Γ. Γκόνος – McCain Hellas: Η αυτοκρατορία της πατάτας ξεκίνησε από την κουζίνα του

Ο Μεσσήνιος μάνατζερ δημιούργησε από την Αθήνα ένα κέντρο ανάπτυξης για όλα τα Βαλκάνια, το Ισραήλ, την Τουρκία, ακόμα και την Ουκρανία, με μερίδια αγοράς άνω του 50% και πωλήσεις 35 εκατ. ευρώ, ενώ πραγματοποιεί ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα στήριξης της αγροτικής οικονομίας της χώρας

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Ολα ξεκίνησαν από μια… κουζίνα για να καταλήξουν εκεί. Οχι, δεν πρόκειται για κάποιον γρίφο. Αυτός είναι ο τίτλος που περιγράφει απόλυτα την εταιρεία McCain Hellas που έμαθε στους Ελληνες τι σημαίνει βιομηχανία προϊόντων πατάτας, που αυτή τη στιγμή διατηρεί μερίδια αγοράς άνω του 50% στη μαζική εστίαση και 35% στη λιανική, που διανέμει πάνω από 30.000 τόνους πατάτας και finger food σε κορυφαία σούπερ μάρκετ και αλυσίδες μαζικής εστίασης της χώρας, που με έδρα την Αθήνα ανέπτυξε ένα δίκτυο θυγατρικών σε Βαλκάνια, Τουρκία, Ισραήλ, Κύπρο, Ουκρανία και Ουγγαρία και που με την πρόσφατη επένδυσή της επιδιώκει τη βιομηχανοποίηση της ελληνικής αγροτικής παραγωγής σε μια περίοδο γενικής αποεπένδυσης. Πού να φανταζόταν κανείς πως η εν Ελλάδι πορεία του τεράστιου σε παγκόσμια παρουσία ομίλου με τους τζίρους των 6 δισ. δολαρίων, τα 50 εργοστάσια, την παρουσία σε 160 αγορές, τους 17.000 εργαζομένους και τους 3.200 παραγωγούς αγροτικών προϊόντων θα ξεκινούσε από μια κουζίνα-γραφείο ενός σπιτιού στο Νέο Ηράκλειο Αττικής.

Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά. Είναι 1992 και ένας φιλόδοξος μάνατζερ με προηγούμενη πείρα στον όμιλο Unilever, ο Γιώργος Γκόνος, αποφασίζει να κινηθεί διαφορετικά. Εγκαταλείποντας την ασφάλεια του στελέχους σε μια περίοδο εξαιρετικών αμοιβών, παχυλών μπόνους και γρήγορης ανέλιξης, στρέφεται σε κάτι πιο σύνθετο. Απευθύνεται σε μια άγνωστη τότε στην Ελλάδα μα διάσημη στη Βόρεια Αμερική οικογένεια, αυτή των ΜακΚέιν, που διατηρούν την κορυφαία εταιρεία παραγωγής βιομηχανικών προϊόντων πατάτας στον πλανήτη. Τότε η βιομηχανία McCain είχε ξεκινήσει τη διεθνή της πορεία, όχι όμως με την ένταση που αυτή συντελείται σήμερα παγκοσμίως. Ο κ. Γκόνος έχει παρακολουθήσει την πορεία των Καναδών από το προηγούμενο πόστο του, καθώς υπήρξε διεθνοποιημένο στέλεχος σε περιόδους όπου η ελληνική αγορά ήταν σαφώς πιο κλειστή και περιορισμένη. Ο ίδιος, όταν βρίσκεται με την παρέα του, συχνά περιγράφει με το ξεχωριστό του χιούμορ σκηνές από τα πρώτα επεισοδιακά ταξίδια του στο εξωτερικό, όταν σχεδόν άφραγκος επιδίωκε να παρακολουθεί τις νέες τάσεις, να συγχρωτίζεται με τους διαμορφωτές τους στην παγκόσμια αγορά και να μαθαίνει. «Θυμάμαι ακόμα ένα ταξίδι στο Μιλάνο τη δεκαετία του ’80, όπου δεν είχα στην τσέπη του ούτε μία λιρέτα. Μαζί με τη σύζυγό μου, να φανταστείς, τρώγαμε ένα πολύ γερό πρωινό επειδή δεν είχαμε χρήματα καν για μεσημεριανό ή βραδινό και ξεχυνόμασταν να αδράξουμε την εμπειρία, να δούμε πράγματα διαφορετικά από αυτά που τότε υπήρχαν στην Ελλάδα». Κάπου σε αυτά τα ταξίδια ο Μεσσήνιος στην καταγωγή άνθρωπος του επιχειρείν συναντήθηκε με την καναδική πολυεθνική.

