Βασίλης Αποστολόπουλος: Στην κρίση απαντήσαμε με εξωστρέφεια

Αποφασισμένος να διεκδικήσει πρωταγωνιστικό ρόλο για τον όμιλο Ιατρικό σε επερχόμενη συγκέντρωση του κλάδου, αλλά και σε συμπράξεις με το Δημόσιο, δηλώνει ο 42χρονος μάνατζερ, ενώ καυτηριάζει την ισοπεδωτική πολιτική του ΕΟΠΥΥ και ζητά διαφάνεια και ουσιαστικά μέτρα εξυγίανσης επιμένοντας στην αξιολόγηση για ένα καλύτερο σύστημα υγείας

Της Παναγιώτας Καρλατήρα

Αποφασισμένος να μην αφήσει την κρίση να πάει…χαμένη δηλώνει ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Ιατρικό Αθηνών Βασίλης Αποστολόπουλος, μιλώντας στο «business stories» με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων ηγετικής παρουσίας του ομίλου στον χώρο της υγείας. «Ο όμιλος Ιατρικό Αθηνών μπορεί να “πρωταγωνιστήσει” σε επερχόμενη συγκέντρωση του κλάδου αλλά και σε συμπράξεις με το Δημόσιο», αναφέρει και συμπληρώνει ότι «αυτό θα οδηγήσει και στην άρση του σημερινού αδιεξόδου στην Υγεία». Ζητά από την Πολιτεία διαφάνεια και κανόνες ώστε να αναπτυχθεί υγιώς και ανταγωνιστικά το ιατρικό επιχειρείν – ιδίως σε ό,τι αφορά το πλαίσιο συνεργασίας που επέβαλλε το μνημόνιο στους ιδιώτες παρόχους υγείας με τον ΕΟΠΥΥ. Ο όμιλος δηλώνει «παρών» στον ιατρικό τουρισμό, κλείνοντας μείζονες συμφωνίες με Ρωσία και Λιβύη, αλλά ο κ. Αποστολόπουλος δεν ξεχνά ότι «οι επιλογές επενδυτικών και επιχειρηματικών προορισμών πρέπει να γίνονται τόσο με οικονομοτεχνικά κριτήρια όσο και με εθνικό φρόνημα και συναίσθημα».

– Ο όμιλος Ιατρικό συμπληρώνει φέτος 30 χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα. Οι επέτειοι προσφέρονται για απολογισμό ή για νέα στοχοθεσία;

Πράγματι, φέτος τον Οκτώβριο ο όμιλός μας κλείνει 30 χρόνια ζωής και κοινωνικής προσφοράς, όπως θεωρούμε. Το 1984 ο πατέρας μου, Γιώργος Αποστολόπουλος, μπήκε στον επιχειρηματικό στίβο με ένα όραμα: να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε οι Ελληνες ασθενείς να μη φεύγουν στο εξωτερικό ακόμη και για απλές περιπτώσεις όπως γινόταν μέχρι τότε. Κάνοντας έναν σύντομο απολογισμό, αυτό όχι μόνο επιτεύχθηκε πλήρως, αλλά εδώ και αρκετά χρόνια έχουμε το αντίστροφο, δηλαδή τις νοσηλείες ξένων ασθενών στην Ελλάδα, το οποίο στην ουσία σημαίνει ότι ο όμιλος απέκτησε και εξαγωγικό χαρακτήρα.

Στόχος μας είναι η διατήρηση της ηγετικής θέσης του για τα επόμενα 30 χρόνια καθώς και η περαιτέρω διεθνοποίησή μας.

– Σε ποια φάση βρίσκεται πλέον ο όμιλος Ιατρικό σε ό,τι αφορά την εγχώρια αγορά;

Tην κρίση την αντιμετωπίσαμε με εξωστρέφεια και με νέες επενδύσεις που την προηγούμενη 2ετία ξεπέρασαν τα 15 εκατ. ευρώ προκειμένου ο όμιλος να διαθέτει στη φαρέτρα του ό,τι πιο σύγχρονο έχουν να επιδείξουν σήμερα η ιατρική επιστήμη και τεχνολογία. Παράλληλα, ολοκληρώθηκε η απόκτηση μιας σειράς πιστοποιήσεων, όπως τα πιστοποιητικά ISO 9001-2008, TEMOS Quality in International Patient Care, TEMOS Excellence in Medical Tourism και Diplomatic Council ως Best Hospitals Worldwide 2014. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε συμφωνίες με ασφαλιστικές εταιρίες, φορείς και οργανισμούς.

