Η επέλαση της Δημιουργικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Generative AI) έχει τροφοδοτήσει πολλών ειδών σενάρια σε σχέση με την απασχόληση και την παραγωγικότητα. Τα μαύρα σενάρια δείχνουν κατάρρευση των θέσεων εργασίας στις καλές δουλειές, κυρίως εκείνες που έχουν να κάνουν με επαναλαμβανόμενες ρουτίνες γραφείου που γίνονται με υπολογιστή. Τα καλά σενάρια φέρνουν στο προσκήνιο την πρόβλεψη ότι τα νέα επαγγέλματα και τις νέες θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν, που θα είναι καλύτερες και περισσότερες από εκείνες που θα καταργηθούν.
Ένα παράδειγμα σε αυτήν την κατεύθυνση είναι η διπλή εικόνα στον κλάδο της τεχνολογίας.
Μπορεί οι θέσεις εργασίας για προγραμματιστές που γράφουν κώδικα να υποστούν τον ανταγωνισμό της ΑΙ, αλλά συνολικά οι επενδύσεις στον κλάδο της τεχνολογίας έχουν πάρει φωτιά καθώς οι μεγάλες εταιρείες χτίζουν συνεχώς data center και άλλες υποδομές.
Συνολικά η αγορά μεγαλώνει, ενώ και η παραγωγικότητα αυξάνεται.
Τα νέα μοντέλα ΑΙ γράφουν κώδικα εξίσου καλά με τους ανθρώπους, αλλά το κάνουν πολύ γρηγορότερα και φθηνότερα. Οι προβλέψεις είναι εξαιρετικά επισφαλείς, ενώ τα πρώτα συγκεκριμένα στοιχεία μάλλον δεν πρέπει να καθησυχάζουν τους εργαζόμενους.
Έρευνα που έγινε από το υπουργείο Οικονομικών της Ιρλανδίας, η οικονομία της οποίας βασίζεται κατ΄εξοχήν σε τομείς ευαίσθητους στην ΑΙ, όπως η τεχνολογία και τα χρηματοοικονομικά, έδειξε ότι η απασχόληση στους κλάδους αυτούς είχε διαφορετική τάση από την υπόλοιπη οικονομία, πιθανότατα λόγω ΑΙ.
Η έρευνα αυτή έχει σημασία διότι η Ιρλανδία είναι «θερμοκήπιο» εταιρειών τεχνολογίας και στο θέμα της ΑΙ μπορεί να θεωρηθεί το σύγχρονο ισοδύναμο του «καναρινιού στο ανθρακωρυχείο».
Σύμφωνα με την έρευνα που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα, η απασχόληση στους ευαίσθητους στην ΑΙ κλάδους, όπως ο τεχνολογικός και ο χρηματοοικονομικός, αυξήθηκε κατά περίπου 4% μεταξύ 2023 και 2025, λιγότερο από το 4,5% στις εταιρείες μέσου κινδύνου από την ΑΙ και 6,25% στην κατηγορία χαμηλού κινδύνου.
Φαίνεται δηλαδή ότι οι θέσεις εργασίας αυξήθηκαν λιγότερο σε κλάδους που χρησιμοποιούν περισσότερο την ΑΙ.
Επίσης, η απασχόληση μεταξύ των ατόμων ηλικίας 15 έως 29 ετών στους ευαίσθητους κλάδους μειώθηκε κατά 1% κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, ενώ το ποσοστό της μείωσης έφτασε το 20% στις εταιρείες τεχνολογίας. Αντίθετα, στον ίδιο κλάδο, της τεχνολογίας, η απασχόληση για μεγαλύτερους ανθρώπους, ηλικίας 30 έως 59 ετών αυξήθηκε κατά 12%.
Αν και οι ερευνητές δήλωσαν ότι δεν μπορεί να αποδοθεί 100% η διαφορά στην ΑΙ, είναι σαφές ότι το μοτίβο δείχνει αυτό, που λένε όλοι οι επαΐοντες: Η ΑΙ μπορεί να μην «σκέφτεται», ούτε να δίνει αποτελέσματα 100% ασφαλή, αλλά κάνει με ικανοποιητική απόδοση τις δουλειές που μέχρι τώρα έκαναν οι νεοπροσλαμβανόμενοι σε εταιρείες του κλάδου των υπηρεσιών: Από τις τράπεζες και τα χρηματοοικονομικά, μέχρι τα μέσα ενημέρωσης και τις εταιρείες τεχνολογίας, η κλασική είσοδος των νέων στο επάγγελμα γινόταν από μια βοηθητική θέση, η οποία ως κύριο ρόλο είχε τη συγκέντρωση στοιχείων ή απλές εργασίες τις οποίες θα ολοκλήρωνε ένα πιο έμπειρο στέλεχος.
