CITI: Αν δεν επέλθει συμφωνία, περιμένετε κεφαλαιακούς ελέγχους αλά Κύπρο

Οι τελευταίες εξελίξεις ενισχύουν το ενδεχόμενο να μην τα “βρουν” τελικά η ελληνική κυβέρνηση και οι πιστωτές, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τη μεταβλητότητα στις τιμές των ελληνικών assets, αναφέρει σε ανάλυσή της η Citi.

Παρά την αυξημένη επιφύλαξη της επενδυτικής όμως, επαναλαμβάνει ότι αναμένει τελικά την επίτευξη συμφωνίας που θα φέρει ένα νέο πρόγραμμα διάσωσης, το οποίο θα ακολουθήσει πιθανότατα μιας ενδιάμεσης – προσωρινής συμφωνίας, με αποτέλεσμα να αποφευχθεί το Grexit και η χρεοκοπία. Η Citi βασίζει αυτή την άποψη σε δυο παραμέτρους:

1. Καταρχάς βλέπει ότι η κυβέρνηση Τσίπρα και οι πιστωτές έχουν ισχυρά κίνητρα για να φτάσουν σε συμφωνία.
Από την πλευρά της Ευρωζώνης: α) υπάρχει η επιθυμία να αποφύγουν μια έστω και μερική διάσπαση της Ευρωζώνης, β) η γεωστρατηγική επιθυμία να αποφευχθεί κρίση στα εύθραυστα ανατολικά σύνορα της ΕΕ και γ) τα όποια χρήματα προσφερθούν στην Ελλάδα ως μέρος ενός νέου δανειακού προγράμματος θα χρησιμοποιηθούν κυρίως για να αποπληρωθούν δάνεια (καθώς και η ΕΚΤ και το ΔΝΤ).
Από ελληνικής πλευράς, οι επιπτώσεις ενός Grexit για την ελληνική οικονομία αναμένεται να είναι πού σοβαρές και ένα μεγάλο ποσοστό (70% τουλάχιστον) του ελληνικού πληθυσμού θέλει την παραμονή στην Ευρωζώνη.

2. Δεύτερον, υπάρχει πεδίο για επίτευξη ουσιαστικής συμφωνίας και πιθανότατα θα περιλαμβάνει δύο στάδια: μια πρώτη ενδιάμεση συμφωνία, ώστε να διατηρηθεί η χρηματοδότηση του κράτους και των ελληνικών τραπεζών καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων (ίσως μέχρι τον Ιούνιο) με αντάλλαγμα ένα καθαρό πλάνο μεταρρυθμίσεων. Μια δεύτερη συμφωνία για ένα νέο σχέδιο διάσωσης που ενδέχεται να περιλαμβάνει: α) χαλάρωση των δημοσιονομικών στόχων και “ακαθάριστο νέο χρήμα” από τον ESM, καθώς και ένα ίχνος υπόσχεσης για ελάφρυνση του χρέους (σε όρους καθαρής τρέχουσας αξίας και καθαρού χρέους), β) μια δέσμευση για συγκεκριμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, γ) όρους και παρακολούθηση

Εντούτοις, βλέπουμε ότι υπάρχουν απτά και αυξανόμενα ρίσκα ότι οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να αποτύχουν, κάτι που θα μπορούσε να σημαίνει ένα μείγμα κεφαλαιακών ελέγχων, κατάρρευση της κυβέρνησης, δημοψήφισμα (για μια συμφωνία διάσωσης ή συμμετοχή στην Ευρωζώνη) και Grexit.

Κλειδί στην ενδιάμεση συμφωνία η ΕΚΤ

Το κλειδί είναι να κερδηθεί χρόνος (μέσω της χρηματοδότησης του κράτους και των ελληνικών τραπεζών), ώστε να επιτραπούν οι διαπραγματεύσεις για μια μετέπειτα συμφωνία και να επιτραπεί στην κυβέρνηση να ολοκληρώσει έναν αριθμό αλλαγών πολιτικής που θα ήταν σημαντική προϋπόθεση για μια τέτοια συμφωνία διάσωσης. Η Citi αναμένει πως η προσωρινή συμφωνία δεν θα είναι επίσημη παράταση του τρέχοντος προγράμματος, μετά και τις ανακοινώσεις του Γ. Βαρουφάκη ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν θα ζητήσει τέτοια παράταση, αλλά στην πράξη μπορεί να κινηθεί με τέτοιο τρόπο.

Χωρίς πρόσβαση σε πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης, τα ταμειακά αποθεματικά της κυβέρνησης θα μπορούσαν να κρατήσουν μέχρι τον Ιούλιο, αλλά τα κεφάλαια που μπορούν στην πράξη να χρησιμοποιηθούν είναι πιθανό να τελειώσουν νωρίτερα (ίσως και τον Μάρτιο). Μέχρι τον Ιούλιο, ωριμάζουν τα ομόλογα του ΔΝΤ ύψους 0,8 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο και 1,5 δισ. ευρώ τον Μάρτιο, ενώ Ιούλιο – Αύγουστο λήγουν ομόλογα 6,7 δισ. ευρώ που κρατά η ΕΚΤ.

