαφρώς υψηλότερα του 2% του ΑΕΠ, ώστε το πρωτογενές πλεόνασμα να το καλύπτει χωρίς να αφαιρεί πολύτιμη ρευστότητα από την οικονομία. Είναι λάθος να προσπαθούμε για πλεονάσματα που πνίγουν την ανάπτυξη.

Υπό αυτό το πρίσμα, μπορούν να χαλαρώσουν και οι στόχοι πρωτογενών πλεονασμάτων (στο Μεσοπρόθεσμο προβλέπεται πρωτογενές πλεόνασμα από το 2016 4,5%), ώστε να δημιουργηθούν τα περιθώρια για ανάπτυξη της οικονομίας μας μέσω χαλάρωσης της φορολογικής πολιτικής, της βελτίωσης της ρευστότητας στην οικονομία και των καλύτερων συνθηκών για την επιχειρηματικότητα.

Η επόμενη κίνηση «ματ» που θα πρέπει να γίνει είναι η άμεση λειτουργία της αναπτυξιακής τράπεζας ή της τράπεζας ειδικού σκοπού. Η τράπεζα αυτή, με τα κατάλληλα εργαλεία, μπορεί να αποτελέσει ένα μοναδικό εργαλείο επανεκκίνησης της οικονομίας, χρηματοδοτώντας έργα υποδομής και επενδύσεων που θα αποτελέσουν τον «πνεύμονα» της παραγωγικής βάσης της χώρας μας.

Πως μπορεί να γίνει αυτό; Η αναπτυξιακή τράπεζα μπορεί να λειτουργήσει μέσω της συμπληρωματικής χρηματοδότησης έργων, χωρίς να προσθέτει βάρος στο δημόσιο χρέος. Η τράπεζα αυτή μπορεί να χρησιμοποιήσει τα κεφάλαια 11 δις τα οποία θα διαθέτει το ΤΧΣ μέσω ομολόγων EFSF ως ενέχυρο στην ΕΚΤ για την απόκτηση θεωρητικά μέχρι 100 δις, στην πράξη λόγω της οικονομικής κατάστασης της χώρας μέχρι 20 δις., φθηνής ρευστότητας με επιτόκιο 0,50% και επίσης μέσω εκδόσεων αναπτυξιακών καλυμμένων ομολόγων  (υψηλής αξιοπιστίας και ως εκ τούτου χαμηλού επιτοκίου), ώστε να χρηματοδοτήσει μεγάλα έργα υποδομής, ή αυτόνομα ή σε συμπράξεις με τον ιδιωτικό τομέα στα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) και της Γερμανικής KfW . Είναι δε εφικτό και διαπραγματεύσιμο αυτά τα ομόλογα να μην προσμετρώνται στο λόγο χρέους προς ΑΕΠ. Επιπλέον, μέσω αυτής της τράπεζας που θα αγοράσει έντοκα του Δημοσίου εάν χρειασθεί θα καλυφθούν τυχόν χρηματοδοτικά κενά, που υπολογίζονται σε 8,5 δις.

Οι κινήσεις αυτές μπορούν χωρίς κόστος να φέρουν άμεσα αποτελέσματα στην ανάκαμψη της οικονομίας. Ο στόχος της βιωσιμότητας του χρέους θα έχει επιτευχθεί μέσω της ελάφρυνσης και της μείωσης του κόστους εξυπηρέτησης του και ο στόχος της ανάπτυξης θα έχει επιτευχθεί με μηδαμινή επιβάρυνση του Δημοσίου και με τη λειτουργία μιας πραγματικά αναπτυξιακής τράπεζας. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι είναι πολύ πιθανό να επιτευχθούν και άλλοι στόχοι ευνοϊκοί για τη χώρα μας, όπως αμοιβαιοποίηση του χρέους για το μέχρι 60% ποσοστό του ΑΕΠ που θεωρώ όμως ότι είναι πιο δύσκολοι στην παρούσα συγκυρία.

Είναι σαφές ότι αυτό το πλαίσιο θα καλύψει το σημαντικό κενό της μείωσης της εσωτερικής ζήτησης, η οποία προκλήθηκε και από την ύφεση και την εσωτερική υποτίμηση, και θα δώσει ώθηση στην οικονομία η οποία αναζητά κάπου να στηριχθεί για να «ανέβει».

Εάν επιτύχουν αυτοί οι στόχοι τότε η ανάπτυξη, η αλληλεγγύη και ο ανθρωπισμός, που επαγγέλλομαι, θα είναι άμεσα υλοποιήσιμα, εάν με ψηφίσουν οι συμπολίτες μου. Οι πολίτες καλούνται να ψηφίσουν εκείνον ή εκείνη που μπορεί μέσα από τη σταθερότητα και την ανάπτυξη να αποκαταστήσει τις αδικίες που προκάλεσε η κρίση. Τι αδικίες που μπορούν να εξαλειφθούν μόνο μέσα από το μονοπάτι ενός ενάρετου οικονομικού κύκλου, με σταθερότητα χωρίς άσκοπες και περιπετειώδεις αναζητήσεις που επαγγέλλονται οι λαϊκιστές και οδηγούν σε πισωγυρίσματα.

* Η Πικρού-Μωραϊτάκη Ελευθερία (Ρίτα) είναι υποψήφια Ευρωβουλευτής της ΝΔ. Είναι πιστοποιημένη από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ως (α) χρηματιστηριακός εκπρόσωπος, (β) επενδυτικός σύμβουλος (Β), (γ) διαχειριστής κεφαλαίων (Γ). Είναι η μόνη πιστοποιημένη εκπρόσωπος του χρηματοπιστωτικού χώρου από όλους τους υποψηφίους Ευρωβουλευτές όλων των παρατάξεων.