Berenberg: Το ερώτημα στο δημοψήφισμα είναι: Ευρώ ή…. μπολιβάρ;

Οι Έλληνες πολίτες στο δημοψήφισμα της Κυριακής έχουν απέναντί τους ένα απλό δίλημμα: «Θέλουν το ευρώ ή ένα νόμισμα τύπου μπολιβάρ Βενεζουέλας;». Την άποψη αυτή εκφράζει σε έκθεσή του ο γερμανικός χρηματοπιστωτικός οίκος Berenberg.

Σύμφωνα με την Berenberg, οι ψηφοφόροι καλό θα ήταν να ξεχάσουν αυτό που τους λέει ο Τσίπρας ότι το «Όχι» θα ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της Ελλάδας. Όπως ακριβώς συνέβη και τον Ιανουάριο ο κ. Τσίπρας προσπαθεί να παραπλανήσει τους ψηφοφόρους του. Άλλωστε, συνεχίζει ο γερμανικός οίκος, οι άνθρωποι που ηγούνται των ευρωπαϊκών θεσμών είναι ενήλικες: μπορούν να δεχθούν το «Όχι». Αλλά το «Όχι» σημαίνει ότι το ευρώ τελειώνει για την Ελλάδα.

Ο οικονομολόγος της Berenberg, Holger Schmieding, είναι κάτι παραπάνω από ξεκάθαρος στην ανάλυσή του: «η Ελλάδα έχει ξεμείνει από ευρώ. Μετά από πέντε μήνες με διακυβέρνηση Τσίπρα, δεν υπάρχουν πλέον χρήματα για να μείνουν ανοικτές οι τράπεζες και για να τροφοδοτηθούν τα ΑΤΜs. Η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερα χρήματα. Μόνο η ΕΚΤ μπορεί να τυπώσει περισσότερα ευρώ, μόνο οι ευρωπαϊκοί θεσμοί μπορούν να δανείσουν στην Ελλάδα περισσότερα ευρώ. Εάν οι Έλληνες ψηφίσουν «Ναι» στην πρόταση των θεσμών, τότε μπορεί να έρθουν περισσότερα ευρώ. Εάν πουν «Όχι», τότε μάλλον δεν θα έρθουν. Αντίθετα Ελλάδα, κυβέρνηση και πολίτες θα ξεμείνουν από χρήματα».

Ακολούθως στην έκθεση του οίκου καταγράφονται οι απόψεις του κ. Schmieding αναφορικά με το τι θα ισχύσει ανάλογα με το τι θα επικρατήσει στο δημοψήφισμα.

Τι σημαίνει το «Ναι»
Εάν οι Έλληνες επιλέξουν το «Ναι», το ελληνικό Κοινοβούλιο, ακολουθώντας την εντολή του λαού θα επικυρώσει τη συμφωνία με την Ευρώπη. Τι σημαίνει αυτό:

– μισθοί, συντάξεις και επιδόματα ανεργίας το πιθανότερο είναι ότι θα πληρωθούν σε ευρώ τόσο τον Ιούλιο όσο και τους επόμενους μήνες,
– πιθανώς σύντομα, τα ATMs θα έχουν αρκετά ευρώ,
– οι τράπεζες, πιθανώς, θα ανοίξουν εκ νέου, με σταδιακή άρση των capital controls,
– οι τραπεζικές καταθέσεις θα είναι σε ευρώ.

Η Ελλάδα θα επιστρέψει σε ένα δρόμο ανάλογο με αυτόν της Ισπανίας. Μετά από μία βαθιά κρίση, η ισπανική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμό 3%, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας. Με την ανεργία να υποχωρεί με ταχείς ρυθμούς, οι Ισπανίδες μπορούν πλέον να κάνουν παιδιά. Ισπανία, Πορτογαλία και Ιρλανδία μπορούν πλέον να σταθούν στα πόδια τους. Εάν η Ελλάδα ψηφίσει «Ναι», θα μπορέσει να τις ακολουθήσει αφού πρώτα επιδιορθωθεί η καταστροφή που έχει συντελεστεί από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Τι σημαίνει το «Όχι»
Εάν επικρατήσει το «Όχι» η επίτευξη συμφωνίας με τους πιστωτές θα καταστεί πιο δύσκολη. Χωρίς συμφωνία, δεν θα υπάρξει επιπλέον χρηματοδότηση. Ως εκ τούτου:

– ένας συνταξιούχος που σήμερα λαμβάνει 500 ευρώ, θα λάβει 500 IOUs, τα οποία θα αντιστοιχούν το πιθανότερο σε 100 ή 150 ευρώ στην «γκρίζα» αγορά,
– τα ATMs πιθανώς δεν θα έχουν χρήματα,
– οι τράπεζες το πιθανότερο δεν θα έχουν αρκετά κεφάλαια για να λειτουργήσουν κανονικά,
– οι τραπεζικές καταθέσεις κάποια στιγμή θα πάψουν να είναι σε ευρώ,
– ακόμη και εάν υπάρξει νέο νόμισμα, δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα να γίνει «κούρεμα» καταθέσεων, προκειμένου να ισορροπήσουν οι τράπεζες και να μπορέσουν να λειτουργήσουν εκ νέου.

Ταυτόχρονα με τη μη πληρωμή του ΔΝΤ, η Ελλάδα εισήλθε στη «λίστα» χωρών όπως η Ζιμπάμπουε και η Κούβα. Όποιος επιθυμεί να μάθει που οδηγούν την Ελλάδα οι πολιτικές του ΣΥΡΙΖΑ τότε ας εξετάσει τα παραπάνω.

Νέα δραχμή ή κάτι χειρότερο;
Με τον τρόπο του ο Ιταλός πρωθυπουργός, Μ. Ρέντσι, το είπε ξεκάθαρα: την Κυριακή, οι Έλληνες «επιλέγουν μεταξύ του ευρώ και της δραχμής». Μάλλον το έθεσε πολύ «ελαφρά». Ένα νέο ελληνικό νόμισμα δεν θα είναι όπως η παλιά δραχμή. Θα είναι χειρότερο. Το χρήμα βασίζεται και στην εμπιστοσύνη. Η παλιά δραχμή ήταν ως ένα βαθμό αξιόπιστη. Ένα νέο νόμισμα το οποίο εκδίδεται μετά από μία τέτοια κρίση και από μία κυβέρνηση που οδήγησε 60 δισ. ευρώ καταθέσεων εκτός της χώρας σε διάστημα έξι μηνών, μάλλον δεν θα είναι και τόσο αξιόπιστο. Θα διαπραγματεύεται χαμηλότερα από την αξία που θα έπρεπε να έχει. Θα είναι όπως το μπολιβάρ της Βενεζουέλας. Οι απλοί άνθρωποι θα πρέπει να πληρώνουν πιο ακριβά τα προϊόντα που εισάγει η Ελλάδα. Προκειμένου να επιτύχει την εμπιστοσύνη προς το νόμισμα και να σταματήσει τον πληθωρισμό, η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να επιβάλει ακόμη πιο σκληρά μέτρα λιτότητας από αυτά που έχει ζητήσει οποιαδήποτε τρόικα. Δεν είναι πιθανή μία τέτοια εξέλιξη.

Ας εξετάζει κάποιος τις περιπτώσεις Βενεζουέλας ή Κούβας ή οποιουδήποτε άλλου κράτους που κυβερνούν οι ανεύθυνοι αριστεροί. Σε αυτά τα μέρη, η αριστερή πολιτική ηγεσία (ή νομεκλατούρα όπως λέγονταν στην Ελλάδα έως το 1989) περνά αρκετά καλά. Οι απλοί άνθρωποι πληρώνουν το κόστος της ιδεολογίας. Το Grexit θα έφερνε την απόλυτη κοινωνική αδικία. Θα διέλυε τους φτωχούς καθώς οι τιμές θα εκτοξεύονταν. Θα έκανε τους πλούσιους, πλουσιότερους, αυτούς που έστειλαν τα ευρώ τους εκτός Ελλάδας και θα μπορούν να αγοράσουν τα συντρίμμια της ελληνικής οικονομίας.