Επί δύο χρόνια, με προσωπικό ρίσκο και κόστος επιδίωξε να τοποθετήσει τα προϊόντα πατάτας McCain στην Ελλάδα. Η προσπάθεια αυτή όμως κάθε άλλο παρά εύκολη υπήρξε. «Το 1992 πήρα το πράσινο φως να επιχειρήσω την πιλοτική διείσδυση των προϊόντων μαζικής εστίασης McCain στη χώρα μας. Για να κατανοήσετε τον βαθμό δυσκολίας, η όλη προσπάθεια συντονίστηκε και ενορχηστρώθηκε από το σπίτι μου στο Νέο Ηράκλειο – και συγκεκριμένα στην κουζίνα μου, την οποία χρησιμοποιούσα ως γραφείο. Με νοσταλγία σήμερα θυμάμαι τον τότε πρέσβη του Καναδά στην Ελλάδα που ξαφνικά είδε ένα φορτηγάκι McCain Hellas να κυκλοφορεί και ζήτησε να με επισκεφθεί στα… γραφεία της εταιρείας. Πού να καταλάβαινε γιατί τότε δεν τον είχα δεχθεί εκεί και είχα προτιμήσει να πάω εγώ στην πρεσβεία», μας λέει.

Το 1994 και με σαφή δείγματα πως η πορεία της εταιρείας στη χώρα μας ήταν εξασφαλισμένη, ο κ. Γκόνος ιδρύει και επίσημα τη McCain Hellas. Κι αυτό διότι ξεκάθαρα τα trends στον τρόπο που οι Ελληνες θα κατανάλωναν τρόφιμα από εκεί και στο εξής έδειχναν πως υπήρχε μεγάλο πεδίο δράσης. Ο Ελληνας έφευγε από το παραδοσιακό μοντέλο εστίασης και το φαγητό εντός της οικίας και πήγαινε στη μαζική εστίαση, την εκτός σπιτιού κατανάλωση δηλαδή. Παράλληλα η έλλειψη χρόνου οδηγούσε στην ανάγκη για εύκολες, γρήγορες και ποιοτικές λύσεις, βασισμένες στις νέες τεχνολογίες τροφίμων.

Δόγμα εξάλλου της McCain και του ιδρυτή της Γουάλας ΜακΚέιν ήταν το «αγόρασε το κατεψυγμένο, γνώριζε όμως πως είναι φρέσκο». Κάποιοι χλεύασαν τότε τον κ. Γκόνο και τις πατάτες του, θεωρώντας πως στην Ελλάδα με την παραδοσιακή κουζίνα δεν υπήρχε θέση για βιομηχανικό προϊόν στον χώρο. Πόσο λάθος όμως τελικά είχαν. «Γελάω πολύ ακόμα και σήμερα με ανθρώπους που μου ορκίζονται πως δεν τρώνε ποτέ κατεψυγμένες πατάτες και δεν γνωρίζουν καν πως αυτό που θεωρούν φρέσκο πολλές φορές είναι προϊόν επεξεργασίας. Δεν γνωρίζουν επίσης πως δεν υπάρχουν απώλειες πλέον ούτε γεύσης ούτε των συστατικών της πατάτας. Θυμάμαι τη μητέρα πολύ γνωστού επιχειρηματία η οποία με είχε επιπλήξει πριν από χρόνια για το ότι πουλάω κατεψυγμένες πατάτες. Οταν σε ένα γεύμα σέρβιραν McCain προϊόντα δίχως αυτή να το γνωρίζει, έρχεται και με στόμφο με επιπλήττει για μία ακόμη φορά: Γιώργο, αυτές είναι ωραίες πατάτες, όχι οι δικές σου», μας λέει γελώντας ο διευθύνων την ελληνική McCain.

