Τις επιλογές που έχει η Ελλάδα μετά τις εκλογές αναλύει το ευρωπαϊκό think tank Bruegel, λέγοντας ότι αν και πολλά έχουν ειπωθεί για την ελληνική κρίση το θέμα είναι ποιο θα είναι το νέο status quo στις σχέσεις των Ευρωπαίων και των Ελλήνων μετά τις εκλογές της Κυριακής.
Το σίγουρο είναι ότι η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ δεν αποτελεί επιλογή, τονίζει το Bruegel, καθώς κάτι τέτοιο δεν θα ήταν προς το συμφέρον ούτε της Ελλάδας, που θα έχανε πρόσβαση στα κεφάλαια της Ε.Ε. αλλά ούτε των Ευρωπαίων.
Το “κούρεμα” μέρους του ελληνικού χρέους θεωρείται επίσης απίθανο αλλά και μη απαραίτητο, αφού όπως εξηγεί, κάθε επίπεδο χρέους είναι βιώσιμο εάν έχει χαμηλά επιτόκια, και στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή, τα επιτόκια είναι ήδη αρκετά χαμηλά. Συγκεκριμένα, τα δάνεια του ΕFSF είναι περίπου στο 0,2% ετησίως αυτή τη στιγμή και ο μέσος όρος αποπληρωμής τους είναι πάνω από 30 χρόνια. Το τελευταίο μάλιστα λήγει το 2054. Επιπλέον, το 2012 το Eurogroup δέχτηκε να επιστρέψει τους τόκους από τα δάνεια αυτά για δέκα χρόνια. Τα επιτόκια δανεισμού από τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη κυμαίνεται επίσης σε χαμηλά επίπεδα στο 0,56%.
Ωστόσο, μια επιπρόσθετη επιμήκυνση της αποπληρωμής του ελληνικού χρέους αλλά και περαιτέρω μείωση των επιτοκίων είναι ορατή, αφού κάτι τέτοιο δεν θα είχε άμεσα συνέπειες στα κράτη μέλη, ενώ αντίθετα για την Ελλάδα θα αντιστοιχούσε σε 17% καθαρής αξίας του ΑΕΠ τα επόμενα 35 χρόνια.
Όλα αυτά, όμως, θα πρέπει να συνοδευτούν από ένα νέο πρόγραμμα βοήθειας για την Ελλάδα, υποστηρίζει το Bruegel, το οποίο θα εξασφαλίσει την έξοδο της Ελλάδας στις αγορές το 2030, καθώς ακόμα κι αν οι τωρινές αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων στις αγορές υποχωρήσουν, θα είναι και πάλι πολύ υψηλές.
Στο μεταξύ, το πρόγραμμα θα πρέπει να συνοδεύεται από κάποια ελάφρυνση στη δημοσιονομική πολιτική αλλά η Ελλάδα δεν θα αποφύγει να δεσμευτεί σε κάποιες μεταρρυθμίσεις ώστε να έχει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό το 2018.
“Ο συμβιβασμός πρέπει να βρεθεί καθώς και οι δύο πλευρές έχουν ισχυρά κίνητρα για να πετύχει αυτή η σχέση και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις αποτελούν βασικό στοιχείο αυτού του συμβιβασμού”, σημειώνει.
Αλλά ακόμα και σε περίπτωση συμβιβασμού, η Ελλάδα θα πρέπει να λάβει διαβεβαιώσεις και στήριξη από την Ευρώπη για να αντιμετωπίσει τα ρίσκα της χαμηλής ανάπτυξης και της αβεβαιότητας από το πολιτικό ρίσκο. Σε αντίθετη περίπτωση, η πολιτική αβεβαιότητα μπορεί να εξοστρακίσει το επενδυτικό κλίμα. Μια λύση θα ήταν να μειωθεί το κόστος δανεισμού από τα ευρωπαϊκά κράτη στο μηδέν μέχρι το 2020.
Φυσικά, όπως λέει το Bruegel, υπάρχει η πιθανότητα οι διαπραγματεύσεις να μην πετύχουν. “Δεν ξέρουμε αν θα σχηματιστεί κυβέρνηση αμέσως μετά τις εκλογές ή αν θα προκηρυχθούν νέες. Η Ελλάδα μπορεί να μην προλάβει καθώς η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης μπορεί να πάρει χρόνο, και στο μεταξύ, οι διαπραγματεύσεις να αναβληθούν και να δημιουργηθεί μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Μια τέτοια αβεβαιότητα θα οδηγούσε σε εκροές καταθέσεων και επιδείνωση του οικονομικού κλίματος. Κάποια κράτη μέλη μπορεί να αρνηθούν ορισμένα σημεία των διαπραγματεύσεων ή ακόμα και κάποια μέλη της νέας κυβέρνησης. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να πάει στραβά το θέμα της Ελλάδας καθώς η απειλή του Grexit θα κρέμεται πάνω από τα κεφάλια των διαπραγματευτών σαν Δαμόκλειο Σπάθη”, καταλήγει το Bruegel.
