FT: Ποιο είναι το πραγματικό πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα

Ο σημερινός αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ, στα τέλη της δεκαετίας του ’90 με τη χώρα να κυβερνάται από μια κεντροδεξιά κυβέρνηση, πρωτοστατούσε ως πρόεδρος δεκαπενταμελούς στις καταλήψεις σχολείων και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων που είχαν παραλύσει τότε το εκπαιδευτικό σύστημα. Τότε, ο 16χρονος Αλέξης ήταν μέλος της τοπικής οργάνωσης του ΚΚΕ.

“Δεν θέλαμε εξετάσεις, δεν θέλαμε βαθμολογίες, θέλαμε ένα ανοιχτό σχολείο”, θυμάται ο Ματθαίος Τσιμιτάκης, δημοσιογράφος που τότε ήταν ένας από τους ηγέτες των φοιτητών.
Αυτό δεν ίσχυε για τον κ. Τσίπρα, γράφουν οι FT. Παρά τα αριστερά του διαπιστευτήρια, ζητούσε μόνο αυτό: την απόσυρση των μεταρρυθμίσεων στην Παιδεία. Και παρά την αυξανόμενη ένταση των διαδηλώσεων που κορυφώθηκαν με τον θάνατο ενός δασκάλου τον Γενάρη του 1991- ο κ. Τσίπρας που έγινε ένας από τους βασικούς διαπραγματευτές με την κυβέρνηση, παρέμεινε πιστός στη γραμμή του. Τρεις μήνες μετά, η κυβέρνηση παραίτησε τον υπουργό Παιδείας και απέσυρε τις μεταρρυθμίσεις. Οι διαμαρτυρίες έτσι τέλειωσαν.
Τώρα, 25 χρόνια μετά, ο 40άρης κ. Τσίπρας είναι έτοιμος να γίνει ο επόμενος πρωθυπουργός
και ο ΣΥΡΙΖΑ το πρώτο λαϊκιστικό κόμμα στην Ευρωζώνη που παίρνει την εξουσία από την αρχή της κρίσης το 2010.

Όσοι έχουν συνεργαστεί στενά με τον κ. Τσίπρα λένε ότι οι ίδια ποιότητα και αρχές που επέδειξε το ’90 – υπερφυσική ωριμότητα, η ικανότητα να διαχέει τις απαιτήσεις των πιο ριζοσπαστικών αντιπάλων του, η προσήλωση στον τελικό στόχο – συνεχίζουν να τον χαρακτηρίζουν σε κάθε βήμα της εντυπωσιακής του ανόδου.

Όπως λέει ο διευθυντής του γραφείου του κ. Τσίπρα, Νίκος Παππάς “αυτό που πιστεύει είναι ότι ακόμα κι αν έχεις την καλύτερη ατζέντα, το πιο έξυπνο πρόγραμμα, αν δεν είσαι αρκετά δυνατός ώστε να σχηματίσεις πλειοψηφία για να το πραγματοποιήσεις, αυτό μένει στα χαρτιά”.

Αυτό ακριβώς όμως είναι το στοιχείο που επικαλούνται οι επικριτές του για να πουν ότι ο ιδεαλιστής ήρωας των αγωνιζόμενων Ελλήνων όπως θέλει να παρουσιαστεί στους ψηφοφόρους, ο κ. Τσίπρας είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο κυνικός και υπολογιστικός, χρησιμοποιώντας το χάρισμά του και την ευχάριστη “αγορίστικη” εμφάνιση για να δείξει ένα φιλικό πρόσωπο, ενώ την ίδια ώρα διαγκωνίζεται για να φτάσει στην κορυφή.

“Νομίζω ότι είναι πολύ φιλόδοξος”, λέει πρώην μέλος του κόμματός που αποχώρησε ενόσω ο Τσίπρας ανέβαινε ακάθεκτος προς την κορυφή. “Αυτό είναι το το μόνο πράγμα που τον κινητοποιεί. Θα ήθελε πολύ να είναι πρωθυπουργός”.

Ακόμα και ο Αλέκος Αλαβάνος, γράφουν οι FT, αναρωτιέται αν το κόμμα ανταποκρίνεται στους αρχικούς του στόχους: “Εχει ριζοσπαστικές αριστερές καταβολές, αλλά τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα μετριοπαθές κόμμα”.

Μεταξύ σοβαρού και αστείου, ο κ. Τσίπρας αναγνωρίζει ότι κάποιοι στον ΣΥΡΙΖΑ τον θεωρούν “κατά συρροή δολοφόνο” γιατί “ξεφορτώθηκε” χωρίς οίκτο ηγέτες που υπήρχαν από καταβολής κόμματος – μεταξύ τους και τον κ. Αλαβάνο. Το αν ο Τσίπρας είναι ένας ιδεαλιστής που κόπτεται για την ανατροπή της Ευρωζώνης ή ένας ψύχραιμος διαπραγματευτής, πρόθυμος να συμβιβάσει και να κάμψει τη σκληρή του γραμμή κατά των όρων του προγράμματος διάσωσης των 245 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα, δεν αποτελεί πια ερώτημα μόνο για τα πολιτικά πηγαδάκια της Αθήνας.

Τώρα , που το πενταετές πρόγραμμα οδεύει προς το τέλος του και σε λίγο πρέπει να πληρωθούν ομόλογα 4,3 δισ. ευρώ πολλοί πιστεύουν ότι με μια απότομη αντιστροφή του κ. Τσίπρα, η Αθήνα μπορεί να χρεοκοπήσει, να ξαναξεκινήσει ο πανικός στις αγορές και ίσως να βρεθεί και εκτός ευρωζώνης η χώρα. Άρα είναι ο Τσίπας ένας συμβιβαστής ή μια ‘ανυποχώρητη δάδα”;

“Είμαι συμβιβαστής γιατί θέλω να έχω ρεαλιστικούς στόχους” απαντά ο ίδιος χαμογελαστός στο γραφείο του στην Κουμουνδούρου. “Ταυτόχρονα, είμαι πολύ αποφασιστικός αν ξέρω ότι πρέπει να δοθεί μάχη”.

Όσο για τις καταβολές του, ο πατέρας του έχει μια μικρή κατασκευαστική εταιρεία και ήταν πάντα άνθρωπος του κεντρώου χώρου που ψήφιζε ΠΑΣΟΚ.

Ο ίδιος ο Τσίπρας θυμάται ότι μεγάλωσε σε ένα προοδευτικό σπίτι. “Η οικογένειά μου δεν ήταν συντηρητική, αλλά ανήκε στη μεσαία τάξη”.

Εκτός από τον Αλέκο Αλαβάνο κι άλλοι ηγέτες αποχώρησαν από το κόμμα που αρχικά λεγόταν Συνασπισμός. Η Μαρία Δαμανάκη έφυγε το 2003. Αν και δεν έφυγε χωρίς σχόλια, δυο μέλη του κόμματος είπαν ότι το έκανε γιατί ανησυχούσε πως το κόμμα είχε αρχίσει να συναγελάζεται με ακραία, βίαια στοιχεία κι ατό τελικά την ήταν που την έκανε να φύγει.

“Δεν προσπαθούσαν να παραβλέψουν 9την πολιτική βία) ή να τη δικαιολογήσουν, αλλά να εξηγήσουν τα αίτια, τα κοινωνικά αίτια”, λέει ο Σπύρος Λυκούδης, συνιδρυτής του κόμματος που αποχώρησε επίσης. Αυτό έγινε μετά από διαφωνία του με τον Αλέξη Τσίπρα για το πώς θα διαχειρίζονταν τις διαδηλώσεις μετά τον Δεκέμβρη του 2008 με τον θάνατο του Αλέξη Γρηγορόπουλου. Τότε, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε κατηγορηθεί για τη στάση του να υποδαυλίζει την εξέγερση των διαδηλωτών. Κάποιοι στο κόμμα, μεταξύ τους κι ο κ. Λυκούδης, θεωρεί ότι έπρεπε ο ΣΥΡΙΖΑ να τηρήσει πιο ισχυρή στάση απέναντι στα φαινόμενα βίας.

Αλλοι πάλι γελούν όταν ακούν ότι τους συνδέουν με την τρομοκρατία: “Είμαστε σπασίκλες”, λέει ο Ανδρέας Καρίτζης, μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ. “Ήταν ένα κόμμα ποιητών, τραγουδιστών, ανθρώπων που δεν είναι νταήδες. Κοιταζόμασταν και λέγαμε: μα τι λένε για μας;”.

“Κανένας μας δεν έχει συλληφθεί για καταστροφή κάποιου καταστήματος, αλλά υπήρχε κοινωνικός αναβρασμός κι εμείς ακούμε τις φωνές”, αναφέρει ο Νίκος Βούτσης, υπεύθυνος κατά έναν τρόπο για την είσοδο του Τσίπρα στο κόμμα το 1993. ¨”εν είμαστε υπέρ της βίας, αλλά μας αρέσει να βγαίνει ο κόσμος στους δρόμους για να διαμαρτυρηθεί”.

Το 2008 ο κ. Αλαβάνος ανακοινώνει πως σκοπεύει να αποχωρήσει από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Το 2009 μετά από έναν σκληρό πρώτο χρόνο στην ηγεσία, ο Τσίπρας ξαφνικά βρίσκεται απέναντι από τον πρώην μέντορά του που ήθελε να ηγηθεί του κόμματος στις εθνικές εκλογές. Σύμφωνα με κάποιους αυτό συνέβη γιατί ο Αλαβάνος νόμιζε πως είχε δώσει στον Τσίπρα μικρότερο ρόλο – την ηγεσία του Συνασπισμού – ενώ εκείνος θα είχε την ευθύνη της δημιουργίας του ΣΥΡΙΖΑ, ενός συνασπισμού αριστερών δυνάμεων.

Ο Τσίπρας όμως θεωρούσε ότι είχε το δικαίωμα να οδηγήσει το κόμμα στις εκλογές και αποφάσισε να ορθώσει ανάστημα: “Ήταν η στιγμή που αποφάσισα να φερθώ περισσότερο ως ηγέτης. Ήταν η πρώτη φορά από τότε που μπήκα στην πολιτική και ζήτησα εγώ να γίνει κάτι. Όλες τις άλλες φορές οι άλλοι μου ζητούσαν να κάνω πράγματα”.

Για κάποιους, η στάση αυτή δείχνει πως ο Τσίπρας δεν θα σταματήσει πουθενά προκειμένου να γίνει ο πρωθυπουργός.

Κι αν και οι κοντινοί του άνθρωποι λένε πως έχει παραμείνει ίδιος, όπως 25 χρόνια πριν, εκείνοι που έχουν διαφωνήσει μαζί του επιμένουν πως έχει αλλάξει. Εχει γίνει πιο μετριοπαθής και λιγότερο αντί-ευρωπαϊστής όσο πλησιάζει στην εξουσία.

Πατέρας τώρα, οι δικοί του λένε πως η γυναίκα του – η κοπέλα του από το γυμνάσιο – τον κρατά στη γη και θέλει να είναι βέβαιη ότι θα πάει τους δυο γιους του στο σχολείο, θα τους βάλει το βράδυ για ύπνο σε ένα μέσο σπίτι σε μια μεσοαστική γειτονικά της Αθήνας. Λένε όμως ότι έχει γίνει και πιο αποφασιστικός, ότι κατά διαστήματα δείχνει εκλάμψεις έντασης που προδίδουν την “cool” εμφάνιση που δείχνει στο κοινό.