Έρευνα: Πώς θα κινηθεί η αγορά ακινήτων εν μέσω capital controls

Της Στεφανίας Σούκη

…Κερασάκι στην τούρτα ήταν τα capital controls για την εγχώρια αγορά ακινήτων, με το ενδιαφέρον να είναι αυτή την στιγμή περιορισμένο και να προέρχεται κυρίως από ξένους αγοραστές.

Την ίδια στιγμή, η παλαιά αρχή ότι το ακίνητο είναι ασφαλέστερο επενδυτικό καταφύγιο, έχει ανατραπεί στα χρόνια της κρίσης, και σήμερα, οι έχοντες ακίνητα -πέραν αυτών που τους είναι απόλυτα απαραίτητα για να κατοικήσουν ή να λειτουργήσουν την επιχείρηση τους- θέλουν να τα πουλήσουν, αλλά δεν υπάρχουν αγοραστές… Παρά ταύτα εφόσον αποκατασταθούν τα οικονομικά της χώρας και εκλογικευθεί η φορολογία, τότε το ακίνητο θα επανέλθει στις επενδύσεις που θεωρούνται αρκετά ασφαλές καταφύγιο.

Τα παραπάνω επισημαίνει σε σχετική ανάλυσή ο κ. Μπάμπης Χαραλαμπόπουλος, τέως Πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Εκτιμητικής και επιστημονικός σύμβουλος της SOLUM Property Solutions.

«Η αγορά θα ανακάμψει μετά από την αλλαγή πορείας της ελληνικής οικονομίας. Εάν δε αυτό συνδυασθεί με όραμα και σωστή στόχευση, τότε μπορεί να συμβάλλει η αγορά ακινήτων στη γενικότερη ανάπτυξη της χώρας», προβλέπει ο κ. Χαραλαμπόπουλος επισημαίνοντας παράλληλα ότι το περιορισμένο ενδιαφέρον αυτή την στιγμή εντοπίζεται από ξένους σε ξενοδοχεία που βρίσκονται σε περιοχές υψηλού τουρισμού (Μύκονος, Σαντορίνη, Ρόδος κλπ). Επίσης, σε περιορισμένη κλίμακα ζητούνται εξοχικές κατοικίες σε πολύ μειωμένες τιμές σε σχέση με τα επίπεδα προ της κρίσης, ενώ ορισμένα επιθετικά funds- «κοράκια» ζητούν ακίνητα σε εξευτελιστικές τιμές.

Οι ξένοι αναζητούν μόνο ευκαιρίες ή πολύ προνομιούχα ακίνητα υψηλού τουρισμού και συνήθως είναι εταιρίες, ενώ από πλευράς εθνικότητας, πρόκειται κυρίως για Βρετανούς αλλά και Γερμανούς σε μικρούς αριθμούς.

Οι τιμές και οι μεταβιβάσεις

Οι πράξεις μεταβίβασης είναι ελάχιστες, όπως προκύπτει από στοιχεία των συμβολαιογράφων, ενώ η μέση πτώση τιμών από την έναρξη της κρίσης είναι, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος της τάξης του 43%, για τα διαμερίσματα στην Αττική και Θεσσαλονίκη και μικρότερη σε άλλες περιοχές της χώρας.

Η πτώση είναι μεγαλύτερη στα επαγγελματικά ακίνητα – ξεπερνάει το 60 %- και κορυφώνεται σε καταστήματα που βρίσκονται σε δευτερεύοντες άξονες, σε γραφεία και σε logistics παλαιών προδιαγραφών. «Είναι γνωστό ότι τα καταστήματα σε μη εμπορικούς δρόμους παραμένουν στα αζήτητα, ενώ όλοι με λύπη βλέπουμε την απόλυτη υποβάθμιση στην οποία έχει περιέλθει το μεγαλύτερο τμήμα της οδού Σταδίου», επισημαίνει ο κ. Χαραλαμπόπουλος.

Παλαιότερα επικρατούσε η άποψη ότι ένα ακίνητο είναι το ασφαλέστερο επενδυτικό καταφύγιο, ωστόσο πλέον, οι οικονομικό-πολιτικές εξελίξεις έχουν αλλάξει τον τρόπο σκέψης του Έλληνα πάνω σε αυτό το ζήτημα: «Οι Έλληνες προτιμούν πλέον να ενοικιάζουν ακίνητο, που καλύπτει, χωρίς υπερβολές, τις ανάγκες τους. Οι συνεχείς εκλογικές διαδικασίες, η αύξηση της επίσημης ανεργίας, η μείωση μισθών και συντάξεων, η έλλειψη προοπτικής και η κακή ψυχολογία που σταδιακά δημιουργήθηκε, έχουν άρδην αλλάξει τον τρόπο σκέψης».

Στο ερώτημα αν η ελληνική αγορά αντιμετώπισε το φαινόμενο της «φούσκας», αντίστοιχα με άλλες αγορές του εξωτερικού, τα στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι στην Αμερική και σε άλλες χώρες η κρίση είχε ως αφετηρία την κτηματαγορά. «Αντίθετα στη χώρα μας χρειάστηκε πρώτα να καταρρεύσει η οικονομία και στη συνέχεια να ακολουθήσουν τα ακίνητα. Δεν υπήρχε «φούσκα» στην ελληνική κτηματαγορά, παρά μόνον σε λίγες περιπτώσεις και περιοχές. Υπήρχαν άλλα επίπεδα μισθών, άλλη απασχόληση, άλλος τραπεζικός δανεισμός κλπ.

Εφόσον η χώρα συνεχίσει το καθοδικό σπιράλ τότε δυστυχώς και τα ακίνητα θα εκμηδενισθούν ως αξίες. Αντίθετα, εάν με τη βοήθεια κράτους και πολιτών, δημιουργηθεί κατάλληλο φορολογικό πλαίσιο που θα ενθαρρύνει το επιχειρείν και αρχίσει η χώρα να παράγει προϊόντα ποιοτικά και ανταγωνιστικά που να υποκαθιστούν εισαγωγές και να εξάγονται, τότε θα αρχίσει να μειώνεται η ανεργία, να αυξάνονται οι μισθοί, να υπάρχει εμπιστοσύνη και προοπτική.

Άρα χρειάζεται σταθερή κυβέρνηση που θα εμπνεύσει τους Έλληνες ώστε να αρχίσει να παράγεται «πλούτος» στη χώρα. Τότε και μόνον τότε θα επανεκκινήσει η κτηματαγορά, διότι δεν είναι αυτόνομη, αλλά αποτελεί τμήμα της γενικότερης οικονομίας», καταλήγει ο κ. Χαραλαμπόπουλος.