Σε πλήρη κατάρρευση η πραγματική οικονομία

Στάση πληρωμών και ακινησία. Το σοκ ακόμα δεν έχει ξεπεραστεί και η οικονομία στην εποχή των capital controls βαριαναστενάζει. Ολόκληροι κλάδοι της οικονομίας που στηρίζονται στην εισαγωγή πρώτων υλών έχουν αδρανοποιηθεί, με αποτέλεσμα να κάνουν αναστολή εργασιών απολύοντας ή βγάζοντας σε αναγκαστική άδεια το προσωπικό. Οι οικονομικές μας σχέσεις με το εξωτερικό μπήκαν στον “πάγο” ενώ την ίδια ώρα με το σταγονόμετρο δίδεται η όποια ρευστότητα προς τις επιχειρήσεις αλλά και τους πολίτες που περιμένουν στην ουρά για λίγα ευρώ από το μισθό ή τη σύνταξη τους.

Σαν “κερασάκι” οι ανατιμήσεις που ήλθαν σε βασικά αγαθά απ’ την αύξηση του ΦΠΑ, που όπως αποδεικνύεται, ήλθε με “καπέλο” απ’ τους επιχειρηματίες… Ένα “καπέλο” που σε πολλές περιπτώσεις φρόντισαν να μπει λίγες ημέρες πριν την ψήφιση του νόμου ούτως ώστε να μην φανεί μετά!

Οι ακάλυπτες επιταγές

Τα capital controls έχουν δημιουργήσει συνθήκες ασφυξίας αφού οι περισσότεροι αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Επιταγές σφραγίζονται οδηγώντας σε αδιέξοδο τους πολίτες. Μεγάλη ευθύνη για το γεγονός αυτό αποδίδεται στο Δημόσιο που επί της ουσίας δεν αποπληρώνει τις υποχρεώσεις του. Όσοι είχαν επιταγές προφανώς και δεν ήταν δυνατόν να προβλέψουν ότι δεν θα είχαν αποπληρωθεί έξι μήνες μετά και πλέον βλέπουν τις επιταγές τους να σφραγίζονται.

Το πρόβλημα της εμπορικής πίστης θα μπορούσε να αποκαθίσταται σταδιακά αν συνδεόταν με την σταδιακή εξομάλυνση της αποπληρωμής οφειλών, όμως κάτι τέτοιο δεν μοιάζει εφικτό στο ορατό μέλλον. 

Το πρόβλημα επιτείνεται από το γεγονός ότι πολλές επιχειρήσεις αδυνατούν να αντιμετωπίσουν τη ραγδαία συσσώρευση υποχρεώσεων σε διάστημα ολίγων ημερών.

Με τα capital controls επιτρέπεται μεν η κατάθεση τραπεζικών και ιδιωτικών επιταγών, αποκλειστικά όμως σε πίστωση τραπεζικού λογαριασμού, γεγονός που στερεί από την πραγματική οικονομία ρευστότητα.

Το μεγάλο επίσης πρόβλημα αφορά επιχειρήσεις εκείνες, των οποίων οι επιταγές έχουν λήξει λόγω της τραπεζικής αργίας στο δεκαπενθήμερο που προηγήθηκε.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι να υπάρχει πλήθος ακάλυπτων επιταγών, όχι όμως με υπαιτιότητα των επιχειρήσεων, ενώ μετά την ολοκλήρωση της αργίας, οι επιχειρήσεις που έχουν εκδώσει επιταγές θα πρέπει να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους εντός οκτώ ημερών, διαφορετικά κινδυνεύουν με «σφράγισμα» επιταγών.

Ωστόσο, επιχειρήσεις και φορείς της αγοράς υπογραμμίζουν ότι αυτό πρακτικά είναι αδύνατο. Σε επιστολή του προς τον υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο, ο πρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος και του ΕΒΕΑ Κωνσταντίνος Μίχαλος υπογραμμίζει ότι κατά τη διάρκεια του Ιουλίου και εξαιτίας της παρατεταμένης τραπεζικής αργίας λήγει πολύ μεγάλος αριθμός επιταγών.

Κάτι που σημαίνει ότι ο κίνδυνος νέων απλήρωτων επιταγών αυξάνεται κατακόρυφα προκαλώντας “ντόμινο” καταρρεύσεων στην αγορά. Μόνο τον Ιούνιο, και ουσιαστικά πριν επιβληθούν τα capital controls, είχαν “σκάσει” επιταγές άνω των 15 εκατ. ευρώ, ένα ποσό όμως που αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά.

Σε αδράνεια η παραγωγή

Η εξέλιξη αυτή φυσικά δεν πλήττει μόνο τον κλάδο του εμπορίου αλλά και την ίδια την παραγωγή της χώρας με δεδομένο ότι αυτή σε ένα μεγάλο βαθμό εξαρτάται και απ’ την εισαγωγή πρώτων υλών που αυτή τη στιγμή γίνεται με εμπόδια λόγω των capital controls.

Λόγω των κεφαλαιακών ελέγχων οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες τους με ομαλό τρόπο και δεν έχουν τη δυνατότητα να αποπληρώσουν τους προμηθευτές άρα δεν έχουν επάρκεια πρώτων υλών. Το προβλημα αυτό δημιουργεί μια αλυσιδωτή αντίδραση. Κι αυτό διότι η απουσία πρώτων υλών χτυπά ευθέως την παραγωγή. Στη συνέχεια το πλήγμα μεταφέρεται στις εξαγωγές οι οποίες αναγκαστικά μειώνονται διότι λόγω της έλλειψης πρώτων υλών δεν μπορούν να παρασκευαστούν νέα προϊόντα τα οποία να διατεθούν στις αγορές του εξωτερικού όπως προηγουμένως.

Ήδη στα λιμάνια της χώρας παραμένουν 10.000 κοντέινερς ενώ δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις μεταφέρουν την έδρα της στη γειτονική Βουλγαρία για να καταφέρουν να εκτελέσουν τις συναλλαγές τους με τους προμηθευτές τους και να μην βάλουν λουκέτο.

Αγορά Εργασίας

Σε κάθε περίπτωση μαζί με τους επιχειρηματίες το “σταυρό” τον κουβαλάνε και οι εργαζόμενοι. Τον τελευταίο μήνα, αν και στα μέσα της θερινής σαιζόν που παραδοσιακά είναι η καλύτερη περίοδος για την αγορά εργασίας, οι απολύσεις αυξήθηκαν. Παράλληλα εργαζόμενοι τέθηκαν σε αναγκαστική άδεια ή εκ περιτροπής εργασία. Πολλοί πάλι πήραν έναντι του μισθού τους.

Και όλο αυτό σαν κύκλος χτυπάει την αγορά, αφού η ζήτηση ακόμα και στα βασικά αγαθά, που πριν από δύο εβδομάδες άφηνε άδεια και τα ράφια των σούπερ μάρκετ υπό το φόβο ενός Grexit, πλέον έχει υποχωρήσει σημαντικά.

Η αγοραστική δύναμη του Ελληνα έχει περιοριστεί και μέτρα όπως αυτό της αύξησης του ΦΠΑ στην πλειοψηφία αγαθών και υπηρεσιών απλά έρχεται να επιτείνει την κατάσταση.