Μήνυμα στον ΣΥΡΙΖΑ: Μην σταματήσετε την πληρωμή τόκων
Τα δάνεια από τους ευρωπαίους εταίρους έχουν εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια και μεγάλη περίοδο ωρίμανσης. Κάποιος, ωστόσο, θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι οι αποδόσεις δεν θα μείνουν για πάντα σε τόσο χαμηλά επίπεδα ειδικά αν αυξηθεί η ανάπτυξη και ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη. Πρόκειται, όμως, για μια εξέλιξη στο μακρινό μέλλον και επομένως το κέρδος για την Ελλάδα από την διακοπή της πληρωμής των τόκων στους ευρωπαίους εταίρους θα ήταν πολύ μικρό τα επόμενα χρόνια.
«Καθώς το κόστος της εξυπηρέτησης του χρέους της Ελλάδας είναι μικρό είναι εξαιρετικά απίθανο τα κοινοβούλια και οι κυβερνήσεις των ευρωπαίων δανειστών να αποφασίσουν να ακυρώσουν τα δάνεια προς την Ελλάδα και να προχωρήσουν σε αύξηση της φορολογίας για τους πολίτες τους προκειμένου να καλύψουν τις απώλειές τους» προσθέτει.
Εκτός αγορών μέχρι το 2030 με επιμήκυνση και μείωση επιτοκίων
Επέκταση της ωρίμανσης και περαιτέρω μείωση των επιτοκίων: Ναι. Αυτό είναι ενά σενάριο που είναι εφικτό υποστηρίζει ο διευθυντής του Bruegel Zsolt Darvas τονίζοντας ότι είναι αδιάφορο αν η μέση ωρίμανση θα είναι 30 ή 40 χρόνια.
Ένα νέο πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας: Ναι. Σύμφωνα με τον Zsolt Darvas ένα τρίτο πρόγραμμα θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή προκειμένου η Ελλάδα να μείνει εκτός αγορών έως το 2030. Ακόμα και αν τα πολύ υψηλά επιτόκια για τα ελληνικά ομόλογα υποχωρήσουν, πιθανότατα θα εξακολουθήσουν να είναι σε υψηλά επίπεδα.
Χαλάρωση δημοσιονομικής πολιτικής: Πιθανόν. Κατά την άποψη του διευθυντή του Bruegel το νέο πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να συνοδεύεται με ενισχυμένες δεσμεύσεις σε επίπεδο προϋπολογισμού σύμφωνα με τις οποίες η Ελλάδα θα φτάσει σε ισοσκελισμένο προϋπολογισμό μέχρι το 2018.
Δομικές μεταρρυθμίσεις: Ναι. Είναι αναγκαίος ένας συμβιβασμός ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και την Τρόικα καθώς αν και συμφωνούν στην ανάγκη αλλαγών, διαφωνούν στο ποιες πρέπει να είναι αυτές οι αλλαγές.
Ευρωπαϊκή ασφάλεια για την Ελλάδα κατά των κλυδωνισμών: Ναι, γιατί όπως εξηγεί ακόμα και αν η Ελλάδα συνεργαστεί με τους ευρωπαίους εταίρους και εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της ρίσκα όπως η ασθενέστερη ανάπτυξη, ο χαμηλότερος πληθωρισμός ή τα υψηλότερα επιτόκια παραμένουν στο τραπέζι.
«Ποιες είναι οι πιθανότητες μιας τέτοιας συμφωνίας που θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως νίκη και από τις δύο πλευρές; Πιστεύω ότι είναι υψηλότερες από αυτές που εκτιμούν οι περισσότεροι σχολιαστές» απαντά ο Darvas παραθέτοντας δύο βασικούς λόγους:
Πρώτον η έλλειψη συμφωνίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε Grexit, το οποίο θα ήταν εξαιρετικά κακό, τόσο για τη νέα ελληνική κυβέρνηση όσο και για τους ευρωπαίους εταίρους.
Δεύτερον γιατί υπάρχουν λογικές επιλογές προκειμένου να υπάρξει συμφωνία τόσο για τη μείωση του βάρους από το χρέος όσο και για την χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής. Με τον τρόπο αυτό η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι πέτυχε μια μεγάλη μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους και ότι κέρδισε ένα δημοσιονομικό «αέρα» προκειμένου να απαλύνει τον πόνο της κοινωνίας και να προωθήσει την ανάπτυξη ενώ οι Ευρωπαίοι εταίροι, από την πλευρά τους, θα μπορούσαν να πουν στους πολίτες τους ότι δεν θα υποστούν νέες απώλειες.
Παρόλα αυτά ο διευθυντής του Bruegel επισημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις μπορεί να μην καταλήξουν θετικά. «Μπορεί να έχω υποθέσει λάθος ότι αυτοί που λαμβάνουν τις αποφάσεις σκέφτονται λογικά» σημείωνει ο Darvas και επομένως -όπως γράφει κωδικοποιώντας την σκέψη του- η απειλή του Grexit θα κρέμεται ως δαμόκλειος σπάθη καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.