– Μέχρι πρότινος, αυτό που καταγραφόταν ως συνέπεια της κρίσης είναι η φυγή από τον ιδιωτικό χώρο της υγείας και η (επι)στροφή των ασθενών στο ΕΣΥ. Πώς διαμορφώνεται σήμερα αυτή η εικόνα;

Η εικόνα της φυγής από τον ιδιωτικό χώρο της υγείας με ταυτόχρονη επιστροφή στο ΕΣΥ ενδεχομένως να ανταποκρίνεται στην αρχική περίοδο της κρίσης. Πλέον παρατηρείται αύξηση των περιστατικών στον ιδιωτικό τομέα λόγω των λειτουργικών προβλημάτων στα δημόσια νοσοκομεία και ιδιαίτερα σε περιστατικά μεγάλης βαρύτητας. Αυτό βεβαίως δεν δείχνει να το αντιλαμβάνεται ο ΕΟΠΥΥ, ο οποίος αφενός μειώνει συνεχώς τους προϋπολογισμούς των ιδιωτικών κλινικών και αφετέρου δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ δημόσιων νοσοκομείων και ιδιωτικών κλινικών. Είναι ενδεικτικό ότι αμείβει με μειωμένα ΚΕΝ (Κλειστά Ενοποιημένα Νοσήλια) κατά 10% τον ιδιωτικό τομέα, ενώ υποχρεώνει παράλληλα σε συμμετοχή τους ασφαλισμένους με ποσοστό 30% ή 50% του ΚΕΝ αναλόγως. Θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να γίνει πραγματική κοστολόγηση σχετικά με το πόσο κοστίζουν ομοειδείς υπηρεσίες στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα.

– Καταγράφονται άλλα προβλήματα στο πλαίσιο της συνεργασίας σας με τον ΕΟΠΥΥ;

Η δημιουργία του ΕΟΠΥΥ το 2012 έδωσε την ελπίδα ότι ο καινούριος οργανισμός θα αγόραζε με αξιοκρατία και διαφάνεια υπηρεσίες για τους ασφαλισμένους του εκπληρώνοντας σωστά την κοινωνική του αποστολή. Δυστυχώς, όμως, ο ΕΟΠΥΥ στελεχώθηκε με τα επιμέρους φθαρμένα υλικά των ασφαλιστικών ταμείων που τον συνέθεσαν. Το πιο ανησυχητικό είναι, όμως, ότι δεν προχωρά σε ουσιαστικά μέτρα εξυγίανσης των όρων συνεργασίας με τις ιδιωτικές κλινικές και η ισοπεδωτική προσέγγιση τύπου rebate και clawback προς το σύνολο του κλάδου που επί της ουσίας οδηγεί σταθερά τους έντιμους παρόχους σε ασφυξία, ενώ δίνει άφεση αμαρτιών σε εκείνους που έκαναν μεγάλες υπερχρεώσεις και υπερβάσεις.

– Οι οφειλές του ΕΟΠΥΥ προς τους ιδιώτες του χώρου της υγείας παραμένουν πρόβλημα για τον κλάδο σας;

Δυστυχώς μόνο το 35%-40% των ληξιπρόθεσμων 2006-2011 έχει αποπληρωθεί. Επίσης έχει δημιουργηθεί μία νέα γενιά ληξιπρόθεσμων οφειλών, λόγω μη εκκαθαρίσεων από το 2012, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τα 100 εκατ. ευρώ. Λόγω έλλειψης στοιχείων από τον ΕΟΠΥΥ, δεν μπορούμε να μιλήσουμε με ακριβή νούμερα. Στο ίδιο προβληματικό πλαίσιο εντάσσεται και το clawback. Μας ζητούν να επιστρέψουμε χρήματα ως υπέρβαση στις δαπάνες, από πού; Από νοσήλια για τα οποία δεν έχουμε πληρωθεί; Το clawback στις υπηρεσίες υγείας αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία. Ηταν ένα θεσμοθετημένο τέχνασμα για να «φεσώσει» ο ΕΟΠΥΥ «νομίμως» τους παρόχους του μετακυλίοντας τις δικές του παραλείψεις και προϋπολογιστικές αστοχίες. Για τον δικό μας όμιλο τα μέτρα rebate και clawback για το 2013 αποτιμώνται σε περίπου 30 εκατ. ευρώ και αντιπροσωπεύουν το 40% του προερχόμενου από τον ΕΟΠΥΥ τζίρο. Βεβαίως, αυτό δεν το αποδεχόμαστε και η υπόθεση οδηγείται στα ελληνικά και ευρωπαϊκά δικαστήρια.

– Θεωρείτε ότι υπό τις προϋποθέσεις αυτές υπάρχει περιθώριο ανάπτυξης στο ιατρικό επιχειρείν στην Ελλάδα;

Η έλλειψη σταθερότητας, οι συνεχείς εξωπραγματικές αναδρομικές αποφάσεις και η αβεβαιότητα είναι παράγοντες που, όπως αντιλαμβάνεστε, επηρεάζουν αρνητικά το επιχειρείν. Εμείς ζητάμε το αυτονόητο: διαφάνεια και κανόνες στο παιχνίδι.

– Ο ΕΟΠΠΥ σχεδιάζει την αξιολόγηση των ιδιωτικών κλινικών. Πώς αντιμετωπίζει τη διαδικασία αυτή ο κλάδος;

Η αξιολόγηση των παρόχων υγείας αποτελεί το βασικό συστατικό όλων των ανεπτυγμένων συστημάτων υγείας, στην Ελλάδα ωστόσο προκαλεί φοβικά συναισθήματα διότι ουδέποτε αναπτύχθηκε σύστημα εμπιστοσύνης και αξιοκρατίας. Η αξιολόγηση αποτελεί διαρκές αίτημά μας διότι δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτε και πιστεύουμε ότι θα βελτιώσει το σύστημα και τους προμηθευτές υγείας. Θεσμικά έχουμε υποβάλει προτάσεις. Οσοι δεν μπορούν να προσαρμοστούν στις σύγχρονες απαιτήσεις, να κλείσουν.

– Αποτελεί ο ιατρικός τουρισμός δυνατό χαρτί του ιδιωτικού τομέα της υγείας; Ποια είναι δική σας εικόνα, με δεδομένο ότι είστε από τις πρώτες κλινικές που νοσηλεύσατε αλλοδαπούς ασθενείς, από τη Βρετανία παλιότερα και από τη Λιβύη πιο πρόσφατα;

Η δημιουργία του Ιατρικού Διαβαλκανικού στη Θεσσαλονίκη το 2000 ήταν αποτέλεσμα του οράματος του προέδρου μας για τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Ελλάδα στον τομέα του Ιατρικού Τουρισμού, και που τώρα σιγά-σιγά όλοι ανακαλύπτουν. Σήμερα, το 11% του κύκλου εργασιών μας προέρχεται από τη νοσηλεία αλλοδαπών ασθενών, ενώ φέραμε στη χώρα την τελευταία διετία πάνω από 120 εκατ. ευρώ, τα οποία είναι πολύ περισσότερα αν συνυπολογίσει κανείς το όφελος των παράπλευρων κλάδων. Πρόσφατα, συνάψαμε μακροχρόνια συμφωνία αποκλειστικότητας με τον μεγαλύτερο tour operator στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, του Mouzenidis Group, για την προσέλκυση και νοσηλεία ασθενών από τις χώρες αυτές, από 70 σημεία της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Παράλληλα, η κυβέρνηση της Λιβύης σύναψε συνεργασία με τον όμιλο για τη νοσηλεία τραυματιών και ασθενών – η συνεργασία αυτή αφορά αποκλειστικά την Τρίπολη.

– Έχετε τη στήριξη της Πολιτείας στη συγκεκριμένη προσπάθεια;

Είμαστε πάντα πρωτοπόροι και η πρωτοπορία συνεπάγεται μοναξιά. Διαχρονικά ουδέποτε ζητήσαμε ή περιμέναμε την υποστήριξη της Πολιτείας. Ωστόσο, στον συγκεκριμένο τομέα, του ιατρικού τουρισμού, κάτι αλλάζει – στο πρόσωπο της σημερινής υπουργού Τουρισμού η Πολιτεία δείχνει σοβαρότητα και για πρώτη φορά φαίνεται ότι υπάρχει στόχος, στρατηγική και μεθοδολογία.

