Oι Pension Companies αντικαθιστούν τις επικουρικές συντάξεις

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Ριζική ανατροπή στον τρόπο συνταξιοδότησης των Ελλήνων με τις ευλογίες Γερμανών και Ευρωπαίων, αλλά και με έντονο παρασκηνιακό lobbying μεγάλων ασφαλιστικών ομίλων της χώρας, έρχεται στη χώρα μας. Είκοσι ημέρες έπειτα από σχετικό δημοσίευμά μας για τις προτάσεις της Ενωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (EAEE) και την εισήγηση προς τον υπουργό Εργασίας κ. Γιάννη Βρούτση να δημιουργηθεί υποχρεωτικός πυλώνας ιδιωτικής συνταξιοδότησης, το προεδρείο της ΕΑΕΕ πάει μερικά βήματα παραπέρα.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου της, κ. Αλέξανδρου Σαρρηγεωργίου, ήδη η πρόταση αυτή που κατατέθηκε χαίρει αρχικής αποδοχής από την κυβέρνηση, ενώ σχετική μελέτη για το θέμα πραγματοποιεί ήδη η Τράπεζα της Ελλάδος.

«Στις προτάσεις μας θα είμαστε πιο ελαστικοί για να δώσουμε την ευκαιρία στον υπουργό Εργασίας να τις κάνει δεκτές. Επίσης θα προτείνουμε σειρά φορολογικών ελαφρύνσεων για τους Ελληνες ώστε να γίνει ευκολότερα αποδεκτή η εισήγησή μας», τόνισε στο «business stories» ο πρόεδρος της Ενωσης. Επίσης αναφέρθηκε σε πρόταση περί δημιουργίας ανεξάρτητης εποπτικής αρχής, αλλά και στον ερχομό και στην Ελλάδα των γνωστών σε ΗΠΑ και Ευρώπη pension companies, των ειδικών ασφαλιστικών εταιρειών παροχής συντάξεων που ήδη υπάρχουν εδώ και χρόνια στο εξωτερικό. «Θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα νέο σύστημα, καθώς η κατάρρευση του κράτους πρόνοιας θα πρέπει να αντικατασταθεί από την αγορά. Ο νέος αυτός συνταξιοδοτικός πυλώνας ήδη εφαρμόστηκε με τεράστια επιτυχία στην Τουρκία, όπου μέσα σε τρία χρόνια η αγορά αυτή συγκέντρωσε κεφάλαια 5 δισ. ευρώ», τονίζει ο κ. Σαρρηγεωργίου.

Ο κύβος ερρίφθη από το υπουργείο Εργασίας έπειτα από αφόρητες πιέσεις

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, όλα δείχνουν πως η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να δημιουργήσει αυτό τον νέο πυλώνα συνταξιοδότησης για τα μάτια των επιχειρήσεων του κλάδου που πιέζουν ασφυκτικά, τάζοντας ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί σε πολιτικά πρόσωπα και κυβέρνηση. Μετά τις ασφυκτικές πιέσεις των διεθνών παικτών όπως οι ΑΧΑ, Groupama, ING, AIG, Chartis και Allianz, οι οποίες εκτός των άλλων έβαλαν στο παιχνίδι και τις πρεσβείες μαζί με τις κυβερνήσεις τους, αφού μυρίστηκαν «new business» στη ρημαγμένη Ελλάδα, ο κ. Βρούτσης υποχώρησε πλήρως, ενώ κομβικό σημείο της πρότασης φαίνεται να είναι ο υποχρεωτικός της χαρακτήρας, καθώς όλοι οι ασφαλισμένοι θα αναγκάζονται να πληρώνουν για τις επικουρικές συντάξεις τους, αφού αυτές δεν θα βασίζονται πλέον στο κράτος. Πρόκειται για μια πρόσθετη δαπάνη για εκατομμύρια Ελληνες σε μια περίοδο μεγάλης κρίσης και ενώ ήδη η αγορά γνωρίζει κάμψη λόγω αδυναμίας αρκετών πολιτών να πληρώσουν για τα συμβόλαιά τους. 

Ειδικότερα, η πρόταση των ιδιωτικών ασφαλιστικών είναι να κατέβει στο 60% από 96% που είναι σήμερα το ποσοστό αναπλήρωσης των συντάξεων σε σχέση με τις κρατικές δαπάνες. Βέβαια αυτές οι απόψεις που αλλάζουν τα πάντα ως προς τον τρόπο συνταξιοδότησής μας δεν είναι ελληνικές. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας κ. Βόλφγκανγκ Σόιμπλε τόνισε πρόσφατα ότι «σύντομα στην Ευρωπαϊκή Ενωση θα εισαχθούν τα ιδιωτικά αμερικανικά πρότυπα του κράτους πρόνοιας», ανατρέποντας το κοινωνικό ευρωπαϊκό πρότυπο κράτους-πρόνοιας, δεδομένου ότι το συνολικό ποσοστό αναπλήρωσης στη Γερμανία είναι 42%, στη Γαλλία 49% και στην Ιταλία 64,5% του τελευταίου μισθού. Ανάλογες δηλώσεις είχαν γίνει και από τον βασιλιά της Ολλανδίας Βίλχεμ Αλεξάντερ.

Ωστόσο, την ώρα που όλοι περιγράφουν ένα απίστευτο ευρωπαϊκό success story και επί της ουσίας έναν μονόδρομο ιδιωτικοποίησης των συντάξεων, το βρετανικό παράδειγμα δείχνει τα προβλήματα που υπάρχουν. Δεν είναι τυχαίο πως πρόσφατα στη Μεγάλη Βρετανία υπήρξε ανοικτή αποδοκιμασία των εταιρειών παροχής συντάξεων που δίνουν τις μικρότερες προσόδους στους ασφαλισμένους τους και οι οποίοι αθετούν υποσχέσεις. Τέτοια ήταν η έκταση του προβλήματος ώστε ο αρμόδιος υπουργός Συντάξεων της χώρας, κ. Στιβ Γουέμπ, πραγματοποίησε δημόσια παρέμβαση κατά των εταιρειών.  Τους παραπάνω φόβους μάλιστα επιβεβαίωσε και το Association of British Insurers. Κομβική πάντως χρονιά για τις εξελίξεις που έρχονται θα πρέπει να θεωρείται το 2014, ενώ δεν είναι καθόλου τυχαίο και το 3ο Ετήσιο Συνέδριο Labor & Insurance Απασχόληση και Ασφάλιση: Συνεργασία Ιδιωτικού και Δημόσιου Φορέα η μόνη ρεαλιστική πρόταση, που διοργάνωσε την Πέμπτη προς αυτή την κατεύθυνση το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο.

Ηδη στις προτάσεις που κυβερνητικά προωθήθηκαν σε αυτό το συνέδριο ήταν η δημιουργία ενός και μόνο Εθνικού Φορέα Συντάξεων Μισθωτών, η δημιουργία εναλλακτικών (προσωπικών) επιλογών θεμελίωσης επιπρόσθετων ασφαλιστικών δικαιωμάτων μέσω επαγγελματικών ταμείων και ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών (αν και συζητιέται έντονα η επιβολή των δεύτερων) κ.ά.

Δεν είναι σίγουροι ότι δεν θα υπάρξει νέα ΑΣΠΙΣ

Στην ερώτησή μας κατά πόσο οι ασφαλισμένοι στο νέο αυτό ιδιωτικό σύστημα παροχής επικουρικής σύνταξης θα είναι βέβαιοι ότι θα πάρουν τα λεφτά τους και πως δεν θα υπάρξουν φαινόμενα τύπου ΑΣΠΙΣ Πρόνοια, σε χειρότερο όμως βαθμό, καθώς μιλάμε για τους κόπους μιας ζωής, ο πρόεδρος της ΕΑΕΕ δεν παρουσιάζεται σίγουρος. «Θα βάζατε, για παράδειγμα, στοίχημα πως μέσα στην επόμενη δεκαετία δεν θα υπάρξει ένα ανάλογο φαινόμενο ασφαλιστικής  κατάρρευσης και πως όσοι για χρόνια έδιναν τα χρήματά τους ξαφνικά δεν θα βρεθούν χωρίς συντάξεις;» τον ρωτήσαμε, για να λάβουμε αρνητική απάντηση. Συγκεκριμένα ανέφερε: «Κανένας δεν μπορεί να προδικάσει τέτοιες εξελίξεις».