Το δεύτερο εξάμηνο του 2027 αναμένεται να ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση για τη νέα προγραμματική περίοδο του ΕΣΠΑ, συνολικού ύψους 49,5 δισ. ευρώ, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ελλάδα θα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, στο συνέδριο «Green Deal Greece 2026», παρουσιάζοντας αναλυτικά τους διαθέσιμους πόρους για την επόμενη ημέρα, μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Ο κ. Παπαθανάσης στάθηκε αρχικά στη συμβολή των χρηματοδοτικών εργαλείων στην πράσινη μετάβαση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Όπως ανέφερε, από τους συνολικούς πόρους των 36 δισ. ευρώ, το 37,5% κατευθύνθηκε στην πράσινη μετάβαση. «Καταφέραμε κάτι που αμφισβήτησαν και οι κοινοτικοί εταίροι, διότι τον θέσαμε ως εθνικό στόχο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι μέσα από αυτή τη διαδικασία ωρίμασαν έργα με διαφορετικό τρόπο σε σχέση με το παρελθόν, όταν η Ελλάδα βρισκόταν χαμηλά στις σχετικές κατατάξεις.
Σημαντικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια είχε, σύμφωνα με τον ίδιο, η συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, το οποίο αντιμετωπίζεται ως εταίρος από την έναρξη των σχετικών συζητήσεων. «Δεν θα πετυχαίναμε αυτούς τους στόχους χωρίς τη στήριξη των μηχανικών και των ορκωτών λογιστών», τόνισε.
«Στα έργα που προχώρησαν περιλαμβάνονται παρεμβάσεις για την εξοικονόμηση και αποθήκευση ενέργειας, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τα πολεοδομικά σχέδια, αλλά και η ψηφιοποίηση ενός δισεκατομμυρίου σελίδων του Δημοσίου», πρόσθεσε.
Ο Αναπληρωτής Υπουργός υποστήριξε ότι οι διαθέσιμοι πόροι επαρκούν για να συνεχιστεί το έργο της προγραμματικής περιόδου 2021-2027, ενώ για την επόμενη ημέρα υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία που υπερβαίνουν σε μέγεθος εκείνα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Ειδικότερα, όπως ανέφερε, την περίοδο 2021-2025 διατέθηκαν 10 δισ. ευρώ από εθνικούς πόρους, ενώ για την πενταετία 2026-2030 προβλέπονται 23 δισ. ευρώ. Επιπλέον, βρίσκονται σε εξέλιξη τρία νέα χρηματοδοτικά προγράμματα: το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με προϋπολογισμό 5,4 δισ. ευρώ, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, ύψους 1,7 δισ. ευρώ, και το Ταμείο Απανθρακοποίησης, ύψους 1,6 δισ. ευρώ.
Συνολικά, πρόκειται για πόρους περίπου 8 δισ. ευρώ, οι οποίοι αφορούν, μεταξύ άλλων, την ενεργειακή στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, από τις σχετικές παρεμβάσεις αναμένεται να επωφεληθούν περισσότερο από 1,5 εκατ. πολίτες και 70.000 επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο συνολικό αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης στην οικονομία. Όπως είπε, από τα 36 δισ. ευρώ των διαθέσιμων πόρων, τα 18 δισ. έχουν δημιουργήσει επενδύσεις ύψους 46 δισ. ευρώ, μαζί με τη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων. Η επενδυτική αυτή δραστηριότητα βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να συνεχιστεί έως το 2029.
Σε ό,τι αφορά το ΕΣΠΑ, από τα 26 δισ. ευρώ της τρέχουσας περιόδου έχουν απορροφηθεί μέχρι σήμερα 8 δισ. ευρώ. Ο ίδιος εκτίμησε ότι η Ελλάδα θα βρεθεί στις πρώτες έξι θέσεις μεταξύ των 27 κρατών-μελών, όταν δημοσιευθεί η νέα κατάταξη από το επόμενο έτος. Όπως εξήγησε, η αξιολόγηση γίνεται ανά ταμείο και όχι συνολικά ανά κράτος, ενώ η πορεία απορρόφησης των πόρων επιταχύνεται όσο η χώρα πλησιάζει στην τελική ευθεία της προγραμματικής περιόδου.
Τέλος, αναφερόμενος στο ενεργειακό κόστος, τόνισε ότι το φυσικό αέριο παραμένει ένα ενδιάμεσο καύσιμο, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν το μέλλον. «Πολύ σωστά προχωράμε προς την πράσινη μετάβαση. Δεν πρέπει να σταματήσουμε», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οι διαθέσιμοι πόροι και οι επενδύσεις μπορούν να στηρίξουν και να ολοκληρώσουν αυτή την προσπάθεια. «Το ζητούμενο», όπως είπε, «είναι τα κονδύλια να φτάσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα στην κοινωνία, στην καθημερινότητα των πολιτών και στην οικονομία».