Πολιτική βούληση και σχέδιο υπάρχουν μετά από όλα αυτά;

Tην ώρα που 6.500 κοντέινερ λιμνάζουν στο λιμάνι του Πειραιά, τα νομοσχέδια-προϋποθέσεις για το τρίτο πρόγραμμα ψηφίζονται το ένα μετά το άλλο. Η απόσταση, όμως, από την οριστικοποίηση της διαπραγμάτευσης μέχρι την εφαρμογή του νέου προγράμματος είναι ακόμα πολύ μεγάλη.

Κι αυτό γιατί ακόμα ψηφίζονται τα γενικά πλαίσια για να οριστικοποιηθεί και να κλείσει η συμφωνία. Οι νέοι ρυθμιστικοί νόμοι και η πρακτική τους υλοποίηση θα δείξουν ποια θα είναι η φυσιογνωμία της. Η εμπειρία των capital controls είναι όμως κι ένα μάθημα το οποίο πολλούς αιφνιδίασε, περισσότερους όμως βασανίζει. Με ανενεργές τις τράπεζες στις βασικές τους εργασίες, η οικονομία παραμένει σε λήθαργο, απειλώντας με υφεσιακή βουτιά και δημοσιονομική εκτροπή. Ολα αυτά καθιστούν ακόμα επιτακτικότερη την ανάγκη ολοκλήρωσης της συμφωνίας.

Ο αγώνας δρόμου γίνεται για να προλάβουν να επανακεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ώστε να μπορεί να κυκλοφορήσει και πάλι η ρευστότητα εντός του συστήματος, καθώς άλλος δρόμος δεν υπάρχει. Ο όγκος των επιταγών που μαζεύεται καθημερινά αναδεικνύει και την ιδιότυπη εσωτερική στάση πληρωμών που προσωρινά έχει συντελεστεί.

Η απάντηση σε όλα αυτά δεν μπορεί να είναι άλλη από μια ρεαλιστική στάση, η οποία θα βοηθήσει την οικονομία να ελαχιστοποιήσει τις απώλειές της μέσα στους επόμενους μήνες. Ομως για να γίνει αυτό πρέπει να επανέλθουν δύο πράγματα: η ρευστότητα στο σύστημα και η εμπιστοσύνη.

Η εμπιστοσύνη απαιτεί σταθερούς κανόνες και πολιτική βούληση. Δεν πρόκειται να επανέλθει ούτε με τους πλειστηριασμούς ούτε με άλλα μέτρα. Θα κερδίσει έδαφος, όμως, σίγουρα με τη σαφή στροφή στις οπτικές που δείχνουν ότι θα αρχίσει να υπάρχει ασφαλές έδαφος για επενδύσεις, και δη ιδιωτικές, αλλά και επαρκής εποπτεία για την τήρηση των κανόνων.

Πολλοί μιλούν για ένα ανερφάμοστο πρόγραμμα, πόσοι από αυτούς όμως δεν έζησαν με εφιάλτες τις δύο εβδομάδες προτού συναφθεί η έστω κακή συμφωνία. Η αγορά, επίσης, αντιμετωπίζει με καχυποψία τις προθέσεις μέρους της σημερινής κυβέρνησης ως προς τη δυνατότητα διαχείρισης των υπουργείων.

Εχει άραγε άδικο με τα μέχρι τώρα δεδομένα; Ξεκινάμε από ένα πολύ μεγάλο άνοιγμα, ας το πούμε απόκλιση, gap. Ενα μέρος των εταίρων-πιστωτών και ένα μέρος της κοινωνίας που εμπιστεύεται τις δομές της Ευρωζώνης ρίχνουν στην κυβερνητική παράταξη τη συνολική ευθύνη για την κατάσταση που διαμορφώθηκε τους τελευταίους μήνες – και δεν έχουν άδικο.

Ο πρωθυπουργός έχει κάνει προσγείωση στον ρεαλισμό τις τελευταίες εβδομάδες και θέτει ως βασικό στόχο τη σταθεροποίηση εντός του ευρώ και την ανατροπή της σημερινής εικόνας μέσα από την Ευρωζώνη. Μπορεί να το πετύχει; Κατά κάποιους μπορεί, κατά άλλους όχι. Ο ίδιος, όμως, πρέπει πια να αποδείξει ότι θα ακολουθήσει αυτά που είπε στη Βουλή. Δηλαδή ότι δεν ευθύνονται μόνο οι έξω για τα δεινά της χώρας.

Η διαπραγμάτευσή του, όμως, θα είναι διαρκής. Διότι αν η κυβέρνησή του δείξει ότι σέβεται τις ανεξάρτητες αρχές, όπως έχει ζητήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον πρώην υπουργό ΠΑΠΕΝ, για παράδειγμα, και δώσει τη δυνατότητα στον ιδιωτικό τομέα να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και όχι να στέλνει τον κόσμο σε αργία όπως σήμερα, τότε οι προϋποθέσεις θα γίνουν ευνοϊκότερες.

Η εφαρμογή μιας πολιτικής δεν εξαρτάται μόνο από τους κεντρικούς σχεδιασμούς ενός μνημονίου. Ο ρόλος του κ. Τσίπρα, αν θέλει να τηρήσει τις δεσμεύσεις του, είναι να διαμορφώσει ένα κοινωνικό περιβάλλον που δεν θα επιτρέπει στο 20% να κάνει τρία ταξίδια τον χρόνο στο εξωτερικό και στο 30% να ζει ως νεοπρολεταριάτο. Αυτά είναι εσωτερικά θέματα διαχείρισης εντός του ευρώ και μια οικονομία που θα βρει τον δρόμο της θα δώσει τη δυνατότητα στην πολιτική βούληση, όπου αυτή υπάρχει, να τα υλοποιήσει.