– Ποια είναι τα σχέδια του ομίλου εκτός συνόρων;

Σχεδιάζουμε και υλοποιούμε άμεσες ξένες επενδύσεις σε χώρες του εξωτερικού – το κάναμε από το 1989 ιδρύοντας την πρώτη ιδιωτική μονάδα υγείας στη Μόσχα. Ξέρετε, το μεγάλο κόστος της εγχώριας κρίσης, πέραν του οικονομικού, ήταν η ανάγκη για καθημερινή ενασχόλησή μας με τις σχέσεις με το υπουργείο και τον ΕΟΠΥΥ προκειμένου να μη «φάμε γκολ στην έδρα μας». Αυτό μας αποπροσανατόλισε σε μεγάλο βαθμό αναφορικά με ευκαιρίες στο εξωτερικό, όπου η πείρα και η τεχνογνωσία μας θα μας είχαν επιτρέψει να τις εκμεταλλευτούμε. Το φθινόπωρο η θυγατρική του ομίλου μας στη Ρουμανία «Medsana», που απολαμβάνει ένα από τα ισχυρότερα brand name στη χώρα, θα εγκαινιάσει μια πρότυπη εξειδικευμένη μονάδα ημερήσιας νοσηλείας.

– Είναι πιο δελεαστικές οι επενδύσεις στο εξωτερικό;

Οι κανόνες στο παιχνίδι και η προβλεψιμότητα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος είναι αυτό που θέλει ο σύγχρονος επιχειρηματίας. Υπ’ αυτή την έννοια, επομένως, η Ελλάδα δεν είναι και ο δημοφιλέστερος προορισμός. Αλίμονο, όμως, τη στιγμή που ο επιχειρηματικός κόσμος της Ελλάδος θα επιλέξει επενδυτικούς και επιχειρηματικούς προορισμούς με οικονομοτεχνικά μόνο κριτήρια, χωρίς εθνικό φρόνημα και συναίσθημα. Κάποιοι θεωρούν ότι η κρίση μπορεί να γεννήσει ευκαιρίες. Ισχύει αυτό στην περίπτωση του ομίλου σας; Μιλώντας στους συνεργάτες μου, το διατυπώνω κάπως διαφορετικά: «Ας μην αφήσουμε την κρίση να πάει χαμένη». Υπό αυτή την έννοια ο όμιλός μας είναι εσωτερικά έτοιμος να πρωταγωνιστήσει σε επερχόμενη συγκέντρωση του κλάδου αλλά και σε συμπράξεις με το Δημόσιο, κάτι που εκτιμώ ότι είναι και ο μόνος τρόπος άρσης του σημερινού αδιέξοδου στην Υγεία.

«H μόνη μου αγωνία είναι να μην καθυστερήσει ούτε μία ημέρα ο μισθός των εργαζομένων»

Συμπληρώνοντας 11 χρόνια στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου του ομίλου Ιατρικό και κάνοντας τον απολογισμό του, ο κ. Βασίλης Αποστολόπουλος απομονώνει το τελευταίο έτος ως το πιο κρίσιμο για τον ίδιο. «Οφείλω να ομολογήσω ότι ο τελευταίος χρόνος ήταν ο ψυχικά δυσκολότερος για μένα. Είχα μία και μόνο αγωνία. Να μην καθυστερήσει ούτε μία μέρα η καταβολή των δεδουλευμένων στο προσωπικό, κάτι που εξασφαλίστηκε πολλές φορές με προσωπικά χρήματα της οικογένειάς μου, και να μη χρειαστεί να ζήσει κανείς τον σύγχρονο εφιάλτη της ανεργίας», λέει ο 42χρονος μάνατζερ.

¦ Απόφοιτος του London School of Economics (ΒSc Management), κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (ΜΒΑ) από το Πανεπιστήμιο του Cambridge και διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο κ. Αποστολόπουλος βρέθηκε σε ηλικία μόλις 31 σε επιτελική θέση μιας ηγετικής επιχείρησης του κλάδου υγείας στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

¦ Σήμερα είναι πρόεδρος της Ελληνικής Ενωσης Επιχειρηματιών (ΕΕΝΕ), μέλος του Δ.Σ. του διεθνούς επιχειρηματικού κέντρου και management του Πανεπιστημίου του Cambridge (CIBAM) και μέλος του Γενικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ). Επίσης, μετέχει στα διοικητικά συμβούλια των θυγατρικών επιχειρήσεων του ομίλου Γ. Αποστολόπουλου (ασφάλειες, real-estate, εμπόριο).

¦ Για την κοινωνική και ανθρωπιστική του δράση έχει τιμηθεί με το διεθνές βραβείο «Giuseppe Sciacca». Είναι παντρεμένος με την κυρία Ρόη Δανάλη-Αποστολοπούλου και πατέρας τεσσάρων παιδιών.