H απόφαση της ΕΚΤ για τη χρηματοδότηση τραπεζών μέσω ELA

Η απόφαση της ΕΚΤ με την οποία δεν θα γίνονται αποδεκτά ομολόγα του Ελληνικού Δημόσιου για τη χρηματοδότηση από αυτήν των ελληνικών τραπεζών, έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία…

Όμως, στην πραγματικότητα, η απόφαση είναι περισσότερο μήνυμα, παρά ουσία…

Από τις 11 Φεβρουαρίου, η χρηματοδότηση των τραπεζών για την αναγκαία ρευστότητα των περίπου 55 δισ. ευρώ σήμερα, θα έρχεται μέσω του ELA (Emergency liquidity assistance).

Το ερώτημα που τίθεται είναι τι γίνεται αν και όταν η χώρα δεν θα είναι πλέον σε πρόγραμμα?

Ας ξεκαθαρίσουμε όμως πρώτα τι είναι πραγματικά ο ELA.

1. Στον ELA δεν προσφεύγουν χώρες, αλλά τράπεζες. Παραχωρείται σε φερέγγυα πιστωτικά ιδρύματα, τα οποία δεν μπορούν να εξασφαλίσουν συγκυριακά ρευστότητα μέσω των αγορών ή άλλων πηγών. Η χρηματοδότηση των τραπεζών μέσω ELA, τις επιβαρύνει με κόστος 1,5% περισσότερο από αυτό της χρηματοδότησης μέσω της ΕΚΤ.

2. H προσφυγή μιας Τράπεζας στον ELA είναι έκτακτη και περιορισμένη χρονικά, με δυνατότητα ανανέωσης.

3. Παρ΄ ότι η χρηματοδότηση παρέχεται από την Κεντρική Τράπεζα της χώρας στην οποία ανήκει η τράπεζα, στην πραγματικότητα πραγματοποιείται με έγκριση της ΕΚΤ για ποσά άνω των 500 εκατ. ευρώ, όπως έγινε πριν από μερικές μέρες (απαιτείται αρνητική ψήφος των 2/3 για να μη δοθεί η έγκριση). Όχι με απόφαση της κυβέρνησης της.

4. Ο ELA έχει ήδη ενεργοποιηθεί την περίοδο 2011 – 2012, όταν η μαζική απόσυρση καταθέσεων είχε στερήσει ρευστότητα από τις τράπεζες, οι οποίες χρειάστηκαν τότε περίπου 120 δισ. ευρώ. Η υπαγωγή στον ELA διήρκεσε μέχρι το 2014 (διαφορετικά ανά τράπεζα) και δεν χρειάσθηκε πλέον, λόγω της θετικής εξέλιξης της οικονομίας και των τραπεζών (μερική επιστροφή καταθέσεων, κεφαλαιοποίηση τραπεζών)..

5. Όμως, το Ελληνικό Τραπεζικό Σύστημα συνέχισε να χρηματοδοτείτο από την ΕΚΤ, με ποσό της τάξης των 45 δις, μέσω διαφόρων μορφών εγγυήσεων, στις οποίες περιλαμβάνονταν και οι εγγυήσεις με ομολόγα του Δημοσίου. Το ποσό αυτό έχει ανέλθει στο ύψος των 55-60 δισ. το τελευταίο χρονικό διάστημα λόγω εκροής καταθέσεων κλπ. Από την 1η Μάρτιου 2015 οι τράπεζες δεν θα μπορούσαν να προσφύγουν στη χρηματοδότηση αυτήν σε περίπτωση που δεν είναι η χώρα ενταγμένη σε κάποιο πρόγραμμα, όπως είχε δηλώσει προεκλογικά ο Πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι. Το γεγονός αυτό επιταχύνθηκε με την προχθεσινή απόφαση της ΕΚΤ και είναι σαφές ότι ως παροχή ρευστότητας θα είναι πλέον μέσω της προσφυγής στον ELA…

Συμπερασματικά, η παροχή ρευστότητας από την ΤτΕ μέσω ELA δεν έχει μόνιμα χαρακτηριστικά, δεν είναι αυθαίρετη, έχει σημαντικό κόστος και έρχεται βασικά να δώσει χρόνο στο τραπεζικό σύστημα, στη διάρκεια των συζητήσεων με τους πιστωτές. Άρα δεν επιτρέπει εφησυχασμό.

Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι συνεπώς το εξής:

Θα συνεχίσει να εγκρίνει η ΕΚΤ την προσφυγή στον ELA για τις τράπεζες, στην περίπτωση που δεν είναι η χώρα σε πρόγραμμα, αλλά σε διαπραγμάτευση η σε κενό σχέσης με τους δανειστές? Δηλαδή η δήλωση Ντράγκι περί ανάγκης ύπαρξης προγράμματος περιλαμβάνει και την περίπτωση του ELA η όχι?

Η κυρίαρχη μέχρι στιγμής άποψη θεωρεί ότι οι τράπεζες είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένες (με χρήματα και των δανειστών) και έτσι η ΕΚΤ αναπόφευκτα θα συνεχίσει να εγκρίνει τη χρηματοδότηση για την αποφυγή προβλημάτων ρευστότητας. Η Ιρλανδία και η Κύπρος (αρνητικά παραδείγματα σε αυτό το ερώτημα) είχαν πρόβλημα με τις ίδιες τις τράπεζές τους, κάτι που δεν ισχύει στην περίπτωση της Ελλάδας, καθώς οι τράπεζες είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένες.

Η άλλη άποψη προτάσσει το επιχείρημα ότι, σε περίπτωση που η χώρα βρίσκεται εκτός προγράμματος, η μη έγκριση του ELA, υπό προϋποθέσεις, δεν είναι απίθανη και ότι η προχθεσινή απόφαση της ΕΚΤ είναι σημάδι αυτής της πιθανότητας.

Σίγουρα αυτό είναι ένα μεγάλο ζήτημα, με πολύ σημαντικό αντίκτυπο. Σίγουρο είναι επίσης ότι, στην Ευρώπη του Ευρώ, δεν υπάρχει δυνατότητα να τυπωθούν ευρώ αυθαίρετα από μια χώρα με απόφαση της κυβέρνησης της.. για οποιαδήποτε σκοπό η αιτία…