Σκοτσέζικο ντους στις αποκρατικοποιήσεις

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Μπορεί σε διεθνές επίπεδο η Ελλάδα και η κυβέρνηση Τσίπρα να δείχνουν πλήρως ευθυγραμμισμένες με τις επιταγές των εταίρων-δανειστών, μπορεί τα πιο σκληρά μέτρα, που σε πολλές περιπτώσεις ούτε και οι δεξιότερες της σημερινής κυβέρνησης θα τολμούσαν να περάσουν, να πέρασαν, όμως επικρατεί σκεπτικισμός για τις επονομαζόμενες «ώριμες» ιδιωτικοποιήσεις, οι οποίες υπό το καθεστώς των αλλαγών που συμφωνήθηκαν προσώρας δείχνουν να παγώνουν. Κι αυτό παρά τις δεσμευτικές ημερομηνίες και την ομάδα δράσης που η συμφωνία της κυβέρνησης έχει αποδεχτεί στο Asset Development Plan.

Πρώτο αγκάθι για τους επενδυτές θεωρείται η χρονοτριβή που αναμένεται να υπάρξει με τη μετάβαση στο νέο καθεστώς και σχήμα ως προς τις ιδιωτικοποιήσεις και την καινούρια ομάδα που θα δημιουργηθεί. Το ΤΑΙΠΕΔ, που θεωρούνταν αδιαμφισβήτητος εταίρος διαπραγμάτευσης των κρατικών φιλέτων, πνέει τα λοίσθια όπως το γνωρίζαμε, καθώς θα δημιουργηθεί ένα νέο εναλλακτικό σχήμα. Η πορεία μετάβασης που ξεκινά δημιουργεί εύλογες απορίες και εκνευρισμό σε επενδυτές που ήδη θεωρούν ότι έχουν υπάρξει μεγάλες αργοπορίες εξαιτίας της 6μηνης διαπραγμάτευσης και οι οποίοι σε συγκεκριμένες περιπτώσεις επενδυτικά «κακοποιήθηκαν» -όπως αναφέρουν πηγές- από την αριστερή κυβέρνηση.

Ενας δεύτερος αρνητικός παράγοντας ως προς την πορεία υλοποίησης του πρώτου σετ αποκρατικοποιήσεων είναι οι πρόωρες εκλογές. Κύκλοι των ξένων επενδυτών εκτιμούν ότι η εκ νέου προσφυγή σε πρόωρες κάλπες θα παγώσει τις ήδη «ξεπαγιασμένες» διαδικασίες (με ηχηρή εξα΄ρεση την πολύ ώριμη των 14 περιφερειακών αεροδρομίων) στα λιμάνια, την ΤΡΑΙΝΟΣΕ (το ΤΑΙΠΕΔ θα εξαγγείλει ημερομηνίες υποβολής προσφοράς έως το τέλος Οκτωβρίου), πλήθος ακινήτων της ΕΤΑΔ και του ΤΑΙΠΕΔ, αλλά και το Ελληνικό. Μάλιστα για το τελευταίο θα υπάρξει πρόσθετη αργοπορία, καθώς κατά βάση το Δ.Σ. της Ελληνικό Α.Ε. που παρακολουθεί την πορεία υλοποίησης του σχεδίου ιδιωτικοποίησης απαρτίζεται από στελέχη της Αριστερής Πλατφόρμας, όπως ο τέως δήμαρχος Ελληνικού Χρήστος Κορτζίδης και σφοδρούς πολέμιους της επένδυσης. Αθροιστικά με τα παραπάνω, το γεγονός ότι και κυβερνητικά στελέχη της πλειοψηφίας, όπως ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων Χρήστος Σπίρτζης, εξακολουθούν να τροφοδοτούν την κριτική κατά της επένδυσης δημιουργεί εκνευρισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι ο κ. Σπίρτζης εξακολουθεί να αναφέρεται στην περίφημη έκθεση του ΤΕΕ, αν και η τελευταία ουδέποτε παρελήφθη από το επιστημονικό όργανο, άρα δεν ισχύει όπως αποκάλυψε η εφημερίδα μας την προηγούμενη εβδομάδα χωρίς να διαψευστεί.

