Berenberg: Βαρουφάκης-Σαμαράς, τα πρώτα θύματα του «Όχι»

Η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ αποτελεί, πλέον, το βασικό σενάριο του γερμανικού χρηματοπιστωτικού ομίλου Berenberg, ο οποίος, σε σημερινό του report, αναφέρει ότι η πιθανότητα ενός Grexit είναι πλέον πολύ πιο υψηλή από το 55% που προέβλεπε πριν από μία εβδομάδα.

Παράλληλα ο οίκος εξετάζει τις βασικές επιπτώσεις που είχε η επικράτηση του «Όχι» στο δημοψήφισμα της Κυριακής, με ιδιαίτερη αναφορά στην αποχώρηση του υπουργού Οικονομικού Γ. Βαρουφάκη, αλλά και του Αντώνη Σαμαρά από την προεδρία της Νέας Δημοκρατίας

Οι αποχωρήσεις
Ο οίκος αναφέρει ότι η μόνη περίπτωση η Ελλάδα να παραμείνει στο ευρώ θα ήταν να δημιουργηθεί μία κυβέρνηση από τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ και τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα που έχουν παρουσία στο ελληνικό Κοινοβούλιο. Αυτό θα πρέπει να συμβεί γιατί η εμπιστοσύνη της Ευρώπης πως την κυβέρνηση έχει κυριολεκτικά κατακερματιστεί.

Όμως το ξεκάθαρο «Όχι» – με ποσοστό που ξεπερνά το 61% – καθιστά το παραπάνω ενδεχόμενο μάλλον απίθανο. Ταυτόχρονα το «Όχι» προκάλεσε δύο αποχωρήσεις από την πολιτική σκηνή της Ελλάδας, αυτές των Γ. Βαρουφάκη και Αντ. Σαμαρά

Η Berenberg θεωρεί ότι αποπομπή του κ. Βαρουφάκη από τον Αλέξη Τσίπρα αποτελεί ένα καλό σημάδι, καθώς ο πρώην υπουργός Οικονομικών ήταν αυτός που προκάλεσε τις εκροές καταθέσεων και κατέστησε, με το αντισυμβατικό του στυλ, ακόμη πιο δύσκολο το ενδεχόμενο να επιτευχθεί συμφωνία Ελλάδας και πιστωτών.

Μετά την αποπομπή του κ. Βαρουφάκη πιθανώς – συνεχίζει η Berenberg – το Eurogroup να έχει τη δυνατότητα για περισσότερο σοβαρές συζητήσεις. Πάντως, με δεδομένο ότι ουσιαστικά δεν ήταν ο επικεφαλής των διαπραγματεύσεων από τον Απρίλιο, η αποπομπή του να έχει περισσότερο συμβολικό παρά ουσιαστικό χαρακτήρα.

Αντιστοίχως η αποχώρηση του Αντώνη Σαμαρά από την προεδρία της ΝΔ, πιθανώς να καταστήσει ευκολότερη τη συνεργασία μεταξύ των υπόλοιπων φιλοευρωπαϊκών κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Μετά από αυτές τις δύο αποχωρήσεις υπάρχει κάποια πιθανότητα η Ελλάδα να βρει την «εθνική της ενότητα», προκειμένου να κατορθώσει να συνάψει συμφωνία με τους πιστωτές και αυτή να ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο. Όμως αυτή τη στιγμή πρόκειται για ένα δύσκολο ενδεχόμενο. Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα βρίσκεται στην «αναμονή» και γλιστρά προς το Grexit εκτός εάν η Αθήνα αποφασίσει να αλλάξει στάση.

