Δύο δισ. θα μπορούσε να προσφέρει στη χώρα ο ιατρικός τουρισμός

Της Στεφανίας Σούκη

Στα σπάργανα ακόμα η ανάπτυξή του στην Ελλάδα, παρά τις μεμονωμένες προσπάθειες – Ακόμα αναμένεται η ανταπόκριση της Πολιτείας για την ολοκληρωμένη εφαρμογή ενός πλαισίου λειτουργίας και τη διαμόρφωση εθνικού branding.

Κι ενώ η γειτονική Τουρκία δέχτηκε πέρυσι περί τους 700.000. ασθενείς τουρίστες, με τα νούμερα να έχουν ανέβει έτι περαιτέρω φέτος, η Ελλάδα συζητεί ακόμη την ανάγκη για «ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού», μεταξύ των οποίων και ο ιατρικός, ώστε να πολεμήσει μία από τις παθογένειες του κλάδου που λέγεται εποχικότητα.

Τα νούμερα διεθνώς για τον ιατρικό τουρισμό είναι τεράστια, όπως και τα έσοδα που χάνει η Ελλάδα από την έλλειψη στόχευσης στον ασθενή τουρίστα, με τουλάχιστον πενταπλάσια δαπάνη σε σύγκριση με τον κοινό. Θεωρητικά, αν η Ελλάδα κατάφερνε, με βάση τους στόχους, να προσεγγίσει μέσα στην επόμενη δεκαετία 400.000 ασθενείς τουρίστες θα μπορούσε να έχει ένα οικονομικό όφελος περί τα 2 δισ. ευρώ, ενώ αυτή τη στιγμή τα έσοδα παραμένουν αμελητέα.

Ο ιατρικός τουρισμός σε αριθμούς

Με βάση τα στοιχεία που παρείχε στο «business stories» το Συμβούλιο Ελληνικού Ιατρικού Τουρισμού (ΕΛΙΤΟΥΡ), το επίσημο cluster για τον ιατρικό τουρισμό ανέρχεται στα 60 δισ. από τα 3,2 τρισ. δολάρια που αποτιμάται το σύνολο της τουριστικής βιομηχανίας, ενώ για τον τουρισμό ευεξίας ή wellness το αντίστοιχο νούμερο είναι στα 439 δισ. δολάρια.

«Συνολικά, λοιπόν, έχουμε μια παγκόσμια αγορά μισού τρισ. δολαρίων, με κύριους αγοραστές τις ΗΠΑ, τη Γερμανία, την Ιαπωνία, τη Γαλλία και την Αυστρία, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 50% της παγκόσμιας αγοράς και το 63% των δαπανών», αναφέρει ο κ. Τάκης Μελέτης, αντιπρόεδρος της Goldair Group και μέλος του Δ.Σ. της ΕΛΙΤΟΥΡ. Συνολικά, 30 εκατομμύρια άνθρωποι ταξιδεύουν κάθε χρόνο για ιατρική περίθαλψη σε όλο τον κόσμο, δημιουργώντας κατά μέσο όρο σχεδόν έξι φορές υψηλότερη προστιθέμενη αξία απ’ ό,τι ο κλασικός τουρισμός.

«Τα νούμερα είναι ιλιγγιώδη και μπορεί το μερίδιο της Ελλάδας στον γενικό τουρισμό να είναι ικανοποιητικό (με άμεση συμμετοχή στο Εθνικό Ακαθάριστο Προϊόν 17 δισ. ευρώ, ανερχόμενο σύμφωνα με υπολογισμούς στα 35 δισ. ευρώ αν συνυπολογιστούν τα έμμεσα οφέλη), στον ιατρικό τουρισμό και την ευεξία όμως τα νούμερα είναι αμελητέα. Η Ελλάδα θα πρέπει να διεκδικήσει μερίδιο από τη μεγάλη πίτα των 500 δισ. δολαρίων, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ο μέσος όρος δαπανών και ο χρόνος παραμονής των διεθνών ασθενών».

