Αλλάζουν όλα στα δάνεια των επιχειρήσεων από το 2016

Του Αλέξανδρου Κασιμάτη

Η πλήρης αναθεώρηση του μοντέλου χρηματοδότησης των επιχειρήσεων από το τραπεζικό σύστημα είναι η μεγάλη αλλαγή που φέρνει η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης. Οι δανειοδοτήσεις από τις αρχές του 2016 θα βασίζονται σε νέα κριτήρια. Η τραπεζική προσέγγιση δεν θα έχει σχέση με το παρελθόν, ενώ και το ύψος των επιτοκίων για τα χορηγούμενα δάνεια θα ποικίλει ανάλογα την επιχείρηση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο SSM, δηλαδή ο μηχανισμός που ασκεί την εποπτεία στις ευρωπαϊκές τράπεζες, ετοιμάζει μια αναθεώρηση με βάση τις καλύτερες διεθνείς πρακτικές για τη μεθοδολογία χρηματοδότησης. Με τη συγκεκριμένη έκθεση αλλάζει όλο το πλαίσιο στο οποίο βασίζονται οι επιχειρηματικές χορηγήσεις. Στην Ελλάδα το μοντέλο των δανειοδοτήσεων προς επιχειρήσεις βασίζεται στα ενέχυρα. Δηλαδή οι τράπεζες ζητούν από τις επιχειρήσεις εγγυήσεις όπως ακίνητα, μετοχές, εταιρείες κ.λπ. προκειμένου να διασφαλίσουν τα δάνεια.

Ο SSM προωθεί την κατάργηση του ελληνικού μοντέλου και επιβάλλει τη μετάβαση σε μια διαδικασία όπου η χορήγηση δανείων θα βασίζεται σε δύο παράγοντες:

■ Στην ανάλυση των χρηματοροών
■ Στους επιχειρηματικούς κινδύνους

Το βασικό πλέον κριτήριο για μια επιχειρηματική χορήγηση θα είναι οι ταμειακές ροές. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου επιχειρήσεις που παρουσιάζουν ονομαστική κερδοφορία δεν είναι σε θέση να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους σε τακτές προθεσμίες επειδή δεν διαθέτουν ρευστότητα. Η δυνατότητα μιας εταιρείας να έχει ικανό cash flow ώστε να εξυπηρετεί τις δανειακές της ανάγκες θα αναχθεί στον πρώτιστο παράγοντα για τη δανειοδότησή της. Με απλά λόγια, δάνεια θα παίρνουν εκείνες που θα πείθουν την τράπεζα ότι μπορούν να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους χωρίς προβλήματα.

Ο δεύτερος παράγοντας στον οποίο θα δίνεται εξίσου μεγάλη σημασία είναι η ανάλυση των επιχειρηματικών κινδύνων που αντιμετωπίζει ο δανειοδοτούμενος. Θα τεθούν συγκεκριμένες διαδικασίες και προϋποθέσεις ώστε να γίνεται η εκτίμηση των επιχειρηματικών κινδύνων. Επιπλέον οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η δανειοδοτούμενη επιχείρηση θα αποτελούν το κλειδί για τη διαμόρφωση του επιτοκίου με το οποίο θα χορηγείται ένα δάνειο.

Σήμερα οι ελληνικές τράπεζες αντιμετωπίζουν τις εταιρείες ανάλογα με τη φήμη, την ιστορία και τις δραστηριότητές τους. Προ κρίσης, σε μικρότερο βαθμό, αλλά και σήμερα, τα επιτόκια προσαρμόζονταν ανάλογα με τον πελάτη. Για παράδειγμα, μια μεγάλη εξαγωγική βιομηχανία πλήρωνε για τα δάνειά της μικρότερο επιτόκιο από μια μικρομεσαία εμπορική εταιρεία. Το ίδιο θα γίνεται και με το νέο μοντέλο χρηματοδοτήσεων, με τη διαφορά ότι ο καθορισμός του επιτοκίου θα βασίζεται πλέον σε συγκεκριμένα κριτήρια και δεν θα είναι στη διακριτική ευχέρεια της τράπεζας.

Οι συγκεκριμένες αλλαγές ανατρέπουν τον τρόπο λειτουργίας των τραπεζών και κάνουν πολύ δυσκολότερη τη χορήγηση τραπεζικού δανεισμού για μεγάλο αριθμό εταιρειών, οι οποίες, λόγω της οικονομικής κρίσης, δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις παραπάνω προϋποθέσεις. Γενικότερα η χρηματοδότηση από τις τράπεζες ζημιογόνων εταιρειών ή και επιχειρήσεων με φτωχό cash flow καθίσταται από δύσκολη έως αδύνατη.