Της Μαίρης Λαμπαδίτη
Περισσότερες από 950.000 μέρες ασφάλισης έχει ακυρώσει το ΙΚΑ τα τελευταία χρόνια οι οποίες , όπως διαπίστωσαν οι έλεγχοι, ήταν εικονικές και αφορούσαν εργαζόμενους σε εταιρίες βιτρίνες. Η «αιμορραγία» από τις χαμένες ασφαλιστικές εισφορές ξεπερνά τα 15 εκατ. ευρώ, καθώς οι επιτήδειοι μεταχειρίζονται όλο και πιο πονηρές μεθόδους να εξαπατήσουν το ΙΚΑ παρά την εφαρμογή του συστήματος « risk analysis” που κτυπάει κόκκινο όταν εντοπίζει λάθη στην ταυτοποίηση στοιχείων.
Στο ΙΚΑ έχει οριστεί Ομάδα Εργασίας με αποκλειστικό αντικείμενο την έρευνα για τον εντοπισμό ¨εικονικών¨ και άλλων επιχειρήσεων που δεν καταβάλλουν συστηματικά ασφαλιστικές εισφορές. Πάντως μία από τις αιτίες που «ανθεί » η παραβατικότητα είναι οι πλημμελείς έλεγχοι των υπηρεσιών για την αδειοδότηση των επιχειρήσεων , οι οποίες δεν αποκλείεται σε ορισμένες περιπτώσεις να κάνουν τα «στραβά μάτια» με το αζημίωτο . Γιατί είναι απορίας άξιον πως ένας ρακένδυτος οικονομικός μετανάστης εμφανίζεται ξαφνικά με3-4 καταστήματα στα οποία απασχολεί δεκάδες άτομα προσωπικό; Είναι προφανές ότι πρόκειται για επαγγελματία «αχυράνθρωπο» κάποιου κυκλώματος ο οποίος έστησε προσωρινά εταιρίες –σφραγίδες για να ασφαλίζει εργαζομένους άλλων εταιριών και μόλις γίνει αντιληπτός θα εξαφανιστεί.
Πώς γίνονται οι κομπίνες
Ποιες είναι όμως οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν οι επιτήδειοι προκειμένου να αποφύγουν της συνέπειες του νόμου όπως πχ προσωποκράτηση και οι κατασχέσεις ;
– Χρησιμοποιούν ως «διαχειριστές» επαγγελματίες του είδους που δεν εμφανίζονται ως υπεύθυνοι μόνο σε μια επιχείρηση ή μόνο σε επιχειρήσεις ενός επιχειρηματικού ομίλου αλλά σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων που είναι εντελώς άσχετες μεταξύ των. Σύμφωνα με πληροφορίες τους χρησιμοποιούν κάποια μεγάλα λογιστικά γραφεία για να εξυπηρετούν πελάτες τους.
– Συστήνουν προσωπικές εταιρίες με ομόρρυθμα μέλη αλλοδαπές επιχειρήσεις χωρίς δραστηριότητα στην Ελλάδα και με ανυπόληπτους εκπροσώπους ΟΕ ή ΕΕ που είναι νομικά πρόσωπα ή αλλοδαπές εταιρείες.
– Συστήνουν μονοπρόσωπες ΙΚΕ ( Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρίες). Παρότι η διαδρομή τους είναι πολύ μικρή αφού μόλις το 2012 θεσμοθετήθηκε η συγκεκριμένη νομική μορφή , στην συντριπτική τους πλειοψηφία παρουσιάζουν έντονη παραβατικότητα
-Εμφανίζονται συχνά ατομικές επιχειρήσεις αλλοδαπών να έχουν 3-4 παραρτήματα με το ίδιο ή άλλο αντικείμενο. Είναι προφανές ότι τα δηλούμενα ως παραρτήματα είναι ξεχωριστές επιχειρήσεις που ανήκουν σε διαφορετικά πρόσωπα .
Ποιες είναι λοιπόν οι μικρές η μεγαλύτερες κομπίνες που στήνουν τα κυκλώματα;
-Κορυφαία στη λίστα των επιλογών τους είναι η δημιουργία εικονικών επιχειρήσεων με τις οποίες φαινομενικά δεν έχουν καμία σχέση. Αυτές οι εταιρίες ενώ δεν εμφανίζουν καμία δραστηριότητα υποβάλλουν ΑΠΔ στις οποίες περιλαμβάνονται οι απασχολούμενοι στην «μητρική» εταιρεία.
Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια έκαναν την εμφάνιση τους με συνεχώς αυξανόμενους ρυθμούς ατομικές επιχειρήσεις αλλά και βιοτεχνίες φασόν , αλλοδαπών εργοδοτών κυρίως ασιατικής καταγωγής. Κατά την απογραφή δήλωναν ως δραστηριότητα την επιδιόρθωση ενδυμάτων και απασχόληση ενός ή δύο εργαζομένων .Αφού εξασφάλιζαν κωδικούς πρόσβασης στο διαδίκτυο άρχισαν να υποβάλλουν ΑΠΔ και στην αρχή κατέβαλαν και κάποιες ελάχιστες εισφορές. Στην συνέχεια δήλωναν εκατοντάδες εργαζόμενους και όταν γίνονταν αντιληπτοί εξαφανίζονταν. Η ασφάλιση αφορούσε συνήθως άτομα που εργάζονταν πράγματι σε άλλες επιχειρήσεις ελλήνων εργοδοτών ή ανασφάλιστους ή άνεργους αλλοδαπούς οι οποίοι αγόραζαν την παράνομη αυτή ασφάλιση έναντι ευτελούς ποσού προκειμένου εξασφαλίσουν άδεια παραμονής ή ιατροφαρμακευτική κάλυψη ενίοτε δε και επιδόματα ασθενείας ,ανεργίας κλπ. Το φαινόμενο αυτό τα τελευταία χρόνια εξαιτίας των ελέγχων έχει περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό.
– Ασφαλίζουν μεν τους εργαζόμενους για να αποφύγουν τα τσουχτερά πρόστιμα αλλά δηλώνουν ως αποδοχές των κατώτατο μισθό ,ζημιώνοντας το ΙΚΑ.
– Καταχωρούν κανονικά το προσωπικό στις ΑΠΔ χωρίς να καταβάλουν ασφαλιστικές εισφορές. Τα όποια μέτρα έχουν κατά καιρούς ληφθεί σε βάρος τους δεν έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά.
– Αναθέτουν πλασματικά την εκτέλεση μέρους του έργου τους σε εικονικό υπεργολάβο στις ΑΠΔ του οποίου ασφαλίζουν δικούς τους εργαζόμενους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΚΑ την περίοδο 2009-2011 έχουν ακυρωθεί 867.968 ημέρες εργασίας εξαιτίας εικονικής ασφάλισης που εντοπίστηκε σε κοινές επιχειρήσεις που στοίχισαν στο ΙΚΑ χαμένες ασφαλιστικές εισφορές ύψους και 14.940.578,61 ευρώ . Επίσης στα οικοδομοτεχνικά έργα έχουν ακυρωθεί 9.685 ημέρες εργασίας που στοίχισαν 487.755,38 ευρώ.
Ποια διαδικασία ακολουθεί το ΙΚΑ όταν εντοπίσει την απάτη;
« Τα Υποκ/τα του ΙΚΑ αναζητούν τυχόν αχρεώστητες καταβληθείσες παροχές που δόθηκαν στους εικονικά ¨απασχολούμενους ασφαλισμένους¨ με τις προϋποθέσεις των εικονικών ημερομισθίων- τονίζει ο υποδιοικητής του ΙΚΑ κ. Διονύσης Πατσούρης ,μιλώντας στο BS -Διερευνώνται επίσης αν στοιχειοθετήθηκαν με τις εικονικές ημέρες ασφάλισης προϋποθέσεις απονομών συντάξεων. Σε κάθε περίπτωση γίνονται τα προβλεπόμενα σύμφωνα με τις οδηγίες (καταλογισμοί, μηνυτήριες αναφορές κ.λ.π.). Καταλαβαίνετε ότι αν δεν καταφέρναμε να ανασχέσουμε σε μεγάλο βαθμό τις εικονικές ασφαλίσεις τα τελευταία χρόνια, η απώλεια θα ήταν πολύ μεγαλύτερη από 15 εκ γιατί αυτοί οι άνθρωποι θα κατοχύρωναν δικαίωμα για παροχές και σύνταξη.
Πολύ σύντομα θα τεθεί σε εφαρμογή διαδικασία ταυτοποίησης στοιχείων της Α.Π.Δ. με αυτών που δηλώνονται στο σύστημα ¨ΕΡΓΑΝΗ¨, διαδικασία η οποία θα συμβάλλει πολύ θετικά στην αντιμετώπιση της κατάστασης».
Σύμφωνα με τον υποδιοικητή του ΙΚΑ απαιτείται αυστηροποίηση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου και ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών με γνώστες και φορολογικών θεμάτων ώστε οι επιτήδειοι να μην εκμεταλλεύονται τις “τρύπες” που υπάρχουν.
-Συγκεκριμένα ,όπως επισημαίνει ο κ. Πατσούρης, πρέπει να ληφθούν μέτρα για τους «αχυρανθρώπους» υπερήλικες που δεν έχουν ποινική ευθύνη.
-να ελέγχεται αυστηρά η σύσταση παραρτημάτων επιχειρήσεων που δεν έχουν συνάφεια με το αντικείμενο της κεντρικής επιχείρησης.
-να αναδιαρθρωθεί το πλαίσιο αδειοδότησης επιχειρήσεων και
-να αυστηροποιηθούν οι διατάξεις για τη μειωμένη απασχόληση.
Η απάτη που στοίχισε 5 εκ ευρώ
Η τελευταία μεγάλη απάτη με εικονικές ασφαλίσεις διαπράχθηκε από γνωστούς επιχειρηματίες της αθηναικής νύχτας οι οποίοι είχαν συστήσει 12 εταιρίες –μαιμού και ασφάλιζαν εικονικά το προσωπικό τους αλλά και το προσωπικό άλλων επιχειρήσεων με το αζημίωτο.