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, αν και γίνονται μεμονωμένες προσπάθειες που αποδίδουν, ακόμη αναμένεται η ανταπόκριση της Πολιτείας για την ολοκληρωμένη εφαρμογή ενός πλαισίου λειτουργίας και τη διαμόρφωση εθνικού branding για τον ιατρικό τουρισμό. Παρ’ όλα αυτά, λόγω και της κρίσης, ο ιδιωτικός τομέας έχει ήδη ξεκινήσει να δραστηριοποιείται: καταρχάς μέσα από ιδιώτες παρόχους υγείας και πιο οργανωμένα μέσω της ΕΛΙΤΟΥΡ η οποία τον περασμένο μήνα έδωσε το «παρών» στο διεθνές συνέδριο και έκθεση ιατρικού τουρισμού IMTEC στο Ντουμπάι.

«Οι χώρες-στόχοι για την Ελλάδα είναι η Γερμανία, η Σκανδιναβία και η Ιταλία από την Ευρώπη, η Ρωσία και οι γύρω χώρες, οι αγορές της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής και των ΗΠΑ», αναφέρει ο κ. Μελέτης και συνεχίζει: «Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού βασίζεται στην επαρκή ικανότητα παροχής πληροφόρησης και εξυπηρέτησης. Μέχρι και σήμερα δεν έχουμε ακόμη εργαλεία – πρέπει πρώτα να παρουσιάσουμε την Ελλάδα ως ενδεδειγμένο προορισμό για ιατρικό τουρισμό και στη συνέχεια να γίνει μία καμπάνια ενημέρωσης στο εξωτερικό, πάντα με την προϋπόθεση ότι θα έχουμε να παρουσιάσουμε ολοκληρωμένα και κοστολογημένα πακέτα ιατρικού τουρισμού για να βάλουμε την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη.

Σε αυτό χρειάζεται η συνεργασία της ελληνικής πολιτείας, και αναφέρομαι πρωτίστως στον μηχανισμό τουριστικής προβολής της Ελλάδας, στο υπουργείο Τουρισμού και τον ΕΟΤ, καθώς και στο υπουργείο Υγείας, ώστε να πείσουν για την αρτιότητα, την ποιότητα, την ασφάλεια και την αξιοπιστία των υπηρεσιών στην παροχή πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας υγείας στα σημεία όπου έχουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα, ήτοι την εξωσωματική γονιμοποίηση, την αιμοκάθαρση, την αποκατάσταση, τις οδοντιατρικές υπηρεσίες, τα οφθαλμολογικά, την πλαστική χειρουργική, τα παιδιατρικά και τα check up».

Ενδεικτικά, όπως αναφέρει στο «b.s.» ο κ. Νικόλαος Κουβελάς, επίκουρος καθηγητής της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και επικεφαλής της Eurodentica Specialized Dental Care, «ο οδοντιατρικός είναι το δημοφιλέστερο είδος ιατρικού τουρισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, αφού αφορά το 46% των χρημάτων που ξοδεύουν όσοι ταξιδεύουν για να συνδυάσουν διακοπές με θεραπεία. Η Ελλάδα διαθέτει πολύ μεγάλο ποσοστό εξειδικευμένων οδοντιάτρων, σε σχέση με τους γενικούς, συγκρινόμενη με άλλες χώρες της Ευρώπης – και όχι μόνο».

Προτάσεις

Οι προτάσεις προς την ελληνική πολιτεία για την ενίσχυση του ιατρικού τουρισμού στη χώρα μας, όπως έχουν γίνει σε σύσκεψη για τον σκοπό αυτό στο υπουργείο Τουρισμού από την ΕΛΙΤΟΥΡ:

– Express Special Medical Visa για τις αποδεδειγμένα αιτιολογημένες αιτήσεις για παροχή θεραπείας αλλοδαπών.

