Τα ψέματα για την ελάφρυνση του χρέους και ο κίνδυνος στη διαπραγμάτευση

Η διαμάχη για το ελληνικό χρέος ανάμεσα στον άξονα ΔΝΤ – ΗΠΑ και το σκληρό πυρήνα της ευρωζώνης, έχει φέρει μεν το ζήτημα στην πρώτη γραμμή αλλά υπάρχει ο κίνδυνος να πέσει χαμηλά ο “πήχης” της ελάφρυνσης.

Το όριο του 15% για τις ετήσιες δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους, που αναφέρει τις τελευταίες ημέρες ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάιζελμπλουμ με κάθε ευκαιρία, προκύπτει μεν από το καταστατικό του ΔΝΤ, αλλά στην περίπτωση της Ελλάδας δεν σημαίνει ουσιαστική ελάφρυνση, όπως σημείωναν οικονομικοί παράγοντες με γνώση των δεδομένων και του παρασκηνίου.

Φαίνεται, λοιπόν, ότι η επίκληση του κριτηρίου του 15% εξυπηρετεί όσους στην ουσία δεν θέλουν να δώσουν ουσιαστική λύση στο ζήτημα του χρέους.

Είναι ενδεικτικό ότι κατά τις αντιπαραθέσεις μεταξύ των αξιωματούχων για το ζήτημα, το ΔΝΤ λαμβάνει σκληρή στάση και ζητεί δραστικές παρεμβάσεις προκειμένου το χρέος να αξιολογηθεί ως βιώσιμο.

Πηγές που έχουν ασχοληθεί με το θέμα στις διαπραγματεύσεις εκτιμούν ότι με τα δεδομένα αυτά υπάρχει ο κίνδυνος να δοθεί μια λύση για το χρέος η οποία “τυπικά” θα το χαρακτηρίζει βιώσιμο, αλλά στην ουσία δεν θα ελαφρύνει κατά πολύ το χρονοδιάγραμμα των αποπληρωμών.

Το “κλειδί” της υπόθεσης είναι ότι ήδη, χωρίς να υπολογιστεί οποιαδήποτε ελάφρυνση, οι δαπάνες εξυπηρέτησης που προβλέπονται για το χρέος δεν ξεπερνούν το 15% του ΑΕΠ, παρά μόνο κατά το έτος 2022 και οριακά το 2023, ακόμα και εάν υπολογίσουμε ένα ΑΕΠ που θα αυξάνεται με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις της τάξης του 1% κατά μέσο όρο ετησίως. Εάν υπολογίσουμε μεγαλύτερο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ, τότε το χρέος θα παραμείνει ακόμα χαμηλότερα από το όριο του 15%.

Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι το 2022 τελειώνει η δεκαετής περίοδος χάριτος για τα δάνεια του EFSF (του σημερινού ESM) που δόθηκαν το 2012 και αρχίζουν οι πληρωμές, με αποτέλεσμα οι πρώτες χρονιές να είναι “φορτωμένες”.

Επομένως, εάν τεθεί ως ανώτατο όριο το 15% του ΑΕΠ, αυτό από μόνο του δεν αλλάζει κάτι ουσιαστικά στη διάρθρωση του ελληνικού χρέους, γιατί οι μόνες χρονιές που δημιουργούν πρόβλημα είναι το 2022 και το 2023 και το πρόβλημα αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί σχετικά εύκολα.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμα και εάν το ετήσιο όριο τεθεί στο 12%, ούτε τότε αλλάζει κάτι ουσιαστικά, αφού και πάλι οι προβλεπόμενες σήμερα δαπάνες (πριν οποιαδήποτε πιθανή αναδιάρθρωση) βρίσκονται κάτω από το όριο αυτό, με εξαίρεση βέβαια τα έτη 2022 και 2023 που είναι “φορτωμένα”. Και τούτο προκύπτει ακόμα κι αν υπολογίσουμε το ΑΕΠ για τα επόμενα χρόνια με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης της τάξης του 1%. Εάν υπολογίσουμε το ΑΕΠ με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 2% τότε το χρέος θα παραμείνει κάτω από το 12%, με εξαίρεση μόνο τις δύο δύσκολες χρονιές 2022-2023.

Πίνακας: Χρέος σε απόλυτα ποσά και ως ποσοστό του ΑΕΠ
(Υπολογίζοντας μέση ετήσια αύξηση του ΑΕΠ κατά 1%)