Για ποιες λέξεις τα “έσπασαν” στο Eurogroup

Με φοβερές, αν και όχι απρόβλεπτες διακυμάνσεις κύλησε μια από τις πιο έντονες συνεδριάσεις Eurogroup των τελευταίων ετών, με την ελληνική πλευρά να ανθίσταται σθεναρά στην απαίτηση της γερμανικής πλευράς και των συμμάχων της να υποβάλλει η Αθήνα αίτημα παράτασης του μνημονίου.

Το ενδιαφέρον μετατίθεται πλέον για την τακτική συνεδρίαση του οργάνου την ερχόμενη Δευτέρα, που θεωρείται μεν ορόσημο, αλλά δεν δεσμεύει απόλυτα την ελληνική πλευρά, η οποία απορρίπτει οποιαδήποτε σύνδεση της νέας συμφωνίας με το υπάρχον μνημόνιο, άρα δεν λειτουργεί κατά ανάγκη με τους χρονικής περιορισμούς που θέτει η πλευρά των εταίρων και δανειστών.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης και ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Βαρουφάκης, παρουσίασαν μεν ένα σχέδιο για τη συμφωνία – γέφυρα, με σειρά δεσμεύσεων και μεταρρυθμίσεων, αλλά χωρίς μέτρα λιτότητας, αλλά αρνήθηκαν μέχρι τέλους να αποδεχθούν την απαίτηση των εταίρων, καθώς αυτό θα παραβίαζε την πιο σκληρή κόκκινη γραμμή της νέας κυβέρνησης.

Ενώ αρχικά η συζήτηση κύλησε μάλλον ήπια και οι εταίροι είδαν με ενδιαφέρον τις ελληνικές προτάσεις το πρόβλημα προέκυψε για την τύχη του ισχύοντος προγράμματος. Μάλιστα αρχικά είχε κυκλοφορήσει η πληροφορία ότι οι δυο πλευρές ήταν αρκετά κοντά και ότι συμφώνησαν κατά αρχήν στην έκδοση κοινού ανακοινωθέντος. Ωστόσο η χαοτική διαφωνία για την παράταση του μνημονίου, οδηγέ σε νέο κύκλο διαβουλεύσεων, που τελικά οδήγησαν στο να μην εκδοθεί κοινό ανακοινωθέν, παρότι οι πληροφορίες αναφέρουν ότι είχαν διαμορφωθεί τουλάχιστον τρία προσχέδια!

Σύμφωνα με πληροφορίες, πιο άτεγκτος από όλους του υπουργούς Οικονομικών ήταν (όπως αναμενόταν άλλωστε) ο Βολφγκανγκ Σόιμπλε. Σκληρή γραμμή κράτησαν επίσης Ισπανία, Πορτογαλία και Ιρλανδία, ενώ σε ανάλογο μήκος κύματος κινήθηκαν ο Σλοβάκος και ο Λετονός υπουργός Οικονομικών. Πιο ήπια στάση απέναντι στην Ελλάδα κράτησε η Γαλλία και η Ιταλία.

Ενδεικτικό της έντασης που υπήρξε στις Βρυξέλλες ήταν ότι η συνέντευξη τύπου ξεκίνησε 2,5 ώρες μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης του Eurogroup στο οποίο συμμετείχαν οι υπουργοί οικονομικών της ΕΕ, η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ και ο διοικητής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι.

Το κλίμα όπως μεταφέρθηκε τα πρώτα λεπτά μετά το πέρας της συνεδρίασης από μετέχοντες υπουργούς άλλων χωρών στη συνεδρίαση ήταν ότι η ελληνική πλευρά δέχθηκε στενό πρέσινγκ σε δύο βασικά ζητήματα:

1. Πώς ζητά νέα συμφωνία όταν δεν έχει κλείσει το υπάρχον πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας και 

2. Γιατί δεν δόθηκε νωρίτερα στους συμμετέχοντες στο Eurogroup η ελληνική πρόταση προκειμένου να μελετηθεί

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η συζήτηση παρόλα αυτά συνεχίστηκε με πολλές διευκρινιστικές ερωτήσεις προς τον κ. Βαρουφάκη και τον κ. Δραγασάκη, που εκπροσώπησαν την Ελλάδα, και συγκλίνουσες πληροφορίες ανέφεραν ότι προωθείται μια συμβιβαστική λύση που θα ικανοποιεί τόσο εκείνους που επιθυμούν τη συνέχιση του υπάρχοντος προγράμματος όσο και την ελληνική πλευρά που διεκδικεί μια συμφωνία-γέφυρα. 

Η εκτίμηση από την πλευρά της κυβέρνησης είναι ότι το κλίμα ήταν καλό και οι τοποθετήσεις μετριοπαθείς. Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει, επίσης, ότι θεμελίωσε με επιχειρήματα την αποτυχία των Μνημονίων και έθεσε επί τάπητος το θέμα της ανθρωπιστικής κρίσης και του δημοσίου χρέους. Όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές στο Eurogroup της Τετάρτης δεν υπήρχε συμφωνία. Ξεκαθαρίζουν επίσης ότι παράταση του Μνημονίου δεν γίνεται αποδεκτή παραπέμποντας στη συνέχιση της διαβούλευσης προκειμένου να υπάρξει αμοιβαία επωφελής συμφωνία. Όπως μετέδωσε το Bloomberg ο Γιάνης Βαρουφάκης παρουσίασε στους Ευρωπαίους ομολόγους του τέσσερις βασικές αρχές του σχεδίου του για μια νέα οικονομική συμφωνία. 

