Ένα από τα πιο φιλόδοξα διοικητικά στοιχήματα των τελευταίων ετών ετοιμάζεται να περάσει από τη θεωρία στην πράξη. Από το 2026, το κράτος επιχειρεί να χαρτογραφήσει για πρώτη φορά, με ενιαίο και αυτοματοποιημένο τρόπο, το σύνολο των επιδομάτων και ενισχύσεων που καταλήγουν στους πολίτες. Το όχημα αυτής της προσπάθειας είναι το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων — ένα έργο που φιλοδοξεί να βάλει τάξη εκεί όπου μέχρι σήμερα κυριαρχούσε ο κατακερματισμός.

Τι αλλάζει με το Εθνικό Μητρώο Παροχών

Το Μητρώο, το οποίο προγραμματίζεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως τον Ιούνιο του 2026, θα αποτελέσει την κεντρική ψηφιακή βάση όλων των κρατικών παροχών προς φυσικά πρόσωπα. Για κάθε πολίτη θα δημιουργείται ένας ενιαίος ψηφιακός φάκελος, μέσα από τον οποίο θα πραγματοποιούνται αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις εισοδημάτων, περιουσιακών στοιχείων και κοινωνικών κριτηρίων.

Στόχος είναι να αποτυπώνεται με ακρίβεια ποιος λαμβάνει τι, σε ποιο ύψος και με ποια θεσμική βάση — αλλά και να εντοπίζονται στρεβλώσεις που σήμερα περνούν απαρατήρητες.

Η συγκέντρωση όλων των στοιχείων σε ένα σύστημα αναμένεται να αναδείξει:

  • περιπτώσεις επιδομάτων που καταβάλλονται χωρίς να πληρούνται πλέον τα κριτήρια,
  • επικάλυψη πολλαπλών παροχών στο ίδιο πρόσωπο,
  • αλλά και λάθη ή παραλείψεις που κρατούν δικαιούχους σε χαμηλότερα ποσά από όσα προβλέπονται.

Τον στρατηγικό συντονισμό έχει η Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σε συνεργασία με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Την τεχνική υλοποίηση και τη διαχείριση του συστήματος αναλαμβάνει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία «στήνει» ψηφιακά το Μητρώο. Αυτή την περίοδο το έργο βρίσκεται στη φάση προετοιμασίας πριν από την πλήρη ενεργοποίησή του.

Το εύρος της παρέμβασης είναι ενδεικτικό της πολυπλοκότητάς της. Το Μητρώο αφορά έως και 3,2 εκατομμύρια αιτήσεις επιδομάτων, με συνολικό ετήσιο κόστος που προσεγγίζει τα 13 δισ. ευρώ.

Δεν πρόκειται, ωστόσο, για ισάριθμους μοναδικούς δικαιούχους. Ο ίδιος πολίτης μπορεί να εμφανίζεται σε περισσότερες από μία παροχές — για παράδειγμα επίδομα θέρμανσης και αγροτική ενίσχυση. Ακριβώς αυτή η πολλαπλότητα καθιστά αναγκαία τη δημιουργία ενιαίας εικόνας.

Πού κατευθύνονται σήμερα τα μεγαλύτερα ποσά

Τα διαθέσιμα στοιχεία αποτυπώνουν το εύρος του συστήματος:

  • Ο ΟΠΕΚΑ καταβάλλει παροχές σε περισσότερους από 1,1 εκατ. δικαιούχους σε κάθε κύκλο.
  • Το επίδομα θέρμανσης συγκεντρώνει πάνω από 1 εκατ. αιτήσεις ανά περίοδο.
  • Η ΔΥΠΑ καταγράφει περίπου 248.000 επιδοτούμενους ανέργους.
  • Οι αιτήσεις ενιαίας ενίσχυσης του ΟΠΕΚΕΠΕ κινούνται σταθερά γύρω στις 640.000.

Στην πιλοτική φάση εντάχθηκαν ήδη βασικές παροχές, όπως:

το επίδομα θέρμανσης,
το επίδομα παιδιού,
το επίδομα γέννησης,
το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα,
το επίδομα στέγασης,
παροχές ανεργίας της ΔΥΠΑ,
παροχές αναπηρίας.
Η λίστα θα διευρύνεται σταδιακά, έως ότου καλυφθεί το σύνολο των κρατικών ενισχύσεων.

Ποιοι θα δουν αλλαγές στα ποσά

Οι διασταυρώσεις δεν θα είναι ουδέτερες. Χιλιάδες δικαιούχοι αναμένεται να δουν μεταβολές — είτε αυξήσεις είτε μειώσεις.

Μικρές αλλαγές σε εισόδημα, οικογενειακή κατάσταση ή περιουσία που δεν είχαν δηλωθεί έγκαιρα μπορεί να μεταβάλουν την κλίμακα και το ύψος των επιδομάτων.

Για πρώτη φορά ενεργοποιούνται στην πράξη κανόνες σώρευσης, καθώς το σύστημα βλέπει συνολικά το φυσικό πρόσωπο. Αυτό συχνά οδηγεί σε επανυπολογισμό ή περιορισμό.

Λάθος IBAN, ασυμφωνίες σε ΑΦΜ ή ΑΜΚΑ, ελλιπή δικαιολογητικά ή διαφορετικές δηλώσεις κατοικίας μπορεί να προκαλέσουν προσωρινές αναστολές και ανάγκη επικαιροποίησης.

Το Μητρώο δεν λειτουργεί αποκλειστικά ως μηχανισμός «ψαλιδιού». Όπου διορθώνονται στοιχεία ή αποτυπώνονται σωστά μεταβολές που αυξάνουν την επιλεξιμότητα, τα ποσά μπορεί να ενισχυθούν. Η φιλοσοφία του συστήματος είναι η συνεπής εφαρμογή των κανόνων — προς όλες τις κατευθύνσεις.

Το κράτος επιχειρεί να βάλει τάξη σε ένα σύνθετο και πολιτικά ευαίσθητο πεδίο. Το αν αυτό θα γίνει χωρίς κοινωνικούς κραδασμούς, θα φανεί στην πράξη.

Διαβάστε ακόμη 

Απόστολος Σπυρόπουλος: Δριμύ κατηγορώ στην οικογένειά του για τους πλειστηριασμούς των οινοποιείων

Πώς μπορεί κάποιος να ρυθμίσει το δάνειο σε ελβετικό φράγκο – 14 ερωτήσεις και απαντήσεις

Διάγνωση πρώτα στο Google και μετά στο γιατρό

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα