Πτώση κατά 616% στην οικοδομή στη 10ετία 2005 – 2015

Της Στεφανίας Σούκη

Εάν δεν σταματήσει η φορο-καταιγίδα θα πρέπει να ξεχάσουμε την όποια ανάπτυξη της κτηματαγοράς για πολλά χρόνια. Άλλωστε και οι ειδικοί της Ελληνικής Κτηματαγοράς στην θεωρούν ότι η κρίση διαρκέσει από ένα έως τρία χρόνια σε ποσοστό 90,3%. Με βάση τον όγκο, για να φτάσει η σημερινή ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα στο επίπεδο του έτους 2005, θα πρέπει να αυξηθεί κατά 616,4%!

Eν ολίγοις, εκείνο που προκύπτει απ’ όλα τα παραπάνω, είναι ότι η κτηματαγορά για να φτάσει στα επίπεδα του έτους 2005, θα πρέπει να περάσουν πολλά περισσότερα χρόνια από τα οκτώ.

Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται στην «Συγκυρία της Ελληνικής Κτηματογοράς» που πραγματοποιείται για 20ο συνεχόμενο εξάμηνο με επιστημονικό υπεύθυνο τον Επαμεινώνδα Πανά, τέως καθηγητή τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Από τα στοιχεία της έρευνας γίνεται κατανοητό ότι η κρίση στην αγορά ακινήτων αποτελεί τη χειρότερη κρίση που αντιμετώπισε ποτέ τα τελευταία μεταπολεμικά χρόνια η ελληνική κτηματαγορά.

Οι εκτιμήσεις των ειδικών της κτηματαγοράς για το επόμενο εξάμηνο παραμένουν δυσοίωνες. Πότε θα έρθει η ανάκαμψη, δε μπορεί να προβλέψει κάποιος με βεβαιότητα. Η κρίση φαίνεται ότι θα διαρκέσει αρκετά, αν και μπορεί να εμφανισθούν μικρά σκαμπανεβάσματα, τα οποία θα οφείλονται σε προσωρινές και ευκαιριακές προσφορές των κατασκευαστών.
Το «καλό μήνυμα» είναι – σύμφωνα πάντα με τους ειδικούς της κτηματαγοράς – ότι δεν υπάρχει «φούσκα» με τα ακίνητα, γιατί αν υπήρχε, τότε δε θα μπορούσε κάποιος να εκτιμήσει και το βάθος της κρίσης.

Το «κακό» μήνυμα είναι άλλο: Οι καταθέσεις και οι κατοικίες είναι οι δύο ”πυλώνες και τα βασικά περιουσιακά στοιχεία του ελληνικού νοικοκυριού. Το μόνο εκτεθειμένο στοιχείο είναι το σπίτι, από οποιαδήποτε φορολογία.
Η επιβάρυνση της ιδιοκτησίας είναι τέτοια που αναρωτιέται κάποιος με στοιχειώδη ορθολογισμό αν θα έχει κίνητρο και ενδιαφέρον να επενδύσει σε ακίνητο.

Όλα τα στοιχεία οδηγούν ότι η άλλοτε σημαντική ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας, δηλαδή η οικοδομή, θα είναι στο σταθμό τουλάχιστον για άλλα δύο με τρία χρόνια.

Το επόμενο εξάμηνο

Η ελληνική κοινότητα των ειδικών της κτηματαγοράς, σύμφωνα με το δείκτη εμπιστοσύνης τους προς την κτηματαγορά, συνεχίζει να εμφανίζεται απαισιόδοξη για το επόμενο εξάμηνο.

Έτσι, το σημερινό χαρακτηριστικό της κτηματαγοράς είναι ότι αυτή λειτουργεί σε συνθήκες επίμονης ύφεσης και υπερπροσφοράς κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων. Η κτηματαγορά χρειάζεται τη δημιουργία ενός κλίματος με προοπτική, ικανό να αντιμετωπίσει επιθετικά την ύφεση που εμφανίζεται.

Ό,τι και να συμβεί ο συνδυασμός των προβλημάτων της ανεργίας και της φοροεπιδρομής στα ακίνητα, καθιστούν πολύ δύσκολη την άμεση αναστροφή της κατάστασης στην κτηματαγορά. Θα χρειαστούν συντονισμένες πολιτικές ενέργειες και προσεκτικές εκτιμήσεις προκειμένου να γίνει πάλι η κτηματαγορά μοχλός ανάπτυξης.

Δυστυχώς, όπως αναφέρεται στην έρευνα, η προηγούμενη κυβέρνηση δεν αντιλήφθηκε έγκαιρα πως η οικονομική δυσπραγία αρχίζει από το πρόβλημα στέγασης κάθε οικογένειας. Τα μέτρα που λήφθηκαν τα προηγούμενα χρόνια κτύπησαν το Ελληνικό νοικοκυριό στη βάση του: την οικογενειακή κατοικία. «Θέλουμε να ελπίζουμε ότι η νέα Κυβέρνηση θα εντοπίσει τα προβλήματα της κτηματαγοράς», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Στην έρευνα επισημαίνεται επιπλέον ότι δεν έχει δοθεί η δέουσα προσοχή στην περίπτωση των ενοικιαστών, δηλαδή πώς ανταποκρίθηκαν αυτοί στη συνεχιζόμενη ύφεση. Οι αξίες των ακινήτων έχουν πέσει και κάτω από τις αντικειμενικές αξίες, και σε κάποιο βαθμό έχουν ακολουθήσει και οι τιμές ενοικίων. Η τάση αυτή, συνδυαζόμενη με τις περικοπές στο εισόδημα και τις συντάξεις, αύξησε τη δυσκολία που έχουν πλέον οι ενοικιαστές όσον αφορά στην πληρωμή των ενοικίων με συνέπεια. Αν και ο αριθμός των νοικοκυριών χαμηλών εισοδημάτων αυξήθηκε, και πάλι η Πολιτεία δεν μπόρεσε να προβλέψει και να λύσει τα προβλήματα των αναξιοπαθούντων.

Οσον αφορά ειδικότερα τα συμπεράσματα της έρευνας:

– Το μεγαλύτερο ποσοστό των ειδικών (44,4%) εκτιμά ότι η κρίση θα διαρκέσει δύο έως τρία χρόνια.
– Ένα σημαντικό ποσοστό 30,6% εκτιμά ότι η κρίση θα διαρκέσει δύο χρόνια.
– Το 90,3% – αθροιστικά – των ειδικών της κτηματαγοράς εκτιμά ότι η κρίση θα διαρκέσει από ένα έως τρία χρόνια.
Όσον αφορά στην επίπτωση της κρίσεως στις τιμές των ακινήτων, η τοποθέτηση των ειδικών της κτηματαγοράς έχει ως εξής: Στο ερώτημα «θεωρείτε ότι η οικονομική κρίση συνεχίζει να επηρεάζει τις τιμές των ακινήτων;»
– Το 98,6% των ειδικών αναμένει ότι η οικονομική κρίση συνεχίζει να επηρεάζει αρνητικά την πορεία των τιμών των ακινήτων.
-Σχεδόν επτά στους δέκα ειδικούς, θεωρούν ως προϋπόθεση του τερματισμού της κρίσης στην κτηματαγορά, τον τερματισμό της κρίσης της ελληνικής 0ικονομίας.