Φόβος στην αγορά για μαύρο Πάσχα

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Η αγορά βιώνει ημέρες ανάλογες με εκείνες του καλοκαιριού 2015, με την αμφιβολία και τον φόβο για ένα δυσοίωνο μέλλον να μας κατακλύζουν και δεκάδες μικρές αλλά και μεγάλες επιχειρήσεις να βρίσκονται αντιμέτωπες ακόμα και με το φάσμα της χρεοκοπίας.  Πιο συγκεκριμένα, οι εκπρόσωποι των σημαντικότερων θεσμικών φορέων της χώρας θεωρούν ότι το α’ τρίμηνο του έτους εμφανίζει ήδη χειρότερα αποτελέσματα από την αρχή αυτής της επταετούς κρίσης, καθώς παρατηρείται πρωτοφανής βουτιά πωλήσεων σε εξέχουσας σημασίας κλάδους, όπως αυτός των τροφίμων (σούπερ μάρκετ κ.λπ.), ενώ ορατός είναι ο κίνδυνος βύθισης σημαντικών παικτών της αγοράς. Και αυτά διότι η μη επίτευξη συμφωνίας για την ολοκλήρωση της β’ αξιολόγησης κρατά σε ομηρία τη χώρα, έχοντας αντίκτυπο στην επιχειρηματικότητα.

Ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος προειδοποιεί ότι η επέκταση των διαπραγματεύσεων εντός του Μαΐου θα μας κοστίσει πολύ ακριβά, έχοντας το 2017 αντί για ανάπτυξη 2,7%, όπως είχε προβλεφθεί, ύφεση, η δυστοκία της κυβέρνησης και η πολιτική αδυναμία της να ξεπεράσει το κομματικό έναντι του εθνικού οδηγεί σε περισσότερα προβλήματα. Σύμφωνα, λοιπόν, με έγκυρες πληροφορίες του «business stories», ήδη μεγάλοι πολυεθνικοί όμιλοι ζητούν πληροφορίες για το κατά πόσο η επιμήκυνση των διαπραγματεύσεων ανάμεσα σε κυβέρνηση και θεσμούς μπορεί να δημιουργήσει εκ νέου συνθήκες ασφυξίας και αν ο κ. Αλέξης Τσίπρας θα πάει σε ριψοκίνδυνες πολιτικές επιλογές. Πιο συγκεκριμένα, έντονος υπήρξε ο προβληματισμός από τα κεντρικά γραφεία μεγάλης ολλανδικής πολυεθνικής τροφίμων, με τις επικοινωνίες να έχουν φουντώσει, ενώ ανάλογη διερεύνηση του όλου θέματος υπήρξε και από γερμανικό όμιλο φαρμάκων με ισχυρή τοποθέτηση στη χώρα μας.

Διεθνείς όμιλοι είτε παγώνουν για το δεύτερο εξάμηνο τις σχετικές κινήσεις ανάπτυξής τους είτε τις επενδύσεις τους, με αποτέλεσμα το α’ εξάμηνο να είναι αναιμικό. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχουν ισχυρά σημάδια κάμψης της κατανάλωσης, ιδιαίτερα από τις αρχές Μαρτίου, με διπλάσιους μάλιστα ρυθμούς συγκριτικά με το δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου, ενώ δεν πρέπει να λησμονούμε ότι ακόμα και θεσμικοί εκπρόσωποι που έχουν δείξει μεγάλη ανοχή στην κυβέρνηση Τσίπρα, αυτή τη στιγμή εκφράζουν ανοιχτά τις αμφιβολίες τους.

Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του προέδρου του ΣΕΒ (Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών) Θόδωρου Φέσσα, ενός τόσο μετριοπαθούς επιχειρηματία, σε σημείο μάλιστα να υπάρξει έως και κριτική για την τάση του να μην προβαίνει σε αρνητικά σχόλια κατά του ΣΥΡΙΖΑ, ότι «στον επιχειρηματικό κόσμο υπάρχει αδημονία για την επίλυση της εκκρεμότητας της αξιολόγησης, ενώ στην αγορά επικρατεί κατήφεια κυρίως για την πτώση της ζήτησης στο α’ τρίμηνο και γενικότερα χαμηλή ψυχολογία».