Εμπρακτη στήριξη της ελληνικής παραγωγής

Η επιτυχία της McCain Hellas είναι πρωτοφανής. Το 1996 θα υπάρξει επέκτασή της μετά τη μαζική εστίαση και στον τομέα της λιανικής, με έντονη διαφημιστική υποστήριξη των προϊόντων της στον τελικό καταναλωτή. Ο κ. Γκόνος για όσους τον γνωρίζουν είχε πάθει κυριολεκτικά παράκρουση με το άνοιγμα νέων αγορών για τις πατάτες του. «Ξυπνούσα και κοιμόμουν με μία μόνο έννοια: πώς θα αυξήσω τις πωλήσεις. Ακόμα κι όταν χαλάρωνα και επισκεπτόμουν με την οικογένειά μου ή φίλους κάποιο ταβερνάκι, έψαχνα να δω εάν το μαγαζί είχε δικά μας προϊόντα. Ηταν μια κατάσταση μανίας, τολμώ να πω, που με είχε παρασύρει, η οποία όμως οδήγησε σε ανάπτυξη την εταιρεία», τονίζει. Η επιτυχία θα οδηγήσει τον κ. Γκόνο και στη διεύρυνση της ομάδας του με την προσθήκη στελεχών που ακόμα και σήμερα βρίσκονται κοντά του. «Παιδί» του κ. Γκόνου είναι ο νυν γενικός διευθυντής της εταιρείας Βασίλης Κλεισιάρης, η HR Director και μάνατζερ διοίκησης Ξανθή Παπαδάκη, ο Νίκος Κούκας αλλά και η υπόλοιπη ομάδα είναι στελέχη που ανδρώθηκαν επαγγελματικά δίπλα του.

Το 2006 θα υπάρξει ανάληψη από την ελληνική διοικητική ομάδα της ευθύνης για τις χώρες των Βαλκανίων, ενώ η διαρκώς επιτυχημένη πορεία θα οδηγήσει το 2012 στη διεύρυνση της περιοχής ευθύνης με την υπαγωγή της Κύπρου, της Τουρκίας, της Ουκρανίας, της Ουγγαρίας και του Ισραήλ. Το 2014 θα υπάρξει πιλοτική ανάθεση στην Ελλάδα της υλοποίησης του προγράμματος Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τη στήριξη με τεχνογνωσία και υποστήριξη μικρών και κοινωνικά αποκλεισμένων αγροτών. Αποτέλεσμα αυτής της ανάθεσης θα είναι το πρόγραμμα που η εταιρεία παρουσίασε για τη στήριξη των Ελλήνων καλλιεργητών πατάτας της Πέλλας. Οι τελευταίοι μαζί με την ελληνική McCain συνδημιούργησαν τη συσκευασία «Καρπός Φροντίδας» που διασφαλίζει τιμή πώλησης, την είσπραξη και την τελική επένδυση στην τοπική κοινωνία. Παράλληλα οι παραγωγοί της περιοχής έχουν πλήρη συμβουλευτική υποστήριξη ως προς τον τρόπο παραγωγής και αυτό σε μια περίοδο μεγάλης δυσκολίας. Η McCain Hellas πρότεινε μια ποικιλία βασικής σποράς ειδικά επιλεγμένη για τα εδάφη και τις κλιματολογικές συνθήκες του χωριού Νότια του Νομού Πέλλας, τη χρήση αποκλειστικά πιστοποιημένων σπόρων και μια πατάτα με υψηλή απόδοση ανά στρέμμα και έμφαση στο εμπορεύσιμο μέγεθος. «Η Ελλάδα πάσχει πάρα πολύ στον πρωτογενή τομέα. Εμείς λοιπόν θέλουμε να κρατηθούν οι Ελληνες παραγωγοί στον τόπο τους και με το πρόγραμμα μας αυτό επιδιώκουμε. Παράλληλα στεκόμαστε δίπλα στην ανάγκη η παραγωγή της Ελλάδος να στηριχθεί και να μην υπάρχουν διαρκώς εισαγωγές. Με το πρόγραμμα αυτό θα υπάρξει παραγωγή 900 τόνων σε 250 στρέμματα και θα βοηθηθεί μεγάλος πληθυσμός παραγωγών. Δεν θα τους συμβουλεύουμε καθ’ έδρας. Βάζουμε σε αυτό το πρόγραμμα τα πόδια μας στο νερό και βοηθάμε», αναφέρει ο κ. Γκόνος. Πρόκειται για μια κοινωνική παρέμβαση στον πρωτογενή τομέα δημιουργώντας το πρώτο αγροτικό κοινωνικό προϊόν. Στην προσπάθειά της αυτή η McCain συνεργάζεται και στηρίζεται από ομάδα διακεκριμένων φορέων, όπως το Ελληνικό Τμήμα Ευρωπαϊκού Δικτύου για την ΕΚΕ που προσφέρει την τεχνογνωσία για το project , την Τράπεζα Πειραιώς που έχτισε ειδικά για το project ένα σχήμα πιστωτικής υποστήριξης των αγροτών, το Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», το οποίο στηρίζει οικονομικά το πρόγραμμα κ.ά. Αποτελώντας τη μεγαλύτερη εταιρεία αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα στα προϊόντα βιομηχανικής πατάτας και finger foods, με πωλήσεις άνω των 35 εκατ. ευρώ και με διεθνές δίκτυο που έχει ως κέντρο την Αθήνα (οι εγκαταστάσεις της εταιρείας βρίσκονται στη Μεταμόρφωση Αττικής), η McCain Hellas διατηρεί σημαντικές συνεργασίες με αλυσίδες λιανικής όπως οι Goody’s, Μαρινόπουλος, Everest, McDonald’s, ΑΒ Βασιλόπουλος, Βερόπουλος, Μασούτης, Σκλαβενίτης, Γρηγόρης Μικρογεύματα, Simply Burgers, My Market κ.ά. Βασικοί άξονες δράσης της εταιρείας είναι η καλή γεωργία, με προμήθεια πρώτης ύλης που δεν επιβαρύνει το περιβάλλον, η διασφάλιση της ποιότητας και της διατροφικής αξίας μέσα από ειδικά προγράμματα και η στήριξη των παραγωγών.

Σε ό,τι αφορά τη στήριξη των εργαζομένων της ίδιας της εταιρείας, είναι γνωστό πως ο κ. Γκόνος αποτελεί έναν βραβευμένο μάνατζερ με άριστες σχέσεις με το προσωπικό του, πράγμα καθόλου συνηθισμένο στο δύσκολο περιβάλλον της αγοράς που έχει διαμορφωθεί και λόγω της κρίσης. «Ισως η καλή μου σχέση με τους εργαζόμενους στη McCain Hellas να έχει να κάνει με το κλίμα συνεργασίας που έχω μάθει στις χορωδίες», αναφέρει γελώντας καθώς γνωστή στην αγορά είναι η μεγάλη του αγάπη στο λυρικό τραγούδι και την εκκλησιαστική μουσική ήδη από τα χρόνια που ζούσε στην αγαπημένη και γενέθλια πόλη του, την Καλαμάτα, την οποία ποτέ δεν ξέχασε όσα χρόνια και αν ζει πια στην Αθήνα. Γόνος οικογένειας με μεγάλη παράδοση στη βιοτεχνική παραγωγή μεταξωτών, ο Μεσσήνιος μάνατζερ πάντα βρίσκει χρόνο για να επισκέπτεται την πόλη ή να ψέλνει. «Δεν πρέπει να ξεχνάμε από πού ξεκινήσαμε. Η όποια επιτυχία μπορεί να αποδειχθεί πρόσκαιρη εάν δεν στηρίζεται σε υγιείς βάσεις», μας λέει.