Στο όριο φτάνει πλέον η καθημερινότητα για χιλιάδες νοικοκυριά, καθώς το κόστος στέγασης «τρώει» μεγάλο μέρος του εισοδήματος πριν καν τελειώσει ο μήνας. Περισσότεροι από 1 στους 3 ενοικιαστές δαπανούν πάνω από το 40% των αποδοχών τους για να πληρώσουν το σπίτι, ενώ ακόμη και στους δανειολήπτες το ποσοστό φτάνει τον 1 στους 5. Συνολικά, σχεδόν 3 στους 10 (28,9%) βρίσκονται σε αυτή τη συνθήκη υπερ-επιβάρυνσης, όταν ο μέσος όρος στην Ευρώπη δεν ξεπερνά το 8,2%.

Τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης της Τράπεζας της Ελλάδας επαναφέρουν με ένταση το πρόβλημα της στέγασης, σε μια στιγμή που η κυβέρνηση επιχειρεί να ανοίξει τη «βεντάλια» των λύσεων. Στο τραπέζι βρίσκονται το νέο  «Ανακαινίζω-Νοικιάζω» (με εκκίνηση στα τέλη Μαΐου – αρχές Ιουνίου), η κοινωνική αντιπαροχή και το πρόγραμμα κατασκευής 2.300 κατοικιών σε ανενεργά στρατόπεδα, με στόχο να αυξηθεί η προσφορά και να πέσουν οι πιέσεις στις τιμές.

Ωστόσο, η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδας προειδοποιεί ότι τα μέτρα αυτά, αν και κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, δεν έχουν άμεσο αποτύπωμα. Η αγορά χρειάζεται λύσεις «εδώ και τώρα»: ταχύτερες μεταβιβάσεις, λιγότερη γραφειοκρατία στην ανάπτυξη ακινήτων, σαφείς κανόνες προστασίας τόσο για ενοικιαστές όσο και για ιδιοκτήτες, αλλά και ισχυρά κίνητρα για να επιστρέψουν στην αγορά τα χιλιάδες κενά ακίνητα.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, η έκθεση δεν αποφεύγει να δείξει και την «παρενέργεια» ορισμένων πολιτικών. Στην αύξηση των τιμών κατοικιών συνέβαλαν, μεταξύ άλλων, η περιορισμένη προσφορά, το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον, αλλά και επιδοτούμενα προγράμματα όπως το «Σπίτι μου ΙΙ», που ενίσχυσαν τη ζήτηση.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η άνοδος συνεχίζεται, με τα παλαιά διαμερίσματα να «τρέχουν» ταχύτερα από τα νέα (8,1% έναντι 7,4%), ενώ μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στην περιφέρεια (8,8%) σε σχέση με την Αττική (6,2%). Την ίδια ώρα, όμως, η αγορά δείχνει σημάδια κόπωσης: το επενδυτικό ενδιαφέρον από το εξωτερικό είναι πιο συγκρατημένο, οι εισροές μέσω Golden Visa επιβραδύνονται και η οικοδομική δραστηριότητα υποχωρεί.

Παράλληλα, η εικόνα της οικονομίας εξηγεί γιατί η πίεση στα νοικοκυριά γίνεται πιο έντονη. Το 2025 η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,1%, πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, όμως ο πληθωρισμός παρέμεινε στο 2,9% με επίμονες αυξήσεις στις υπηρεσίες και στα τρόφιμα, διαβρώνοντας το διαθέσιμο εισόδημα . Με απλά λόγια, τα εισοδήματα αυξάνονται, αλλά όχι με τον ρυθμό που αυξάνονται τα ενοίκια.

Την ίδια στιγμή, η ΤτΕ επισημαίνει ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας και η γεωπολιτική αστάθεια – κυρίως λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή – δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στο κόστος ζωής και κατασκευής, κάτι που μετακυλίεται τελικά και στην αγορά κατοικίας . Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος: ακριβότερη ενέργεια → υψηλότερο κόστος κατασκευής → λιγότερη προσφορά → υψηλότερα ενοίκια.

Την ίδια ώρα, παρά τη σχεδόν 50% αύξηση στα στεγαστικά δάνεια, η χρηματοδότηση παραμένει χαμηλή σε απόλυτους όρους, καθώς η αγορά ξεκινά από «ιστορικά χαμηλή βάση». Αυτό σημαίνει ότι η ιδιοκατοίκηση δεν αποτελεί ακόμη διέξοδο για τη μεγάλη πλειονότητα των ενοικιαστών.

Στο φόντο αυτό, η Τράπεζα της Ελλάδας στέλνει σαφές μήνυμα: χωρίς άμεσες παρεμβάσεις στην προσφορά και στη λειτουργία της αγοράς, η στεγαστική κρίση θα παραμείνει. Και όσο οι τιμές συνεχίζουν να ανεβαίνουν – έστω με πιο ήπιους ρυθμούς – η στέγη κινδυνεύει να εξελιχθεί στο μεγαλύτερο «βάρος» για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Διαβάστε ακόμη

Αυξήσεις 20%-30% στα υλικά οικοδομής

Η Μέση Ανατολή αλλάζει τον προϋπολογισμό: Αναθεώρηση προβλέψεων στις 30/4 – Παραμένει ισχυρή η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας

Πετρέλαιο: Αργεί το απόλυτο restart στα Στενά του Ορμούζ – Στάση αναμονής στην παγκόσμια αγορά

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα