El Erian: Τι αλλάζει με τα stress test στην Ευρώπη και τι όχι

“Κλειδί” για τη δημιουργία ενός προστατευτικού “δαπέδου” κάτω από την οικονομία της Ευρωζώνης, καθώς και βάση για μια ανάκαμψη διαρκείας χαρακτηρίζει τα αυστηρά stress test της ΕΚΤ για τις ευρωπαϊκές τράπεζες ο πρώην επικεφαλής της Pimco, Mohamed El Erian, με άρθρο του στο Bloomberg. Αυτά, όπως σημειώνει, είναι τα καλά νέα. Ωστόσο, για να είναι πλήρως αποτελεσματική η αξιολόγηση, η Ευρώπη πρέπει να κάνει περισσότερα, όπως το “φινίρισμα” των τεσσάρων σκελών της οικονομικής ολοκλήρωσης.

Τα  stress tests, σημειώνει, έχουν σημασία γιατί οι τράπεζες διαδραματίζουν έναν δυσανάλογα σημαντικά ρόλο στη διοχέτευση ρευστού, ώστε να εκκινήσουν οι όποιες παραγωγικές δραστηριότητες στην Ευρώπη. Παρά τις σημαντικές αυξήσεις κεφαλαίου τα τελευταία χρόνια, οι αμφιβολίες παραμένουν για το κατά πόσο είναι υγιείς και ισοσκελισμένοι οι ισολογισμοί των τραπεζών , καθώς και ο ρόλος τους ως αποτελεσματικοί μεσάζοντες στη μηχανή της οικονομίας.

Τα τεστ είναι επίσης απαραίτητα για τη μετάβαση της Ευρωζώνης σε ένα ενιαίο και ομοιόμορφο σύστημα, στο οποίο η ΕΚΤ – “η πλέον αξιόπιστη θεσμική οντότητα” – αναλαμβάνει ακόμα μεγαλύτερη ευθύνη για την  εποπτεία των τραπεζών.

Το AQR (asset quality review ή ποιοτική αναθεώρηση χαρτοφυλακίου των τραπεζών) θα βοηθήσει, λέει ο El Erian, να ξεπεραστούν οι ασυμμετρίες στην πληροφόρηση, όπου κάποιες τράπεζες έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση σε πληροφορίες, απ’ ό,τι κάποιες άλλες – αλλά και οι αβεβαιότητες που πηγάζουν από αναξιόπιστα και μη συγκρίσιμα στοιχεία.  Στοιχεία δηλαδή που αποθαρρύνουν μεγαλύτερες επενδύσεις, ανάπτυξη και οικονομική σταθερότητα.

Δημοσιοποιώντας αρκετά στοιχεία, η ΕΚΤ θα επιτρέψει στους αναλυτές να υποβάλλουν τα stress test στις δικές τους απόψεις και θεωρήσεις περί οικονομικών προοπτικών της κάθε περιοχής, των ποσοστών της στάσης πληρωμών, της ανταπόκρισης της κάθε τράπεζες κ.ο.κ.

Όσο για τον άμεσο αντίκτυπο, οι τράπεζες που απέτυχαν θα αναγκαστούν να αντλήσουν κεφάλαια, να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία  και, σε κάποιες περιπτώσεις, να συγχωνευτούν σε πιο στέρεα σχήματα. Ωστόσο, οι συνέπειες δεν σταματούν εδώ.

Τα AQR θα επιτρέψει να γίνεται μεγαλύτερη διαφοροποίηση μεταξύ “καλών” και “κακών” επενδύσεων, επιβραβεύοντας έτσι τις καλύτερα διοικούμενες τράπεζες και δίνοντας σε άλλες περισσότερα κίνητρα να συντονίσουν την από κοινού δράση τους. Στο ευρύτερο “κάδρο” θα βοηθήσει επίσης να απομακρυνθεί το γενικό σύννεφο αβεβαιότητας και θα ενθαρρύνει έτσι την εισροή κεφαλαίων συνολικά στον τραπεζικό τομέα.

Καθεμιά από αυτές τις συνέπειες μπορεί να οδηγήσει σε πιο σταθερή ανάπτυξη και στη μείωση του κινδύνου της οικονομικής αστάθειας, όπως συνέβη και μετά τα stress test στις ΗΠΑ. Ωστόσο, όπως και εκεί, τα βραχυπρόθεσμα οφέλη θα καθυστερήσουν να φανούν, εξαιτίας των καθυστερήσεων κατά την εκτέλεση των προ-αναπτυξιακών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων σε έργα υποδομής, καθώς και στην αποκατάσταση της ισορροπίας  της υπερβολικά περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής που της λείπουν τόσο η ανταποδοτικότητα όσο και η ευελιξία.

Μακροπρόθεσμα, σημειώνει ο El Erian, θα χρειαστεί περισσότερη πρόοδος στις προσπάθειες  μια επιτυχούς περιφερειακής οικονομικής ενοποίησης, ώστε να μπουν σε πλήρη ισχύ τα οφέλη από το AQR. Με τις δράσεις της ΕΚΤ, καταλήγει, η Ευρώπη θέτει σε κίνηση άλλο ένα στοιχείο της τραπεζικής ένωσης, που είναι  απαραίτητο στην επιτυχή λειτουργία της Ευρωζώνης. Τώρα είναι η σειρά των πολιτικών να στηρίξουν τα υπόλοιπα δυο σκέλη της οικονομικής ολοκλήρωσης, που είναι η μεγαλύτερη δημοσιονομική και πολιτική ολοκλήρωση.