Excel: Πως το σημαντικότερο λογισμικό όλων των εποχών μπορεί να καταστρέψει τον κόσμο

Το περιοδικό Fortune με αφορμή τα “υπολογιστικά λάθη” που επηρεάζουν παγκόσμιες οικονομίες αλλά και ανθρώπινες ζωές κάνει έναν απολογισμό στα μεγάλα λάθη που είχαν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό καταστροφικές συνέπειες αφού είναι φανερό πως κάποιοι πραγματικά ευφυείς άνθρωποι αντιμετωπίζουν αρκετές δυσκολίες με τον χειρισμό του Excel. Ο οικονομικός blogger James Kwak αποκαλεί το Excel “ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ισχυρά εργαλεία της εποχής μας.” Παρόλα αυτά, το Excel έχει ενοχοποιηθεί για αρκετές γκάφες στην Wall Street και στην οικονομία. Παρακάτω μερικά θύματα του Excel:

Reinhart και Rogoff 

Οι οικονομολόγοι Reinhart και Rogoff  βρήκαν ότι ενώ σε μια χώρα με χαμηλό χρέος τα ελλείμματα μπορεί να βοηθήσουν την ανάκαμψη, γίνονται επιζήμια αν το χρέος ξεπεράσει το 90% του ΑΕΠ καθώς προκαλεί αρνητική ανάπτυξη (-0,1%).
Όμως, τρεις καθηγητές από το Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης ο Τόμας Εντον, ο Μάικλ Ας και ο Ρόμπερτ Πόλιν αποκάλυψαν το λάθος, βάζοντας όλα τα στοιχεία τα οποία οδηγούν σε άλλη εικόνα.
Κοιτώντας το excel και μια σειρά στοιχείων που δεν καταγράφονται ώστε να σταθμιστούν, για οικονομίες όπως Δανία, Καναδά, Βέλγιο, Αυστρία και Αυστραλία προκύπτει πως εάν συμπεριληφθούν -μαζί με μερικές ακόμα σταθμίσεις- τότε το αποτέλεσμα της ανάπτυξης του ΑΕΠ είναι 2,2% (και όχι -0,1% όπως είχε αρχικά υπολογιστεί) λέγοντας μια εντελώς διαφορετική ιστορία.

JPMOrgan Chase

Στον απόηχο των απωλειών της JPMorgan Chase που ανήλθαν σε ύψος $ 6.2 δισεκατομμυρίων τον περασμένο χρόνο, στελέχη απολύθηκαν, διευθυντές κλήθηκαν να απολογηθούν στο Κογκρέσο, και το FBI, μεταξύ άλλων ρυθμιστικών αρχών, συνεχίζει τις έρευνες. Σύμφωνα με εσωτερική έκθεση που κυκλοφόρησε το Φεβρουάριο, το μοντέλο που υποτίθεται ότι παρακολουθούσε και περιόριζε τους κινδύνους των επενδύσεων “λειτουργούσε μέσω μιας σειράς υπολογιστικών φύλλων του Excel, η οποία έπρεπε να συμπληρωθεί με το χέρι, με την διαδικασία της αντιγραφής και επικόλλησης δεδομένων από το ένα φύλλο στο άλλο”. Ένα βασικό νούμερο προστέθηκε, όμως αυτό το νούμερο θα έπρεπε να είναι ο μέσος όρος. Το αποτέλεσμα ήταν τα στελέχη της JPMorgan να πιστέψουν ότι τα πιστωτικά παράγωγα βρισκόταν στο μισό του ρίσκου από ότι ήταν τελικά στην πραγματικότητα. 

MF Global

Περίπου ένα χρόνο πριν από την χρεοκοπία της MF Global, η εταιρία προσέλαβε συμβούλους, αποφασισμένη να βελτιώσει των “εργαλεία του τελικού χρήστη υπολογιστή, όπως για παράδειγμα τα υπολογιστικά φύλλα του Excel”. Επίσης η αναβάθμιση των εργαλείων θα βοηθούσε τους επενδυτές να παρακολουθούν τους κινδύνους, να γμωρίζουν πόσα χρήματα υπήρχαν στους λογαριασμούς των πελατών τους, και να διασφαλίζουν ότι κάποια από αυτά τα χρήματα δεν θα ήταν δυνατό να καταλήξουν στο λογαριασμό του CEO Jon Corzine για να στοιχηματίσει για το αν ή όχι η Ευρώπη θα καταρρεύσει. Οι αναβαθμίσεις αυτές δεν έγιναν ποτέ.
 

Barclay’s

 Όταν Barclay‘s έστειλε την προσφορά της για την εξαγορά της Lehman Brothers, αμέσως μετά την κατάρρευση της επιχείρησης τον Σεπτέμβριο του 2008, το έπραξε μέσω Excel spreadshet. Οι δημιουργοί του υπολογιστικού φύλλου, στο οποίο αναφέρονταν αναλυτικά στοιχεία του ενεργητικού της Lehman και τι η Barclays ήταν πρόθυμη να αγοράσει, έκρυψαν, περίπου 200 κελιά του Excel. Αλλά όταν ένα κατώτερο στέλεχος της νομικής εταιρίας Cleary Gottlieb Steen & Hamilton μετέτρεψε το αρχείο Excel σε PDF και το απέστειλε με e-mail στο αρμόδιο δικαστήριο, τα κρυφά σημεία του φύλλου επανεμφανίστηκαν. Το αποτέλεσμα: Μαζί με τα τμήματα της Lehman Barclays που ενδιαφερόταν να αγοράσει η Barclay‘s, αναγκάστηκε επίσης να αποδεχτεί ζημίες 179 τοξικών προϊόντων που ποτέ δεν είχε την πρόθεση να αγοράσει.

Γιούτα

Πέρυσι, ένας λάθος υπολογισμός του γραφείου εκπαίδευσης της Γιούτα υποτίμησε τον αριθμό των φοιτητών που θα εγγραφούν στα δημόσια σχολεία της πολιτείας και οδήγησε σε ένα έλλειμμα $25 εκατομμυρίων στον προϋπολογισμό. Το λάθος αποδόθηκε σε μια “λανθασμένη αναφορά σε ένα υπολογιστικό φύλλο”, και δύο κορυφαία οικονομικά στελέχη της πολιτείας αναγκάστηκαν να παραιτηθούν.

Fannie Mae

Το 2003, ένας μεγάλος εγγυητής υποθηκών έκανε λάθος σε υπολογιστικό φύλλο του Excel κατά τη μετατροπή του σύμφωνα με ένα νέο λογιστικό κανονισμό. Το αποτέλεσμα: ένα λάθος που έκανε την Fannie Mae να φαίνεται κατά 1.300.000.000 δολάρια πιο κερδοφόρα από ότι πραγματικά ήταν. Η εταιρεία αναγκάστηκε να αναθεωρήσει αργότερα τα αποτελέσματά της.