Πληροφορίες ανέφεραν ωστόσο ότι ζητήθηκε από την Ελλάδα εφαρμογή των συμφωνηθέντων και παράταση του προγράμματος ενώ κατά τις ίδιες πληροφορίες αποσύρθηκε από την ελληνική πλευρά και το αίτημα για κούρεμα του χρέους.

Η πρώτη αντίδραση σε αυτές τις πληροφορίες ήρθε από τον υπουργό Επικρατείας Νίκο Παππά, ο οποίος έγραψε στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter: «Γελάω με αυτούς που ονειρεύονται κωλοτούμπες. Λίγη αναμονή». Κυβερνητικοί κύκλοι αναφέρουν ότι οι γερμανικές πιέσεις που ασκήθηκαν προς την Αθήνα προκειμένου να καταθέσει αίτημα τεχνικής παράτασης ήταν αφόρητες προσθέτοντας ότι είναι απαράβατη η «κόκκινη γραμμή» για μη παράταση του Μνημονίου. Όσον αφορά τη συζήτηση αυτή, προσθέτουν ότι ξεκίνησε ήπια αλλα εξελίχθηκε σε υψηλούς τόνους.

«Υπήρξε μια συμφωνία για να προχωρήσουμε τις συζητήσεις τις επόμενες ημέρες για το θέμα της Ελλάδας. Δεν υπήρξε καμία σύγκρουση σήμερα» δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών του Λουξεμβούργου όπως μεταδίδει το Reuters.

Ελληνικό βέτο στη λέξη “παράταση” 

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Γαβριήλ Σακελλαρίδη η διαφωνία ως προς την αναφορά περί «παράτασης» ήταν εκείνη που τελικά μπλόκαρε την έκδοση κοινού ανακοινωθέντος μετά τις μαραθώνιες εργασίες του χθεσινού Eurogroup.

Ο κ. Σακελλαρίδης, μιλώντας στο Mega, επιβεβαίωσε ότι υπήρξε τηλεφώνημα μεταξύ του υπουργού Οικονομικών Γιάννη Βαρουφάκη με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα πριν εκδοθεί το κοινό ανακοινωθέν και αποφασίστηκε να απορριφθεί από την ελληνική πλευρά.

Παράλληλα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διέψευσε δημοσίευμα που αναφέρει ότι πριν απορριφθεί, το ανακοινωθέν είχε υπογράψει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης.

«Είμαι σε θέση να σας διαβεβαιώσω ότι τόσο ο Γιάννης Βαρουφάκης όσο και ο Γιάννης Δραγασάκης ήταν σκεπτικοί αναφορικά με τη διατύπωση της κοινής ανακοίνωσης και απλά η επικοινωνία με τον πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, επιβεβαίωσε τις αμφιβολίες τους», τόνισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Αναφερόμενος στην εμπλοκή για το κοινό ανακοινωθέν, εξήγησε ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να δεχτεί μια διατύπωση που να αναγνωρίζει την παράταση ενός πλαισίου που έχει οδηγήσει σε ανθρωπιστική κρίση και σε εμβάθυνση της ύφεσης στην οικονομία.

Οσον αφορά την πορεία των διαπραγματεύσεων ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εκτίμησε ότι «είμαστε σε καλό δρόμο» και πρόσθεσε ότι σήμερα με τη Σύνοδο Κορυφής και τη Δευτέρα στο τακτικό Eurogroup «θα έχουμε μια λύση που θα ανταποκρίνεται στη λαϊκή εντολή».

Το παρασκήνιο σύμφωνα με τους FT

Νωρίτερα προηγήθηκε δημοσίευμα των FT που αποκάλυπτε την τροπή που πήραν οι χθεσινές συνομιλίες του Eurogroup και τι έγινε πίσω από τις κλειστές πόρτες. 

Όπως αναφέρουν, ενώ είχε επιτευχθεί συμφωνία και όλοι είχαν συμφωνήσει σε ένα ανακοινωθέν, οι συνομιλίες κατέρρευσαν την τελευταία στιγμή όταν πολλοί από τους συμμετέχοντες ανάμεσά τους και ο Σόιμπλε είχαν ήδη φύγει από τη συνεδρίαση.

Συγκεκριμένα, η εφημερίδα γράφει ότι αρχικά ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, Γιάννης Βαρουφάκης, είχε συμφωνήσει σε μια κοινή δήλωση με τους συναδέλφους του. Μόλις αυτή εγκρίθηκε η συνεδρίαση του Eurogroup διαλύθηκε και ο Σόιμπλε με αρκετούς από τους συναδέλφους του, αποχώρησαν. Αλλά τότε τελευταία στιγμή ο έλληνας υπουργός Οικονομικών έκανε μια τελευταία κλήση πίσω στην Αθήνα για να ενημερώσει για το τι είχε μόλις συμφωνηθεί – και τότε κυβερνητικοί αξιωματούχοι απέρριψαν την ανακοίνωση.