Αυτήν ακριβώς όμως τη δουλειά τώρα μπορεί να την κάνει μια ΑΙ, ίσως όχι στο 100% της ποιότητας που θα την έκανε ένας άνθρωπος, αλλά πολύ γρηγορότερα και, κυρίως, πολύ φθηνότερα.
Η απειλή δεν είναι μόνο για τους νέους εργαζόμενους, αλλά και για ολόκληρους κλάδους. Πρόσφατα οι εταιρείες λογισμικού είδαν τις μετοχές τους να καταρρέουν μόλις εμφανίστηκε το τελευταίο ΑΙ της Anthropic, το οποίο γράφει κώδικα με μεγάλη αποτελεσματικότητα.
Ποιος ο λόγος ύπαρξης ενός ολόκληρου κλάδου εταιρειών λογισμικού, εάν αυτό μπορεί να παραχθεί από ΑΙ;
Από την άλλη πλευρά, έρευνα του Εθνικού Γραφείου Οικονομικών Ερευνών των ΗΠΑ (NBER) σε 6.000 στελέχη επιχειρήσεων στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και την Αυστραλία διαπίστωσε ότι περισσότερο από το 80% δεν διαπιστώνουν καμία αισθητή επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση ή την παραγωγικότητα.
Κατά μέσο όρο, το 69% των επιχειρήσεων χρησιμοποιεί σήμερα κάποια μορφή ΑΙ και το 75% αναμένει να την χρησιμοποιήσει τα επόμενα τρία χρόνια, αλλά ο αντίκτυπος στην απασχόληση και την παραγωγικότητα είναι περιορισμένος. Οι τυπικές χρήσεις περιλαμβάνουν τη «δημιουργία κειμένου με τη χρήση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων», ακολουθούμενη από τη «δημιουργία οπτικού περιεχομένου» και την «επεξεργασία δεδομένων με τη χρήση μηχανικής μάθησης».
Με άλλα λόγια, στις περισσότερες εταιρείες η ΑΙ έγραφε κείμενα ή έφτιαχνε εικόνες και επεξεργαζόταν δεδομένα. Δεν είναι και… επανάσταση.
Συνολικά, πάνω από το 90% των στελεχών που ρωτήθηκαν δήλωσαν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είχε καμία επίδραση στην απασχόληση στην εταιρεία τους τα τελευταία τρία χρόνια, ενώ το 89% δεν παρατήρησε καμία αλλαγή στις πωλήσεις ανά εργαζόμενο.
Πολύ φασαρία για το τίποτα;
Ίσως όχι, αφού για να υπάρξει πρόβλημα στην αγορά εργασίας δεν χρειάζεται να γίνουν μαζικές απολύσεις λόγω ΑΙ. Αρκεί να «παγώσουν» οι προσλήψεις νέων ή να αυξηθεί ακόμα περισσότερο η ανισότητα σε βάρος απασχολουμένων που μπορούν να αντικατασταθούν πλήρως ή μερικώς από ΑΙ ή, ακόμα, να ενισχυθεί ακόμα περισσότερο η δύναμη των εργοδοτών σε βάρος των εργαζομένων.
Ο ίδιος ο Σαμ Άλτμαν, πάντως, ο επικεφαλής της OpenAI που λανσάρισε το ChatGPT δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι πολλές εταιρείες κατηγορούν την ΑΙ για απολύσεις που θα έκαναν έτσι κι αλλιώς. «Δεν ξέρω ποιο είναι το ακριβές ποσοστό, αλλά υπάρχει κάποια «AI washing», όπου οι άνθρωποι κατηγορούν την τεχνητή νοημοσύνη για απολύσεις που θα έκαναν ούτως ή άλλως». Συμπλήρωσε, όμως ότι υπάρχει και πραγματική αντικατάσταση θέσεων εργασίας διαφόρων ειδών από την τεχνητή νοημοσύνη και ότι το φαινόμενο αυτό θα το βλέπουμε όλο και περισσότερο στο εξής.
Διαβάστε ακόμη
Κυριάκος Μητσοτάκης: Επιτάχυνση έργου και νέο πακέτο μέτρων με φόντο τις κάλπες το 2027
To μεγάλο στοίχημα της τουρκικής Trendyol στην Ελλάδα
Αυξημένη συχνότητα και ένταση των κατολισθητικών φαινομένων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα