Σ. Θεοδωρίδης: Από τα τρίποντα της SATO Αρης στα συντρίμμια του 2014

Του Κώστα Τσαούση

Στις αρχές του επόμενου μήνα  – και πιο συγκεκριμένα στις 5 Νοεμβρίου, αν συγκράτησα καλά την ημερομηνία- ο κ. Σωτήρης Θεοδωρίδης γιορτάζει το δικό του χρυσό ιωβηλαίο.

Εκείνη την ημερομηνία 50 χρόνια πριν – εν έτει 1964 – ξεκίνησε το επιχειρηματικό του ταξίδι, στήνοντας μια μικρή παραγωγική μονάδα. Η επωνυμία της, ΜΕΤΑΛΛΟΝ ΕΛΑΣ Ο.Ε. Η εταιρεία συστάθηκε στη Θεσσαλονίκη –τόπο καταγωγής του κ. Θεοδωρίδη- και είχε ως αντικείμενο την παραγωγή και εμπορία επίπλων γραφείου.  Μάλιστα, η συγκεκριμένη εταιρεία ήταν και η πρόγονος της SATO , μιας εταιρείας που από το 1974 που υπάρχει και λειτουργεί  ως ανώνυμη εταιρεία και για δεκαετίες στη συνέχεια ταυτίσθηκε με τις εξελίξεις στο χώρο των επίπλων γραφείου αλλά και της οργάνωσης, διαρρύθμισης και διακόσμησης επαγγελματικών χώρων.

Σήμερα, στα 76 του χρόνια ο κ. Θεοδωρίδης που ήρθε στο προσκήνιο τις τελευταίες ημέρες με αφορμή την υπόθεση των εταιρειών PASAL A.E και Trastor AΕΕΑΠ (αναλυτικό ρεπορτάζ εδώ κι εδώ)  βρίσκεται μακριά από το δημιούργημα του, την SATO,  και ο ίδιος ασχολείται με τις μπίζνες της ανάπτυξης και της διαχείρισης ακινήτων. Παρόλα αυτά το μικρόβιο της παραγωγής και του παραγωγού δεν τον έχει εγκαταλείψει ποτέ. Αλλωστε και ο ίδιος κάπως έτσι αισθάνεται . Σαν την πρώτη φορά…

Ο ίδιος είναι έτοιμος να αναγνωρίσει λάθη και να παραδεχθεί αστοχίες. «Όλοι κρινόμαστε», λέει  και όταν του ζητάς να διακρίνει  από τη δεξαμενή του χρόνου ένα λάθος ή μια αστοχία που μέτρησε στο τελικό αποτέλεσμα εκείνος με πολύ ηρεμία μιλά για μια απόφαση που δεν έλαβε – που δίστασε και το μετάνιωσε. «Μετά την πτώση του Τείχους  του Βερολίνου φτιάξαμε μια θυγατρική στη Γερμανία. Τότε έπρεπε να εγκατασταθώ εκεί και από εκεί να κάνω όλη τη δουλειά».

Αλλά ας πάμε πίσω το χρόνο. Εκεί την άνοιξη του 1990 όταν όλα έμοιαζαν μαγικά. Τον Απρίλιο εκείνης της χρονιάς η γενική συνέλευση των μετόχων της εταιρείας SATO αποφασίζει την εισαγωγή των μετοχών της εταιρείας στο Χρηματιστήριο, στην τότε Οδό Σοφοκλέους. Η  SATO είναι μεταξύ των εταιρειών που συμμετέχουν στο πρώτο μετά από χρόνια κύμα εισαγωγών- οι περισσότερες εξ αυτών με ανάδοχο έκδοσης την ΕΤΕΒΑ – τον επενδυτικό βραχίονα της Εθνικής Τράπεζας- προέρχονται από την Θεσσαλονίκη όπως η οινοποιητική Μπουτάρης και η Μηχανική του Πρ. Εμφιετζόγλου.

Μάλιστα, ο κ. Σωτήρης Θεοδωρίδης είναι ένας από τους δύο υπεύθυνους για τη σύνταξη και την ακρίβεια των στοιχείων του ενημερωτικού δελτίου. Και αυτό με την ιδιότητα του ως Διευθύνοντος Συμβούλου της εταιρείας. Πάντως, στο τιμόνι της τελευταίας ο κ. Θεοδωρίδης δεν ήταν ο μόνος, ο αδελφός του Θεόδωρος Θεοδωρίδης ήταν πρόεδρος και ο Λάμπρος Βέργουλας, συνδιευθύνων σύμβουλος. Και οι δύο τους έφυγαν από τη ζωή πολύ γρήγορα.

Τότε, η SATO  είχε μοιρασμένα τα μετοχικά της μερίδια στα τρία – τρεις οικογένειες, τρία ίσα πακέτα μετοχών στην διάθεση και στον έλεγχο τους. Η οικογένεια του Θεόδωρου Θεοδωρίδη, η οικογένεια του Λάμπρου Βέργουλα και η οικογένεια του Σωτήρη Θεοδωρίδη. Από  33,3% η κάθε μια την στιγμή της καθόδου στη Σοφοκλέους. Εκείνη τη στιγμή τα πάντα ήταν με το μέρος τους. Ακόμη και η αθλητική Θεσσαλονίκη που έπινε νερό στο όνομα του Γκάλη και του Γιαννάκη για τις επιτυχίες του μπασκετικού Αρη που έφερε στις φανέλες του το σήμα της SATO.

Οι παλιότεροι θα θυμούνται το τηλεοπτικό σποτ της δεκαετίας του ’90: «Ή κάτω ή SATO». Και τότε η SATO – χοηγός όχι μόνο φανέλας αλλά και ομάδας – ήταν στα …ουράνια. Μάλιστα, όποιος κάνει τον κόπο και ψάξει στο youtube  θα βρεί και ένα video κλιπάκι που τραγουδούν οι παίκτες της SATO Αρης μαζί με τον Σάκη Ρουβά, την Μαντώ και την Καίτη Γαρμπή – τραγούδι με κοινωνικό μήνυμα (). Όλα αυτά το 1993.

Μετά ήρθαν τα δύσκολα και τα …κάτω. Ο κ. Θεοδωρίδης θεωρεί ως έτος κρίσιμης καμπής για τις εξελίξεις την χρονιά του ευρώ. Ο ίδιος παρότι μπορεί να μιλά με τις ώρες για τους αρχιτέκτονες που έγιναν… εισαγωγείς, για τις διαφορετικές αντιλήψεις  σχετικά με την παραγωγή,  το δίκτυο και τις τιμές δεν ψάχνει για δικαιολογίες.

Από όλη τη κουβέντα κρατώ μια πεποίθηση του: Ποτέ δεν χάνεις αν το προϊόν ή το συνολικό πακέτο των υπηρεσιών φέρνει την υπογραφή σου από την αρχή μέχρι το τέλος. Αν κατάλαβα καλά το νόημα των λεγομένων του ο κ. Θεοδωρίδης υπεράσπιζε την ποιότητα που πρέπει να έχει η σχέση του παραγωγού με τον πελάτη , μια ποιότητα που διαμορφώνει μια προσωπική σχέση εμπιστοσύνης που απλώνεται στο χρόνο. Παλαιότερα τον είχα ακούσει με τα αυτιά μου να μιλάει για την άνιση μάχη που δίνουν όσοι προωθούν το έπιπλο επιλέγοντας ως όπλο τους την φθηνή τιμή όταν απέναντι τους έχουν μεγαθήρια. Για εκείνον η λύση ήταν η προσαρμογή στις νέες ανταγωνιστικές συνθήκες με έμφαση στη ποιότητα και την ιδιαίτερη προσωπική υπογραφή.

Στη δεκαετία που ακολουθεί την έλευση του ευρώ ο κ. Θεοδωρίδης σταδιακά παραχωρεί τον έλεγχο της διοίκησης της εταιρείας στον γιο του Γιώργο. Ο ίδιος – ένας από τους εναπομείναντες ιδρυτές της SATO- κάνει κατ΄ ουσίαν ένα καινούργιο ξεκίνημα στην αγορά του real estate και της αστικής ανάπτυξης ακινήτων. Δικό του δημιούργημα είναι το εμπορικό κέντρο  Athens Heart στη Πειραιώς στο ύψος του Ταύρου και όχι μόνο.

Από τα τέλη του 2008 και κυρίως από το 2009 με παρούσα την οικονομική κρίση σε όλα τα επίπεδα τα σημάδια της πτώσης φαίνονταν να μην ήταν αναστρέψιμα.  Η εταιρεία μέσα σε ένα χρόνο  παρουσιάζει μείωση κατά 60,5% του κύκλου εργασιών της από τα 23 εκατομμύρια ευρώ του 2011  στα 9,5 εκατομμύρια ευρώ το 2012.  Όπως αναγνωρίζει και η ίδια η διοίκηση της εταιρείας πρόκειται για τα ιστορικά χαμηλά.

Έτσι, ο πάλαι ποτέ κυρίαρχος της αγοράς οδηγείται σταδιακά στη διαδικασία ένταξης στο άρθρο 99.  Το φθινόπωρο του 2012 η διοίκηση της SATO υποβάλλει αίτημα υπαγωγής στο άρθρο 99, ενώ από το 2011 – ένα χρόνο νωρίτερα- οι μετοχές της βρίσκονται σε καθεστώς επιτήρησης.

Οι εξηγήσεις της διοίκησης της εταιρείας καταγράφονται σε ένα επίσημο έγγραφο της  το 2013. Σε αυτό επισημαίνονται τα εξής: «Ο κλάδος των επίπλων γραφείου έχει πληγεί σε μεγάλο βαθμό καθώς η πορεία του εξαρτάται σημαντικά από τους παρακάτω παράγοντες:  α) τον αριθμό των επιχειρήσεων, ο οποίος έχει μειωθεί αισθητά λόγω της ύφεσης, β) τον αριθμό των απασχολούμενων ατόμων ανά επιχείρηση, ο οποίος έχει μειωθεί λόγω της συρρίκνωσης της δραστηριότητας των επιχειρήσεων στην προσπάθεια περιορισμού του κόστους, γ) την  οικοδομική δραστηριότητα επαγγελματικών χώρων, η οποία έχει περιοριστεί,  δ) την μείωση της δημιουργίας νέων νοικοκυριών και αντικατάστασης υπαρχόντων επίπλων λόγω μείωσης της ιδιωτικής κατανάλωσης και του διαθέσιμου εισοδήματος και ε) τον περιορισμό της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας, η οποία σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος μειώθηκε κατά ~37% το 2011».

Κομμάτια και θρύψαλα απομένουν στη θέση μιας άλλοτε κραταιής δύναμης της εγχώριας αγοράς και το… πάθημα μπορεί να μην έχει γίνει ακόμη μάθημα! Πάντως, ο ιδρυτής της SATO δηλώνει ηχηρό παρών και είναι έτοιμος να ξαναπάρει το όπλο του.