Οι Financial Times σήμερα παρουσιάζουν τη δήλωση που είχε αρχικά συμφωνηθεί επισημαίνοντας ότι είχε κάτι για τον καθένα. Για τους Ευρωπαίους άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο «να διερευνηθούν οι δυνατότητες επέκτασης » του προγράμματος, ενώ για τον κ. Βαρουφάκη υπήρχε η λέξη «γέφυρα» που αναφέρεται στην τελευταία παράγραφο – αν και όχι με την έννοια που ο Έλληνας υπουργός πιθανώς να ήθελε (για την ακρίβεια υπήρχε το ρήμα γεφυρώνω).
Οπως γράφει η εφημερίδα «η κοινή δήλωση δεν έμελλε να προκύψει, αλλά παρέμεινε ένα ακόμη έκθεμα του μακροχρόνιου ελληνικού δράματος». Ακολουθεί η δήλωση που παρουσιάζουν οι Financial Times:

«Σήμερα το Eurogroup έκανε απολογισμό της τρέχουσας κατάστασης στην Ελλάδα και της κατάστασης του υπάρχοντος προγράμματος προσαρμογής. Στο πλαίσιο αυτό, το Eurogroup ενεπλάκη σε εντατικό διάλογο με τις νέες ελληνικές αρχές.
Οι ελληνικές αρχές εξέφρασαν τη δέσμευσή τους σε μια ευρύτερη και ισχυρότερη διαδικασία μεταρρυθμίσεων με στόχο τη διαρκή βελτίωση των προοπτικών ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, οι ελληνικές αρχές επανέλαβαν την κατηγορηματική δέσμευσή τους στις οικονομικές υποχρεώσεις προς όλους τους πιστωτές τους.

Σε αυτή τη βάση, θα αρχίσουμε τώρα την τεχνική εργασία για την περαιτέρω αξιολόγηση των σχεδίων μεταρρύθμισης στην Ελλάδα. Οι ελληνικές αρχές συμφώνησαν να συνεργαστούν στενά και εποικοδομητικά με τα θεσμικά όργανα για να διερευνήσουν τις δυνατότητες για την επέκταση και την επιτυχή ολοκλήρωση του υφιστάμενου προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη τα σχέδια της νέας κυβέρνησης.

Αν αυτή είναι επιτυχής αυτό θα γεφυρώσει το χρονικό διάστημα για τις ελληνικές αρχές και το Eurogroup, ώστε να εργαστούν σε ενδεχόμενες νέες συμβατικές ρυθμίσεις. Εμείς θα συνεχίσουμε τις συζητήσεις μας στην επόμενη συνάντησή μας την Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου».

Επίθεση Βαρουφάκη στους FΤ στο Twitter

Ο δημοσιογράφος που παρουσιάζει το κείμενο στους Financial Times είναι ο Peter Spiegel που έγραψε στο Twitter παραπέμποντας στις πληροφορίες του: «Είναι η δήλωση του Eurogroup στην οποία συμφώνησε ο Βαρουφάκης, αλλά η Αθήνα απέρριψε». Σε αυτό ο κ. Βαρουφάκης απάντησε πάλι μέσω Twitter: «Μπορώ να προτείνω να απέχετε από αμφίβολες θέσεις βασισμένες σε ακόμα πιο αμφίβολες διαρροές; Είναι μάλλον απρεπές».

Η διάψευση και η απάντηση

Ακολούθησε επίσημη διάψευση εκ μέρους της κυβέρνησης τόσο δια στόματος Γαβριήλ Σακελλαρίδη όσο και δια στόματος του υπ. Επικρατείας Νίκου Παππά. 

Ωστόσο οι FT σε νέα τους ανάρτηση επιμένουν στην ιστορία τους καθώς «βασίζεται σε πολλές πηγές από διαφορετικές αντιπροσωπείες χωρών». 

Spiegel

Το ίδιο παρασκήνιο μεταφέρει σήμερα και το περιοδικό Spiegel υπό τον τίτλο: «Η Ελλάδα σνομπάρει την Ευρώπη». Οπως αναφέρεται, ο γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε αναχώρησε από το Eurogroup για το Βερολίνο πιστεύοντας ότι υπήρχε συμφωνία στο κοινό ανακοινωθέν. Αμέσως μετά όμως ο κ. Βαρουφάκης απέσυρε την έγκρισή του από το προσχέδιο το οποίο άφηνε να εννοηθεί ότι η Ελλάδα θα δεχόταν την παράταση του προγράμματος. Στο δημοσίευμα αναφέρεται επίσης ότι ο κ. Βαρουφάκης δεν έδωσε στους εταίρους κάτι γραπτώς αλλά μίλησε για πιθανές λύσεις.