Βιομηχανίες και ΕΤΒΑ-ΒΙΠΕ Πειραιώς επενδύουν στο πάρκο στα Οινόφυτα

Της Μαριάννας Τζάννε

Οι μεγαλύτερες βιομηχανίες μετάλλων, χημικών και τροφίμων, μεταξύ των οποίων οι όμιλοι Στασινόπουλου, η ΕΑΒ, η Αλουμίνκο, η Εuropa και πολλοί άλλοι, θα συνδράμουν το σχέδιο εξυγίανσης του Ασωπού ποταμού, συμμετέχοντας στο Επιχειρηματικό βιομηχανικό πάρκο Οινοφύτων. Το πάρκο, συνολικής έκτασης 11.500 στρεμμάτων θα υλοποιηθεί με φορέα την ΕΤΒΑ-ΒΙΠΕ Πειραιώς, αποτελώντας την μεγαλύτερη παρέμβαση της περιφέρειας, της βιομηχανίας και των συναρμόδιων υπουργείων στην αποκατάσταση μίας από τις ρυπασμένες περιοχές της χώρας.

Το σχέδιο που ξεκίνησε να υλοποιεί ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Κώστας Μπακογιάννης, σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Βιομηχάνων Στερεάς Ελλάδας και το δήμο Τανάγρας, αρχίζει να παίρνει σάρκα και οστά αφού τις τελευταίες εβδομάδες, σχηματοποιείται η σημαντικότερη παράμετρος του έργου, που είναι η χρηματοδότησή του. Σύμφωνα με την πρόταση της Περιφέρειας που έχει υποβληθεί στο υπουργείο Oικονομίας και εμφανίζεται να βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο έγκρισης, το κόστος των υποδομών θα ξεπεράσει τα 204 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, υπολογίζεται ότι τα 75,8 εκατ. ευρώ θα επενδυθούν για την ανάπτυξη του Επιχειρηματικού Πάρκου και θα διατεθούν σε σύγχρονες υποδομές και δίκτυα για την υποστήριξη της περιβαλλοντικής αποκατάστασης (δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης, συστήματα επεξεργασίας υγρών αποβλήτων, οδοφωτισμού κ.α). Επιπλέον 87,2 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από συγχρηματοδοτούμενη δαπάνη μέσα από την προγραμματική περίοδο 2014-2020 (Προγράμματα ΥΜΕΠΕΡΡΑ, ΕΠΑΝΕΚ, ΠΕΠ Στερεάς Ελλάδας) και 26,6 εκατομμύρια από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

«Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας βουτάει στα βαθιά και παίρνει το δικό της ρίσκο όχι μόνο για την εξυγίανση του Ασωπού αλλά και για την δημιουργία συνθηκών ανάπτυξης επιχειρήσεων, εμπορίου, τουρισμού και θέσεων εργασίας. Στόχος είναι η μετατροπή ενός περιβαλλοντικού προβλήματος σε ευκαιρία για ολόκληρη την περιφέρεια και τη χώρα» σημειώνει ο κ. Μπακογιάννης.

Τα βιομηχανικό πάρκο εξυγίανσης θα είναι ένα από τα μεγαλύτερα επιχειρηματικά πάρκα, για το οποίο πρόσφατα οριστικοποιήθηκε η οριοθέτησή του και ο σχετικός φάκελος κατατέθηκε στο υπουργείο Οικονομίας. Τα όρια της περιοχής θα εκτείνονται από τα Οινόφυτα έως την Οινόη. Αυτή την φορά το στοίχημα που βάζει η Περιφέρεια είναι ότι το βιομηχανικό πάρκο χωροθετείται εντός της υφιστάμενης βιομηχανικής περιοχής και όχι εκτός.

Το προηγούμενο σχέδιο για «νοικοκύρεμα» της βιομηχανίας το 2008 έκοψε το Συμβούλιο της Επικρατείας καθώς τότε προέβλεπε την δημιουργία βιομηχανικού πάρκου εκτός της υφιστάμενης οριογραμμής με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων. Ούτε και τώρα κάτι τέτοιο θα εμποδιστεί όμως για την περιοχή σημασία έχει να «καθαρίσει» το ποτάμι και να υλοποιηθούν οι υποδομές που θα ανοίξουν το δρόμο για ορθολογικότερη διαχείριση των βιομηχανικών αποβλήτων αλλά και την παροχή πόσιμου νερού στα νοικοκυριά και τον πρωτογενή τομέα.

500 βιομηχανίες με το 4,8% των εξαγωγών της χώρας

Σύμφωνα με τον Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος Στερεάς Ελλάδας Γιάννη Ταγκαλέγκα, η βιομηχανική ζωή της Στερεάς Ελλάδας αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα μεταποιητικά και παραγωγικά κέντρα της χώρας, στο οποίο έχουν εγκατασταθεί με τη μορφή «Άτυπης Βιομηχανικής Συγκέντρωσης» στην περιοχή της Βοιωτίας 17 άναρχοι βιομηχανικοί πυρήνες και περίπου 500 επιχειρήσεις. Από αυτούς, οι τρεις βρίσκονται στην Λεκάνη Απορροής του Ασωπού και ευθύνονται για την ρύπανση με ανεπεξέργαστα λύματα του ποταμού που ακόμη και σήμερα -δέκα χρόνια με την αποκάλυψη της λερναίας Ύδρας της πρωτοφανούς ρύπανσης- οι μετρήσεις καταγράφουν υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων και 200 φορές πάνω από τα επιτρεπτά όρια το εξασθενές χρώμιο.

«Οι ρυπαντές συνασπίζονται σε ένα οργανωμένο σχέδιο που το χρειάζονται τόσο το περιβάλλον όσο και οι ίδιοι» επισημαίνει αρμόδια πηγή με βαθιά γνώση του προβλήματος και επισημαίνει ότι η περιβαλλοντική συμμόρφωση είναι αναγκαία, σε ένα από τα πιο δυναμικά κομμάτια εξαγωγών της ελληνικής βιομηχανίας. Ενδεικτικό είναι ότι το 85% των εξαγωγών της χώρας μας, προέρχονται από τους κλάδους της μεταλλουργίας, των χημικών πλαστικών και των τροφίμων. Για την περιοχή της Στερεάς Ελλάδας, το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 4,8% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Περιφέρειας που περιλαμβάνονται στο ενημερωτικό που διανεμήθηκε τις προηγούμενες μέρες σε εκδήλωση στο Σχηματάρι, για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, στην περιοχή μετακινούνται καθημερινά 15.000 εργαζόμενοι, από και προς την Αττική, την Κόρινθο, το Βόλο και τη Λάρισα. Το γεγονός επιβεβαιώνει την σπουδαιότητά της στον τομέα της απασχόλησης.

Γιατί οι βιομηχανίες συμμορφώνονται

Η αλλαγή πορείας της βιομηχανίας δεν έχει αμιγώς περιβαλλοντικά κίνητρα. Όλο και περισσότεροι είναι εκείνοι, που συμφωνούν ότι η βιομηχανία είναι αδύνατο πλέον να παραβλέψει την περιβαλλοντική παράμετρο, αφού χωρίς αυτήν χάνει την ανταγωνιστικότητά της στην διεθνή αγορά. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η περίπτωση των Σωληνουργείων Κορίνθου. Η εταιρεία προμηθεύει με σωλήνες την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου TAP διαγκωνίζοντας αντίστοιχες Γερμανικές εταιρείες. «Διαγωνισμούς αυτού του μεγέθους δεν τους χτυπάς εάν δεν έχεις περιβαλλοντικά πιστοποιητικά που να αποδεικνύουν ότι συμμορφώνεσαι με τους περιβαλλοντικούς κανόνες», αναφέρουν. Στο παρελθόν μάλιστα υπήρξαν περιπτώσεις που τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν στην βιομηχανία έκοβαν το δρόμο σε μεγάλους διεθνείς διαγωνισμούς.
Φυσικά, οι βιομηχανίες έβρισκαν πάντα το δρόμο να ξεγλιστρούν και το βάθος της μεγάλης και διαχρονικής υποβάθμισης της περιοχής, το αποδεικνύει. Όμως για τους κατοίκους των Οινοφύτων που βγήκαν μπροστά και αποκάλυψαν την σάπια πλευρά της ανάπτυξης, η ευαισθητοποίηση, αποδίδεται και σε ένα επιπλέον λόγο. Στο φόβο όπως λένε, ότι η απόφαση του Συμβουλίου της Ευρώπης με την οποία επιρρίπτονται ευθύνες στην πολιτεία για ολιγωρία στην λήψη μέτρων για την προστασία της υγείας, ανοίγει το δρόμο για αποζημιώσεις. Ανάλογες αποφάσεις έχουν εκδοθεί και από το ΣτΕ, που επιβάλλουν την συμμόρφωση της βιομηχανίας.

Μεγάλες υπεραξίες σε γη

Με την έγκριση του σχεδίου οριοθέτησης της περιοχής του βιομηχανικού πάρκου, θα δημιουργηθεί ο φορέας διαχείρισης του πάρκου που θα υλοποιήσει το μεγάλο όραμα για την εξυγίανση της περιοχής των Οινοφύτων. Το σχέδιο αναμένεται να δημιουργήσει σημαντικές έμμεσες επενδύσεις εκσυγχρονισμού παραγωγικών διαδικασιών, μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων και αύξηση της απασχόλησης. Παράλληλα όμως εκτιμάται ότι θα προφέρει μεγάλες υπεραξίες και στην γη, αποτελώντας δυνητικά, πόλο έλξης για νέες βιομηχανικές εγκαταστάσεις και υποδομές logistics.

Ήδη, με πρωτοβουλίες της περιφέρειας την τελευταία διετία, έχει προχωρήσει η σύναψη σημαντικών συμφωνιών με επιστημονικούς φορείς όπως ο Δημόκριτος για την δημιουργία Περιβαλλοντικού Παρατηρητηρίου, το οποίο έχει αναλάβει ρόλο τεχνικού συμβούλου για τις δειγματοληψίες και τους ελέγχους της ρύπανσης. Μάλιστα μέσα στις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να δημοσιοποιηθούν και νεότερα στοιχεία μετά την εφαρμογή μίας νέας μεθόδου με χρήση drones, με σκοπό την καταγραφή της ρύπανσης σε πιο βαθύ υπόστρωμα του υδροφόρου ορίζοντα. Υπενθυμίζεται ότι σε συνεργασία με την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών έχει δημιουργηθεί στα Οινόφυτα το Παρατηρητήριο Υγείας για να μελετήσει τις επιπτώσεις της ρύπανσης στον άνθρωπο. Στόχος της Περιφέρειας είναι η ωρίμανση του σχεδίου για την ανάπτυξη του πάρκου τους επόμενους μήνες ώστε ο μπουλντόζες να ξεκινήσουν μέσα στην επόμενη διετία.