Προαπαιτούμενα σοκ, ισοδύναμα γιοκ – Φόροι, κατασχέσεις, μειώσεις

Του Κωστή Πλάντζου

Η ραστώνη μετά τα επινίκια για τις εκλογές τελειώνει και η κυβέρνηση δεν μπορεί να αφήσει μέρα να πάει χαμένη μέχρι να βγει σε ένα μικρό ξέφωτο στα μέσα Νοεμβρίου. Αλλά αν η αξιολόγηση πέσει στα βράχια, οι επόμενες 40 μέρες ως τα τέλη του Δεκεμβρίου θα αποδειχθούν κόλαση. Αν το θρίλερ συνεχιστεί ως το τέλος της χρονιάς, ίσως και για μία μόνο μέρα καθυστέρησης μετά την 1.1.2016 η χώρα να πληρώσει βαρύ τίμημα.

Την ίδια ώρα, όμως, και για να δείξει καλό πρόσωπο η κυβέρνηση, θα αδειάζουν τα πορτοφόλια και οι αντοχές των Ελλήνων πολιτών, με παλιά και νέα μέτρα (για επιπλέον 2,5 δισ.) που έρχονται μαζεμένα στα τέλη του 2015. Και όλα αυτά ενώ πρέπει να οριστεί και το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων με τη λίστα των προς πώληση περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου, προκειμένου να συσταθεί το νέο υπερ-Ταμείο με «κουμπαρά» 50 δισ. ως τα τέλη της χρονιάς.

Διά παν ενδεχόμενο -αν και δεν περιλαμβάνεται στην τρέχουσα αξιολόγηση- η κυβέρνηση ετοιμάζεται να τραβήξει την «περόνη» του Ασφαλιστικού με μέτρα για την επόμενη δεκαετία, που είναι και η τελευταία «χειροβομβίδα» την οποία κρατά στα χέρια της στη μάχη με τους δανειστές για να μην αφήσουν τη χώρα να καταρρεύσει.

Μέσα στον Οκτώβριο πρέπει να γίνουν όσα δεν έγιναν σε δέκα μήνες – και ίσως περισσότερα. Οσο και να προσπαθούν στην κυβέρνηση να μεταθέσουν κάποια βαριά μέτρα στο μέλλον ή να καλυφθούν με την ασπίδα του μνημονίου που υπέγραψαν πριν από 50 μέρες, η εικόνα δεν αλλάζει: τα επόμενα μέτρα που θα λάβουν θα πλήξουν άμεσα όλους τους αγρότες, μισθοσυντήρητους και συνταξιούχους, άνεργους και λαϊκά νοικοκυριά, όπως και τους 3.500.000 πολίτες που χρωστούν στην Εφορία. Και όλα αυτά προτού καν ξεκινήσει η πραγματική διαπραγμάτευση με τους δανειστές, με αμφίβολα αποτελέσματα στο τέλος, με τον μπαμπούλα του bail-in στις τράπεζες και το φάντασμα της χρεοκοπίας να επιστρέφουν στα τέλη του έτους.

Αν, μάλιστα, εκτός από την εφαρμογή όσων συμφώνησε η κυβέρνηση, πάει ως τότε κάτι στραβά στην εκτέλεση του προγράμματος και τις εισπράξεις φόρων όχι μόνο δεν θα βρίσκονται ισοδύναμα (όπως ήδη συμβαίνει για τον ΦΠΑ στα φροντιστήρια), αλλά θα πέσουν στο τραπέζι πρόσθετα μέτρα.

Ακόμα και ο ισχυρισμός ότι η πρώτη αξιολόγηση θα είναι πιο «light» είναι μύθος. Ο λογαριασμός των μέτρων μεγαλώνει μέρα με τη μέρα λόγω των συνεπειών της «τρελής» διαπραγμάτευσης στην πρώτη θητεία της κυβέρνησης (ασφυξία στην αγορά, ύφεση, capital controls κ.λπ.).

Για πρώτη φορά στα σοβαρά

Μέχρι και το επόμενο Eurogroup, στις 9 Νοεμβρίου το οικονομικό επιτελείο θα δίνει αγώνα για να κερδίσει την εμπιστοσύνη των δανειστών ώστε να πάρει τα πρώτα 2 δισ. που περιμένει για να πληρώσει δόσεις στο ΔΝΤ, αλλά και υποχρεώσεις στο εσωτερικό της χώρας

Μέσα Νοεμβρίου πρέπει να έχει «κλειδώσει» επίσης η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ώστε αυτές να τρέξουν να βρουν ιδιώτες επενδυτές, αλλιώς θα ψάχνουν μέσα στις γιορτές και οι αγορές όλου του κόσμου θα είναι κλειστές. Αυτό συνοδεύεται και από τη νέα ρύθμιση για τα κόκκινα δάνεια, που θα κρίνει ποιοι τελικά τη γλιτώνουν και ποιοι την πληρώνουν. Τότε θα έρθουν και τα στοιχεία Οκτωβρίου για να δείξουν πού πάει τελικά ο Προϋπολογισμός του 2015 και σε ποια μέτρα θα στηριχτούν αυτός του 2016 και το νέο Μεσοπρόθεσμο που θα καταθέσει στη Βουλή η κυβέρνηση. Σε αυτά θα στηριχτεί η πρώτη και πιο κρίσιμη αξιολόγηση. Από αυτήν εξαρτώνται τα χρήματα για τις τράπεζες, οι δόσεις των δανείων αλλά και το αν θα μπει το ΔΝΤ στο πρόγραμμα προκειμένου να καλυφθούν τα συνολικά 86 δισ. του νέου προγράμματος. Ολα αυτά πρέπει να ισχύσουν σωρευτικά και αν λείψει έστω και ένα, δεν βγαίνει αυτή η επικίνδυνη και δύσκολη άσκηση.