Σύμφωνα με τη δικογραφία πλήθος απασχολούμενων στην εταιρία «interhellas” ασφαλίστηκαν κατά περιόδους εκτός του πραγματικού τους εργοδότη στις εξής επιχειρήσεις: ΑΧΒ και ΣΙΑ ΕΠΕ, ΒΧΡ και ΣΙΑ ΕΕ, « Αταλάντη »διαχείριση έργων, μονοπρόσωπη ΕΠΕ . Το ΙΚΑ ακύρωσε τη συνολική εικονική ασφάλιση και των 145 εργαζομένων που είχαν δηλωθεί μέσω των ΑΠΔ της «Αταλάντης».
Οι πρώτες εταιρίες στήθηκαν στο όνομα της υπέργηρης μητέρας ΒΧ ενώ τα νέα πλοκάμια που ξεπηδούσαν έφεραν το όνομα της κόρης, του γαμπρού , του αδελφού και των λοιπών συνεταίρων τους. Ολοι είχαν κάποια σχέση μεταξύ τους ,όπως αποδεικνύεται εύγλωττα στο πινακάκι με τις πολυδαίδαλες διαδρομές των εταιριών σφραγίδων η κάθε μια από τις οποίες ζημίωσε το ΙΚΑ από 9.000 έως 2 εκ ευρώ.
Ενδεικτικά αναφέρουμε την περίπτωση υπαλλήλου στα κέντρα διασκέδασης ο οποίος αν και εργαζόταν ανελλιπώς από το 2003 έως και το 2010, ασφαλίστηκε πραγματικά μόνο για έξι μήνες το 2006 και επτά το 2012, ενώ για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα φερόταν εικονικά ασφαλισμένος διαδοχικά στις «μαϊμού» εταιρείες.
Όπως κατέθεσε ο υπεύθυνος προσωπικού σε γνωστό καφέ της Γλυφάδας « Ο λογιστής της εταιρίας έπιασε τον επιχειρηματία ΝΚ και του είπε. Εγώ θα ασφαλίσω το προσωπικό σου σε άλλη εταιρία και θα είναι όλοι κανονικά ασφαλισμένοι. Δε θα έχεις κανένα πρόβλημα .Σαν αντάλλαγμα ήθελε ένα ποσό, λίγο μικρότερο από αυτό που θα γλίτωνε η εταιρία από το ΙΚΑ.»
Οι δράστες χρησιμοποιούσαν «αχυρανθρώπους», συνήθως πάνω από 75 ετών που δεν έχουν ποινικές ευθύνες ή άτομα αγνώστου διαμονής.
Το κύκλωμα εξαρθρώθηκε από την οικονομική αστυνομία μετά από καταγγελία του ΙΚΑ, όταν εντοπίστηκε ένας από τους κατηγορούμενους να χρησιμοποιεί για την υποβολή ΑΠΔ στο ηλεκτρονικό σύστημα του ΙΚΑ ηλεκτρονικές ταυτότητες, τις οποίες είχε χρησιμοποιήσει και σε παλαιότερη απάτη που είχε διαπράξει.
Η δικογραφία κακουργηματικού χαρακτήρα σχηματίστηκε σε βάρος 16 ατόμων (πέντε γυναικών και 11 ανδρών), από 34 έως 76 ετών, για τα αδικήματα της σύστασης και συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση της απάτης και της νομοθεσίας περί καταχραστών του Δημοσίου.
Η ζημιά που έχει υποστεί το ΙΚΑ ξεπερνά τα 5.200.000 ευρώ ενώ αντίστοιχου ύψους είναι και οι οφειλές προς την εφορία.
Άλλη μια κομπίνα που έκανε αίσθηση δύο χρόνια πριν ,είχε στήσει γνωστός όμιλος εταιρειών με έδρα το Ν. Ηράκλειο Αττικής και αντικείμενο την κατασκευή και εμπορία επώνυμων ενδυμάτων . Ο όμιλος χρησιμοποιούσε πολλές εταιρείες «βιτρίνες» οι οποίες πτώχευαν με νομιμοφανείς τρόπους, παύοντας τη λειτουργία τους και καθιστώντας έτσι αδύνατη την είσπραξη των οφειλόμενων χρηματικών ποσών από το Δημόσιο, καθότι οι «αχυράνθρωποι» δεν διέθεταν περιουσιακά στοιχεία. Επιπλέον είναι χαρακτηριστικό ότι για το ρόλο των «αχυράνθρωπων», επιλέγονταν υπέργηρα άτομα, προκειμένου να τύχουν εύνοιας των σχετικών ποινικών διατάξεων .
Πρόεδρος της εταιρείας ήταν 83χρονη η οποία εντοπίστηκε στο σπίτι της στη Γλυφάδα, υποβοηθούμενη από οικιακή βοηθό. Το συνολικό χρέος σήμερα της εταιρείας προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ανέρχεται σε 4.500.000 ευρώ.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.