Αλλά και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ) Ευάγγελος Καλούσης χαρακτήρισε την πτώση της ζήτησης πρωτοφανή, αποδίδοντάς τη στη μείωση της καταναλωτικής δύναμης και στην ανάγκη περιορισμού των δαπανών. Σε όλα αυτά βέβαια πρέπει να προστεθεί και η νέα επιβάρυνση των ισχυρότερων εισοδηματικά κοινών, ήτοι της μεσαίας και μεσοανώτερης τάξης, με τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΕΦΚΑ). Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας έρευνας αγοράς ΙRI, τον Ιανουάριο οι πωλήσεις τροφίμων στα σούπερ μάρκετ υποχώρησαν κατά 10%, ενώ την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου η πτώση ανήλθε στο 15%. Μόνο τον Φεβρουάριο καταγράφηκε αύξηση ύψους 2,9% στις πωλήσεις, αλλά αυτή αποδίδεται στην κατανάλωση της Καθαράς Δευτέρας. Πρόκειται για μια πρωτόγνωρη συνθήκη, καθώς οι Ελληνες, ακόμα και στις χειρότερες στιγμές της κρίσης, δεν φάνηκε να κόβουν και τόσα από τη διατροφή τους. Με τα σεντούκια, όμως, πλέον να έχουν αδειάσει και τα χρήματα στα στρώματα να έχουν πάει στην αποπληρωμή φόρων, η έλλειψη ρευστού είναι παραπάνω από εμφανής, με απτά αποτελέσματα για την πραγματική οικονομία.

Την ίδια εικόνα και μάλιστα με δραματικούς τόνους απέδωσε σε δηλώσεις του ο επίσης ήπιος σε τόνους πρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) Βασίλης Κορκίδης, ο οποίος υπογράμμισε ότι «η συμφωνία έχει καταντήσει σίριαλ, αφού πλέον ορόσημο είναι το μεθεπόμενο Eurogroup της 22ης Μαΐου».

Δείγματα βύθισης επιχειρήσεων

Το αποτέλεσμα, όμως, αυτής της πολύ αρνητικής συνθήκης που διαμορφώνεται δεν είναι άλλο από την πίεση που υπάρχει σε μεγάλες και μικρές επιχειρήσεις. Ηδη τρεις στις τέσσερις εκδηλώνουν φόβο για το αύριο, με αρκετές από αυτές να αναρωτιούνται αν, μετά τα τραγικά αποτελέσματα με τα λουκέτα σε Softex, ΙΜΑΣ, ΦΑΓΕ στο Αμύνταιο, Ελευθερουδάκη, Παπασωτηρίου, Λεβεντέρη, ακολουθήσει και δεύτερο μεγάλο κύμα. Πρόκειται για μια βορειοελλαδίτικη βιομηχανία τροφίμων η οποία αναμένει να δει την προοπτική εξυγίανσής της, αν και τα αποτελέσματα είναι δυσοίωνα, μια βιομηχανία μαρμάρων, εξαιρετική επιχείρηση, η οποία, όμως, ακολουθεί το ρεύμα κάμψης της οικοδομικής δραστηριότητας, εταιρείες του κλάδου ενέργειας, τον Λεμονή που ψάχνει σανίδα σωτηρίας σε ελληνικό όμιλο μόδας και άλλες πολλές. Και η ΦΑΓΕ αυτή την περίοδο αντιμετωπίζει δυσκολίες στην ελληνική αγορά, καθώς υπάρχει ένας ακήρυχτος πόλεμος με το εγχώριο λιανεμπόριο, ενώ πληροφορίες αναφέρουν κάμψη στους κλάδους της πληροφορικής και της τηλεφωνίας στο α’ τρίμηνο του τρέχοντος έτους λόγω διστακτικότητας στην κατανάλωση.

Οι παραπάνω αποτελούν θύματα της τελευταίας κυρίως διετίας, με σημείο, όμως, καμπής το τελευταίο τρίμηνο του 2016 και την πολύ κακή αρχή του τρέχοντος έτους. Το μεγαλύτερο ζήτημα, όμως, είναι κατά πόσο η αγορά θα τρέξει, με όλο αυτό το αρνητικό και επιβαρυντικό για την ψυχολογία των καταναλωτών κλίμα, στη φετινή πασχαλινή περίοδο. Ηδη μεγάλες βιομηχανίες κρέατος μιλούν για προοπτική χαμηλών παραγγελιών, κάμψη των πωλήσεων συγκριτικά με πέρυσι, η οποία μπορεί να κυμανθεί σε διψήφιο ποσοστό, αλλά και για μια πασχαλινή περίοδο που βρίσκεται στο όριο. Και αν χαθεί και αυτή η συγκυρία, τότε θα είναι πραγματικά δύσκολη η οποιαδήποτε επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων που έχουν τεθεί, πράγμα που θα σημάνει νέα μέτρα για τους ήδη δοκιμαζόμενους Ελληνες πολίτες.