Τι δίνει και τι ελπίζει η κυβέρνηση

Στις δύο πλευρές του Ατλαντικού έχει στηθεί «μεγάλο παζάρι» για τα μέτρα που θα πληρώσει ο ελληνικός λαός. Το σκηνικό που διαμορφώνεται λίγο πριν το τετ α τετ Τσακαλώτου – Σόιμπλε αύριο στις Βρυξέλλες, όπως αναφέρουν πηγές κάθε πλευράς, περιγράφεται ως εξής:

■ H κυβέρνηση καίγεται να πάρει όσο το δυνατόν λιγότερα μέτρα τώρα και να αναβάλει τα πιο δύσκολα για μετά τον Νοέμβριο.
■ Στη Φρανκφούρτη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θέλει να δοθεί προτεραιότητα στο να κλείσει η ανακεφαλαιοποίηση, για να μην ξεκινήσει το 2016 με κούρεμα καταθέσεων στην Ευρωζώνη.
■ Η Κομισιόν και ο Επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί (με πλάτες και της κυβέρνησης Ολάντ, όπως λένε κάποιες πηγές, που θέλει να τραβήξει τον ΣΥΡΙΖΑ προς τη σοσιαλδημοκρατία) βάζουν πλάτη, ρίχνουν γέφυρες και γράφουν κείμενα και προτάσεις, όπως έκαναν τον Αύγουστο για να κλειστεί η συμφωνία για το τρίτο μνημόνιο σε χρόνο-ρεκόρ.
■ Και οι τρεις θεσμοί (Ε.Ε. – ΕΚΤ – ΔΝΤ) έχουν λόγους να δείχνουν συμβιβαστικοί. Διαρρέουν πως θέλουν να δώσουν χώρο και χρόνο στην κυβέρνηση να προλάβει τις αποκρατικοποιήσεις, ενώ μέτρα και μεταρρυθμίσεις μπορούν να περιμένουν για τον Ιανουάριο.
■ Το Βερολίνο δεν έχει μιλήσει ακόμα, αλλά όλοι διαβλέπουν ότι θα ζητήσει να επιβληθεί σκληρή γραμμή για πλήρη εφαρμογή του προγράμματος χωρίς καθυστερήσεις.
Το κερασάκι στην τούρτα είναι το νέο Μεσοπρόθεσμο, το οποίο προβλέπει δεύτερο κύμα μεταρρυθμίσεων του συνταξιοδοτικού συστήματος, κατάργηση φοροαπαλλαγών και φόρο από το πρώτο ευρώ για όσους ξεπερνούν τα 800-1.000 ευρώ τον μήνα, σταδιακή κατάργηση της ειδικής φορολογικής μεταχείρισης του ναυτιλιακού κλάδου κ.λπ.

10 (από τα 200) μέτρα που έρχονται

Με τα δεδομένα αυτά, από τα 200 μέτρα που πρέπει να ληφθούν, η κυβέρνηση έχει μπροστά της άμεσα τις επόμενες μέρες και εβδομάδες:

1. Τις αποφάσεις για τα κόκκινα δάνεια, την εκχώρηση χρεών σε ιδιώτες και τους πλειστηριασμούς σε βάρος δανειοληπτών. Ολα αυτά θα επηρεάσουν την κατάσταση και τις ανάγκες των τραπεζών.
2. Λίστες οφειλετών και κατασχέσεις-εξπρές για χρέη στην Εφορία – και σε μισθούς ή συντάξεις μόλις από τα 1.000 ευρώ.
3. Επέκταση των αναδρομικών ελέγχων 10ετίας από την Εφορία σε περισσότερους και σπάσιμο τραπεζικών λογαριασμών οφειλετών από Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία.
4. Κατάργηση των 100 δόσεων, υψηλότερες και ακριβότερες δόσεις και για όσους ήδη τις ρύθμισαν.
5. Κατάργηση εξαιρέσεων και επιβολή τεκμηρίων και για άνεργους, ανήλικους κ.λπ. που είχαν εξαιρεθεί από τον κώδικα φορολογίας.
6. Νέες μειώσεις συντάξεων μέσα στο 2015, κύριων και επικουρικών, ώστε να εξοικονομηθούν 450 εκατ. ευρώ για φέτος και 1,8 δισ. ευρώ για την επόμενη χρονιά. Το τσεκούρι θα ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ και οι συντάξεις των 300 ευρώ είναι προ των πυλών.
7. Μαχαίρι 50% στο επίδομα θέρμανσης.
8. Αύξηση στο αγροτικό ντίζελ τον Οκτώβριο και εξαίρεση της πλειονότητας των αγροτών από όποιες φοροαπαλλαγές διατηρηθούν.
9. Νέες ανατροπές στη συνταγογράφηση φαρμάκων.
10. Είσπραξη του αυξημένου ΦΠΑ παντού, όπως και του ΕΝΦΙΑ χωρίς εκπτώσεις.