Απόψε η Ελλάδα περιμένει την αξιολόγηση της Standard & Poor’s, με το βασικό ερώτημα να είναι εάν ο διεθνής οίκος θα διατηρήσει αμετάβλητη την πιστοληπτική βαθμολογία της χώρας ή θα προχωρήσει σε αλλαγή των προοπτικών της οικονομίας από σταθερές σε θετικές, ανοίγοντας τον δρόμο για πιθανή μελλοντική αναβάθμιση.
Στην πρώτη αξιολόγηση του οίκου στις 14 Απριλίου, η S&P διατήρησε την Ελλάδα στη βαθμίδα BBB και την προοπτική της οικονομίας σταθερή. Το πιθανότερο σενάριο που βλέπει η αγορά είναι η διατήρηση της Ελλάδας στη βαθμίδα BBB με σταθερές προοπτικές, καθώς εκτιμάται ότι αυτή η δεύτερη αξιολόγηση δεν αναμένεται να επηρεαστεί ιδιαίτερα από την έντονη νευρικότητα που επικρατεί στις αγορές χρήματος. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί η αναβάθμιση των προοπτικών σε θετικές, εξέλιξη που θα αποτελούσε ένδειξη βελτίωσης της αξιολόγησης του ελληνικού αξιόχρεου, χωρίς να συνεπάγεται άμεση αναβάθμιση της ίδιας της βαθμίδας.
Η αξιολόγηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η δημοσιονομική πορεία της Ελλάδας, η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και η διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων αποτελούν βασικά στοιχεία της πιστοληπτικής εικόνας της χώρας. Την ίδια στιγμή, όπως αναφέρει η Morningstar DBRS, οι αναταράξεις στις ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων, η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία συνθέτουν ένα πιο σύνθετο περιβάλλον για τους οίκους αξιολόγησης.
Τι θα κρίνει την απόφαση της S&P
Στο επίκεντρο της αξιολόγησης βρίσκονται η δημοσιονομική συνέπεια, η πορεία του δημόσιου χρέους και οι προοπτικές ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Η δυνατότητα της χώρας να διατηρεί πρωτογενή πλεονάσματα και να μειώνει σταθερά το χρέος της αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς ενισχύει την ανθεκτικότητα των δημόσιων οικονομικών και περιορίζει σταδιακά τις δημοσιονομικές ευπάθειες.
Θετικό στοιχείο αποτελεί και η δομή του ελληνικού χρέους, με τις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις και το σχετικά χαμηλό κόστος εξυπηρέτησης να λειτουργούν υποστηρικτικά. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα μείωσε πέρυσι το χρέος της κατά 9,5% του ΑΕΠ και φέτος αναμένεται να καταγράψει, για τέταρτη συνεχή χρονιά, υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα, το οποίο ίσως υπερβεί το 3,6% του ΑΕΠ που έχει θέσει ως στόχο το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2027. Επίσης, θα είναι μία από τις ελάχιστες χώρες οι οποίες θα έχουν φέτος και το 2027 δημοσιονομικό πλεόνασμα.
Στην αξιολόγηση της 4ης Σεπτεμβρίου, η Morningstar DBRS διατήρησε την Ελλάδα στη βαθμίδα BBB, αναβαθμίζοντας όμως τις προοπτικές της σε θετικές. Ο οίκος εκτίμησε ότι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να υποχωρεί, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέπει μείωσή του από το 143,5% του ΑΕΠ τον Μάρτιο του 2026 στο 134,4% στο τέλος του 2027.
Από την άλλη πλευρά, το υψηλό απόθεμα δημόσιου χρέους εξακολουθεί να αποτελεί βασική αδυναμία της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, η εξέλιξη της ανάπτυξης, η παραγωγικότητα και η δυνατότητα διατήρησης των δημοσιονομικών επιδόσεων σε βάθος χρόνου παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες για τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική εικόνα της χώρας.
Σημαντική παράμετρος είναι και το διεθνές περιβάλλον. Η Τράπεζα της Ελλάδος, στην επισκόπηση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας που δημοσιοποίησε στις 22 Οκτωβρίου, επισημαίνει ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις, η άνοδος των διεθνών τιμών ενέργειας και ο κίνδυνος απότομης αναπροσαρμογής των αποτιμήσεων στις διεθνείς αγορές συνιστούν κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Οι τελευταίες αξιολογήσεις της Ελλάδας από τους διεθνείς οίκους
Οι πρόσφατες αποφάσεις των οίκων αξιολόγησης δείχνουν ότι η Ελλάδα διατηρεί την επενδυτική βαθμίδα, ενώ ορισμένοι οίκοι έχουν ήδη δώσει θετικό σήμα για τις μελλοντικές προοπτικές της.
Η τελευταία αξιολόγηση της DBRS στις 4 Σεπτεμβρίου διατήρησε το αξιόχρεο στη βαθμίδα BBB, αλλά άλλαξε τις προοπτικές από σταθερές σε θετικές, επικαλούμενη τη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του χρέους και τις δημοσιονομικές επιδόσεις.
Στις 18 Σεπτεμβρίου, η Moody’s διατήρησε την Ελλάδα στη βαθμίδα Baa3 και αναβάθμισε τις προοπτικές σε θετικές. Την ίδια ημέρα, η Scope Ratings αναβάθμισε την Ελλάδα από BBB σε BBB+, διατηρώντας σταθερές προοπτικές. Οι αποφάσεις αυτές ενίσχυσαν την εικόνα της ελληνικής οικονομίας, χωρίς να εξαλείψουν ωστόσο τις διαρθρωτικές αδυναμίες της.
Πότε αναμένεται η επόμενη αξιολόγηση και τι σημαίνει για την Ελλάδα
Μετά τη σημερινή αξιολόγηση της S&P, το επόμενο σημαντικό ορόσημο είναι η 6η Νοεμβρίου 2026, όταν αναμένεται η απόφαση της Fitch Ratings. Ο συγκεκριμένος κύκλος αξιολογήσεων θα δώσει μια πληρέστερη εικόνα για το πώς αποτιμούν οι διεθνείς οίκοι τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας στο τέλος του έτους.
Για την Ελλάδα, η διατήρηση της επενδυτικής βαθμίδας και η ενδεχόμενη βελτίωση των προοπτικών έχουν σημασία κυρίως για την αξιοπιστία της χώρας στις διεθνείς αγορές και την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου της. Μια θετική μεταβολή στις προοπτικές θα αποτελούσε ένδειξη ότι ο οίκος διακρίνει περιθώρια βελτίωσης του αξιόχρεου, αλλά δεν εγγυάται ότι θα ακολουθήσει αναβάθμιση ούτε ότι θα μειωθεί αυτομάτως το κόστος δανεισμού.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η διατήρηση της βαθμίδας BBB, αλλά και το μήνυμα που θα εκπέμψει η S&P για τη βιωσιμότητα της δημοσιονομικής προσαρμογής, την ταχύτητα μείωσης του χρέους και τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις.