Σε ποιους τομείς υστερεί η Ελλάδα μετά και τα τρία μνημόνια

Μπορεί στα 9 χρόνια κρίσης, από το 2009 μέχρι σήμερα, η ελληνική οικονομία να αντιμετώπισε -με αιματηρές θυσίες του λαού- τα «δίδυμα ελλείμματα» σε προϋπολογισμό και ισοζύγιο πληρωμών, σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις όμως που υπηρετούν την οικονομία και την κοινωνία ολόκληρη έμεινε πίσω.

Αντιθέτως, μάλιστα, καθώς οι άλλες χώρες της Ε.Ε. τρέχουν γρηγορότερα από τη χώρα μας, η Ελλάδα έχει πέσει πιο κάτω και από το επίπεδο που βρισκόταν έως το 2010! Και αυτός είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος που διατρέχει για να μην την εμπιστευτούν μεγάλοι, σοβαροί και αξιόπιστοι ξένοι επενδυτές.

Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ και της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνουν ότι η θεσμική απόκλιση της χώρας μας μπορεί να αποδειχθεί τροχοπέδη, ακυρώνοντας σε μεγάλο βαθμό τα οφέλη από τη δημοσιονομική προσαρμογή, που στηρίχθηκε στη λιτότητα, προκειμένου να έρθουν επενδύσεις.

Σε ποιους τομείς υστερεί η Ελλάδα μετά και τα τρία μνημόνια;

-Ποιότητα θεσμών διακυβέρνησης: Το 2009 η Ελλάδα βρισκόταν περίπου στο 43% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το 2016 η υστέρησή της έφτασε στο 70%! Η υστέρηση αυτή αντανακλά τους δείκτες της Παγκόσμιας Τράπεζας για τον έλεγχο της διαφθοράς, την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης, την ποιότητα του κράτους δικαίου και των νόμων. Σε αυτούς τους τομείς, αντί η κατάσταση να βελτιώνεται και η Ελλάδα να προοδεύει και να συγκλίνει με τα ευρωπαϊκά στάνταρ, επιδεινώνεται και αποκλίνει ολοένα περισσότερο.

-Στις αγορές προϊόντων και παρά τις τόσες μεταρρυθμίσεις η κατάσταση στην Ελλάδα βελτιώνεται αλλά πολύ αργά. Η απόκλιση το 2009 ήταν στο 48% και το 2013 (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΟΟΣΑ) είχε πέσει στο 28%. Παρά τη μερική εναρμόνιση, η απόκλιση παραμένει μεγάλη με τις άλλες χώρες.

-Στη νομοθετική προστασία της απασχόλησης έως το 2013 (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία ΟΟΣΑ) η Ελλάδα είχε εναρμονιστεί πλήρως με τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Αυτό δικαιολογεί γιατί δεν υπήρξαν ακόμα μεγαλύτερες πιέσεις για περισσότερα νέα εργασιακά μέτρα στον ιδιωτικό τομέα. Ωστόσο η κυβέρνηση προαναγγέλλει αλλαγές για την επόμενη μέρα των μνημονίων -ή και νωρίτερα;- που ενδεχομένως και να μεταβάλουν την εικόνα στην ανταγωνιστικότητα της χώρας.

Οι συγκεκριμένοι δείκτες έχουν κυρίως αυτή τη σημασία: για να βγει η χώρα από τα μνημόνια και να εξοφλεί τα δάνεια από τον ESM η κυβέρνηση αναζητεί κεφαλαιούχους πρόθυμους να αγοράσουν ελληνικά κρατικά ομόλογα με διπλάσια ή τριπλάσια επιτόκια από εκείνα που προσφέρει η υπόλοιπη Ευρωζώνη, διαβεβαιώνοντάς τους ότι δεν θα χάσουν ξανά τα λεφτά τους.

Τα δελεαστικά επιτόκια, όμως, η αποφυγή της χρεοκοπίας, η πτώση των τιμών και τα φθηνά εργατικά χέρια δεν αρκούν από μόνα τους για να βάλουν αυτομάτως ξανά την Ελλάδα στον χάρτη των άμεσων ξένων επενδύσεων, που θα χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη και θα μείνουν για χρόνια στη χώρα. Με τα δεδομένα αυτά, ο επικεφαλής του κλιμακίου της Κομισιόν Ντέκλαν Κοστέλο έχει επισήμως δηλώσει ότι οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να συνεχιστούν είτε επειδή το ελληνικό πολιτικό σύστημα δεν έδωσε σημασία και απέφυγε να τις υποστηρίξει (εμμένοντας μόνο σε μέτρα λιτότητας), είτε γιατί ξεπεράστηκαν ήδη από τις άλλες χώρες που κινούνται γρήγορα, ενώ στην Ελλάδα έγιναν αργά και με λάθος τρόπο.

Κωστής Πλάντζος