– Δημιουργία εξειδικευμένου νομοθετικού πλαισίου.

– Εκπαίδευση στελεχών του υπουργείου Υγείας και του ΕΟΤ σε θέματα ιατρικού τουρισμού με την εποπτεία της ΕΛΙΤΟΥΡ.

– Εκπαίδευση επαγγελματιών στο επιδοτούμενο από ΛΑΕΚ-ΟΑΕΔ πρόγραμμα Medical Tourism Coordinators – Facilitators και Εμπλοκή της Περιφέρειας.

– Κοινά road shows με τη συμμετοχή των ΕΟΤ – ΕΛΙΤΟΥΡ σε επιλεγμένες χώρες-στόχους ώστε να αναδειχθούν η ποιότητα των υπηρεσιών και η αποτελεσματικότητα του συνόλου των εμπλεκομένων στην παροχή υπηρεσιών για θεραπεία, παραμονή και γνωριμία με τα αξιοθέατα της Ελλάδας (πάροχοι υγείας – facilitators, ήτοι συντονιστές ή διαμεσολαβητές ιατρικού τουρισμού, ξενοδοχεία, νοσηλευτικό προσωπικό).

Το παράδειγμα της Τουρκίας

Πέρυσι οι Τούρκοι υποδέχτηκαν περίπου 700.000 ιατρικούς τουρίστες, με τη χώρα να αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια σε σημαντικό παίκτη στον ιατρικό τουρισμό, αυξάνοντας συνεχώς τα μερίδιά τους.

Πολλά Κέντρα Υγείας στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιούν τώρα σχεδόν το ήμισυ του τζίρου τους από ξένους ασθενείς. Οι ΗΠΑ και η Γερμανία ήταν οι πιο δημοφιλείς ιατρικοί προορισμοί στον κόσμο πέρυσι, και ακολουθούν η Ινδία, η Μαλαισία, η Κούβα, το Βέλγιο και η Πολωνία. Η ραγδαία ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού στην Τουρκία οφείλεται επίσης στα κρατικά κίνητρα, ενώ το 50%-70% των προωθητικών δράσεων υποστηρίζεται από το κράτος.

Επιπλέον, μόλις τον περασμένο Οκτώβριο η Turkish Airlines ανακοίνωσε ότι οι επιβάτες που επισκέπτονται την Τουρκία για θεραπευτικούς λόγους και ταξιδεύουν με την αεροπορική θα μπορούν να έχουν έκπτωση 50% στις μεταφορές μετά την υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών (διεθνές διαβατήριο ασθενούς, ηλεκτρονικό εισιτήριο ασθενούς, πιστοποιητικό καταγραφής εισόδου στο νοσηλευτικό ίδρυμα, αντίγραφο του τελικού τιμολογίου θεραπείας) στο τοπικό γραφείο της στην πόλη διαμονής τους.

Οι Ευρωπαίοι επισκέπτονται την Τουρκία για οφθαλμολογική περίθαλψη, οδοντιατρική θεραπεία, πλαστική χειρουργική, μεταμόσχευση μαλλιών και τεχνητή γονιμοποίηση. Οι Ιρακινοί και οι Λίβυοι, δε, επιλέγουν τη γείτονα επειδή δεν μπορούν να έχουν την κατάλληλη ιατρική περίθαλψη στις χώρες τους και η Τουρκία είναι γεωγραφικά πιο κοντά.

Με βάση τις επίσημες ανακοινώσεις, το υπουργείο Υγείας της Τουρκίας σκοπεύει να αυξήσει τον αριθμό των ιατρικών τουριστών σε 2 εκατομμύρια έως το 2023, εισάγοντας αφορολόγητες ζώνες υγειονομικής περίθαλψης, ειδικά σχεδιασμένες για τους αλλοδαπούς ασθενείς.