Τα εμπόδια που θέτει το «Όχι»
Σύμφωνα με την Berenberg υπάρχουν τρία βασικά εμπόδια μετά την επικράτηση του «Όχι» στο δημοψήφισμα. Αυτά έγκειται σε:

Πολιτική: Μετά την επικράτηση του «Όχι» οι διαπραγματεύσεις για ένα νέο πρόγραμμα στήριξης γίνονται πιο δύσκολες απ’ ότι ήταν όταν στόχος ήταν η επέκταση του προηγούμενου προγράμματος. Τα χρήματα πλέον πρέπει να αντληθούν από τον μόνιμο μηχανισμό στήριξης της Ευρωζώνης, δηλαδή τον ESM και όχι από τον προηγούμενο μηχανισμό τον EFSF. Πριν, ακόμη, ξεκινήσουν οι επίσημες διαπραγματεύσεις η γερμανική Bundestag θα πρέπει να «δώσει το πράσινο φως» στον Γερμανό υπουργό Οικονομικών, προκειμένου να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις. Ανάλογες διαδικασίες πρέπει να γίνουν και σε άλλες χώρες.

Διεύρυνση της δημοσιονομικής «τρύπας»: Μετά την λήξη του προηγούμενου προγράμματος, με την εκροή κεφαλαίων να έχει φθάσει στα 60 δισ. ευρώ το τελευταίο εξάμηνο και τις εκροές καταθέσεων να έχουν ξεπεράσει τα 40 δισ. ευρώ και με τον φόβο που προκάλεσε το δημοψήφισμα, οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και των τραπεζών έχουν επιδεινωθεί σημαντικά. Προκειμένου να υπάρξει νέο πρόγραμμα στήριξης θα πρέπει να εξετασθούν εκ νέου οι χρηματοδοτικές ανάγκες. Εάν γίνει αυτό θα αποκαλυφθεί μία ακόμη μεγαλύτερη «τρύπα» στα δημοσιονομικά, με την Ελλάδα να χρειάζεται περισσότερες μεταρρυθμίσεις αλλά και περισσότερα χρήματα από τους πιστωτές της. Αυτό δημιουργεί μεγάλα προβλήματα και για τις δύο πλευρές (σ.σ.: Ελλάδας και δανειστών).

Έλλειψη εμπιστοσύνης: Ο βασικός λόγος που η Ελλάδα διολίσθησε σε μεγαλύτερη ύφεση και οικονομικό χάος, μετά το rebound του 2014, είναι η τρέχουσα ελληνική κυβέρνηση. Υποσχόμενη τα αδύνατα, διέλυσε την εμπιστοσύνη και σκόρπισε τον πανικό και έσπρωξε την ελληνική οικονομία σε ένα πτωτικό σπιράλ. Η εμπιστοσύνη πάντα μετρά. Η Αθήνα θα πρέπει να παλέψει πολύ για να ανακτήσει την εμπιστοσύνη και τα κεφάλαια που έχουν φύγει από την χώρα να επιστρέψουν σε αυτήν, ούτως ώστε να αποτραπεί ένα ενδεχόμενο οικονομικό ατύχημα για τη χώρα. Η αποπομπή Βαρουφάκη αποτελεί μία μικρή αρχή για να επιτευχθεί αυτό. Το δημοψήφισμα ενίσχυσε τους σκληροπυρηνικούς του ΣΥΡΙΖΑ και κατέστησε ακριβότερο και δυσκολότερο για Ευρωζώνη και ΔΝΤ την επίτευξη συμφωνίας με την Αθήνα.

Αναφορικά με τη στάση Γερμανίας και Γαλλίας, η Berenberg υποστηρίζει ότι το Παρίσι θα έχει σαφώς μία πιο «φιλική» στάση έναντι της Ελλάδας σε σύγκριση με το Βερολίνο. Η Ευρώπη μπορεί «να κάνει τη χάρη στον Τσίπρα και να κρατήσει την Ελλάδα στην Ευρωζώνη. Όμως αυτά που θα ζητήσει ως αντάλλαγμα θα είναι πολύ πιο σκληρά σε σύγκριση με αυτά που απέρριψε ο Τσίπρας», καταλήγει ο γερμανικός οίκος.

Σ. Ζαφ.