Για να αντιμετωπιστεί αυτή η πολιτικά δύσκολη και σύνθετη κατάσταση και να αποφευχθεί πολυφωνία, πηγές του newmoney αναφέρουν ότι οι αρμοδιότητες ως προς τις αποκρατικοποιήσεις και το καινούριο υπερταμείο θα φύγουν από το υπουργείο Οικονομικών (τις είχε η κυρία Νάντια Βαλαβάνη πριν την αποχώρησή της) και θα πάνε στην αντιπροεδρία της κυβέρνησης, με βοήθειες από τον κ. Ευκλείδη Τσακαλώτο. Στόχος αυτής της ενέργειας είναι η αντιμετώπιση των αργοποριών και των προβλημάτων που προκύπτουν. Μάλιστα οι ίδιες πληροφορίες αναφέρονται σε διαδικασίες fast track που σκοπεύει να επιβάλει η κυβέρνηση, με στόχο οι ώριμες αποκρατικοποιήσεις να ολοκληρωθούν στο πρώτο εξάμηνο του 2016. Ομως ας μην ξεχνάμε το πιο βασικό: μιλάμε για μια αριστερή κυβέρνηση με μεγάλη καχυποψία ως προς τους επενδυτές και διαφορετικό όραμα. Ακριβώς εδώ βρίσκεται και το κρίσιμο σημείο, καθώς οι διεθνείς επενδυτικοί όμιλοι δεν αρέσκονται σε συνεργασίες με κυβερνήσεις απρόθυμες, που κοστίζουν σε χρήμα, αναμονή και φυσικά… νεύρα. Πόσο μάλλον όταν αυτές αναφέρονται σε αναγκαίες αυξήσεις των ήδη συμφωνηθέντων τιμημάτων (π.χ. στην υπόθεση του Ελληνικού) ή σε ανατροπές ως προς τις συμφωνίες για τη μετοχική σύνθεση των εταιρειών και σχημάτων που θα προκύψουν.

Καθυστερήσεις και σε ΤΡΑΙΝΟΣΕ, Κασσιόπη και ΔΕΣΦΑ

Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται επίσης και το πρότζεκτ της Κασσιόπης, όπου η αμερικανική επενδυτική εταιρεία NCH Capital Inc. πληροφορούμαστε ότι μετά τις καθυστερήσεις έχει δεύτερες σκέψεις, ενώ σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται και η πορεία αξιοποίησης της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, για την οποία έχει υπάρξει ρωσικό ενδιαφέρον. Οι Αμερικανοί προς το παρόν περιμένουν να δουν τη νέα δομή που από τη συμφωνία προκύπτει, αλλά δεν είναι αισιόδοξοι.

Βέβαια κανένας δεν μπορεί με τρόπο αξιόπιστο και απόλυτο να πει ότι οι Ρώσοι θα συνεχίσουν να ενδιαφέρονται και στη συνέχεια.

Από τα προβλήματα που επίσης προβάλλουν είναι κι αυτό της τύχης σειράς ακινήτων που έχουν «καθαριστεί» από τα νομικά προβλήματά τους από την ΕΤΑΔ. Το ενδιαφέρον ελληνικών και ξένων εταιρειών από την αρχή ήταν αναιμικό και πλέον τείνει να γίνει ανύπαρκτο, σε μια περίοδο όπου αυτά τα assets θα περάσουν στο καινούριο υπερταμείο αποκρατικοποιήσεων.

Κρίσιμο είναι και το ζήτημα με τις ενεργειακές ιδιωτικοποιήσεις, με την πιο ώριμη, αυτή του ΔΕΣΦΑ, να περιμένει την επιτάχυνσή της, αλλά και τους Αζέρους επενδυτές να αναμένουν δίχως αποτέλεσμα εδώ και περίπου ενάμισι έτος.
Αυτό ακριβώς είναι και το πρόβλημα για την ελληνική κυβέρνηση: το έλλειμμα πλέον ως προς την αξιοπιστία της από τους διεθνείς επενδυτές, οι οποίοι θα πρέπει εκ νέου -ακόμα και με το καινούριο ταμείο αποκρατικο-ποιήσεων- να προσελκυστούν σε μια χώρα με υψηλό ρίσκο και ρευστές πολιτικές εξελίξεις.