Υπάρχει δυνατότητα συμφωνίας μετά το «Όχι»;
Υπάρχουν λίγα πράγματα στη ζωή για τα οποία μπορούμε να είμαστε 100% σίγουροι. Όμως ο κίνδυνος παραμένει ιδιαίτερα υψηλός. Οι πιστωτές της Ελλάδας δεν είναι καθηγητές που γράφουν έξυπνα άρθρα για το πως «παίζονται τα παιχνίδια». Η Ευρώπη μπορεί να δεχθεί το ελληνικό «Όχι». Μετά από ένα «Όχι» η ελληνική οικονομία και οι τράπεζες θα διολισθήσουν ακόμη βαθύτερα στο χάος. Αυτό σημαίνει λιγότερα φορολογικά έσοδα και λιγότερα χρήματα για στήριξη των ανέργων που θα αυξάνονται. Αυτό θα δημιουργούσε μία ακόμη μεγαλύτερη τρύπα στον ελληνικό προϋπολογισμό. Η Ελλάδα θα είχε, τότε, ανάγκη ακόμη μεγαλύτερων περικοπών και περισσότερα χρήματα προερχόμενα από την Ευρώπη. Μετά το «Όχι», το να υπάρξει συμφωνία μεταξύ Ευρώπης και μίας κυβέρνησης που έχει κάνει εκστρατεία κατά της Ευρώπης, είναι μάλλον απίθανο. Αντίθετα η Ελλάδα θα πρέπει να τυπώσει δικό της νόμισμα, μετά από μία περίοδο αναταραχών.

Οι κουτοπόνηροι οπαδοί του Grexit
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα θα τα πάει μία χαρά, αρκεί να διώξει τους πιστωτές της. Θα σταματήσει να πληρώνει τους τόκους και θα σταματήσει να πληρώνει τα ομόλογα ή τα χρέη της. Ακόμη και εάν σταματήσουν να έρχονται τα ευρώ από την Ευρώπη, τότε δεν υπάρχει πρόβλημα. Η ελληνική κυβέρνηση θα μπορεί να αντλήσει αρκετούς φόρους ώστε να πληρώνει όλες τις εσωτερικές της υποχρεώσεις. Αυτά είναι κουτοπονηριές. Πρώτον, το ότι η κυβέρνηση αναγκάστηκε να κλείσει τις τράπεζες, σημαίνει ότι δεν έχει αρκετά χρήματα. Δεύτερον, είναι αλήθεια ότι το 2014 η Ελλάδα συγκέντρωσε αρκετούς φόρους και είχε αρκετή οικονομική στήριξη από τις Βρυξέλλες ώστε να καλύψει τις εσωτερικές της ανάγκες. Όμως αυτά συνέβησαν πέρυσι, όταν η οικονομία είχε αρχίσει να ανακάμπτει και η εμπιστοσύνη προς τη χώρα είχε επανέλθει. Τώρα η οικονομία συρρικνώνεται και η εμπιστοσύνη έχει χαθεί. Στην βαθιά ύφεση που έχει προκαλέσει ο Τσίπρας, τα φορολογικά έσοδα δεν θα είναι αρκετά για να καλύψουν τις ανάγκες, συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών μισθών, συντάξεων και επιδομάτων. Τα χρήματα έχουν τη συνήθεια να εξαφανίζονται όταν οι απελπισμένες κυβερνήσεις εφαρμόζουν απελπισμένα μέτρα για να τα κρατήσουν.

«Προκειμένου να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη, να διατηρηθεί εντός ευρώ και να σταθεί εκ νέου στα πόδια της, η Ελλάδα πρέπει να ψηφίσει «Ναι»», καταλήγει η έκθεση του οίκου.

Σ. Ζαφ.