Οι ελληνικές τράπεζες βασίζονται τώρα ακόμα περισσότερο σε χρηματοδότηση από την ΕΚΤ. Μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου οι ελληνικές τράπεζες είχαν λάβει 65 δισ. ευρώ από την ΕΚΤ, ενώ τον Νοέμβριο είχαν λάβει 45 δισ. Η αύξηση αυτή έγινε λόγω της φυγής καταθέσεων. Η εκροή συνεχίστηκε και τον Ιανουάριο και ίσως αύξησε τη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών από την ΕΚΤ κατά επιπλέον 20 δισ. τον Ιανουάριο.

Όπως σημειώνει η Citi, η ΕΚΤ αναμένεται να επιτρέψει πρόσθετη χρηματοδότηση μέσω του ELA, αν χρειαστεί, αλλά μάλλον θα απαιτήσει καθαρά σημάδια ότι επίκειται συμφωνία και σαφείς δεσμεύσεις για μεταρρυθμίσεις.

Η πραγματική συμφωνία

Οι ακριβείς παράμετροι της επακόλουθης συμφωνίας είναι αβέβαιες, αλλά μάλλον θα περιέχουν τα ακόλουθα τρία στοιχεία: 1) χαλάρωση των δημοσιονομικών στόχων, “φρέσκο χρήμα”, αλλά και κάποια στοιχεία ότι θα γίνει ελάφρυνση του χρέους, 2) δέσμευση σε μια συγκεκριμένη λίστα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και 3) παρακολούθηση. Μπορεί να εγκαταλειφθεί η φόρμουλα “τρόικα” με τον ρόλο ΕΚΤ και ΔΝΤ να υποβαθμίζονται, αν και η ΕΚΤ παραμένει βασική παράμετρος ως το τελευταίο καταφύγιο για τις ελληνικές τράπεζες. Ωστόσο ΕΕ, ΕΚΤ και ΔΝΤ είναι πιθανό να εξακολουθήσουν να εμπλέκονται και αναμένεται ότι θα απαιτηθεί μέχρι έναν βαθμό, παρακολούθηση, ώστε να συμφωνήσουν οι πιστωτές.

Γιατί μπορεί να αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις

Εδώ η Citi παραθέτει τους εξής λόγους:

– Το κατά πόσον η κυβέρνηση θα είναι πρόθυμη και ικανή να αναλάβει δεσμεύσεις για αξιόπιστες δομικές μεταρρυθμίσεις και να περιορίσει την ανατροπή των προηγούμενων μεταρρυθμίσεων.

– Το timing. Η “μπάλα”, λέει η Citi, είναι κυρίως στο γήπεδο της Ελλάδας με τους πιστωτές να είναι σε στάση αναμονής. Το θέμα είναι πώς θα εκμεταλλευτεί η κυβέρνηση τον χρόνο αυτό για να παρουσιάσει, να αποδεχτεί ή να ολοκληρώσει μεταρρυθμίσεις. Αν της πάρει πολύ χρόνο, η ΕΚΤ θα αυξήσει την πίεσή της απειλώντας ή επιβάλλοντας περιορισμούς στον ELA, κάτι που θα μπορούσε να σημάνει και την αποτυχία των διαπραγματεύσεων.

– περιορισμένη ευκαμψία των πιστωτριών χωρών

Αν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις, τότε η Citi “βλέπει” ότι η ΕΚΤ θα προτιμήσει τη λύση της περιορισμένης πρόσβασης στον ELA ή κάτι άλλο ανάλογο, παρά το Grexit κι αυτό αφενός γιατί μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού δεν το επιθυμεί και γιατί η ίδια η Ευρωζώνη δεν θα το ήθελε αυτό. Αρα, σε μια τέτοια περίπτωση, κεφαλαιακοί έλεγχοι τύπου Κύπρου θα ήταν η πιο πιθανή κατάληξη, (εξάλλου αυτό δεν εξώθησε την Κύπρο εκτός Ευρωζώνης), αν και, σημειώνει,. Σε μια τέτοια περίπτωση οι κίνδυνοι για Grexit θα αυξάνονταν. Τα επόμενα βήματα θα ήταν είτε η προσφυγή σε δημοψήφισμα, είτε η πτώση της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, ένας νέος συνασπισμός (πχ τα μετριποαθή στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ με ένα κόμμα όπως το Ποτάμι ή το ΠΑΣΟΚ, ή προσφυγή στις κάλπες.