The Italian job

Στις ιταλικές εκλογές ο μεγάλος χαμένος είναι η κυρία Άνγκελα Μέρκελ. Ο συντριβείς Μάριο Μόντι ήταν ο “αγαπημένος” των Βρυξελλών και, κυρίως, του Βερολίνου, αλλά στις ιταλικές εκλογές ψηφίζουν οι πολίτες της χώρας. Και πάνω από το 50% όσων ψήφισαν είπαν “όχι” στην πολιτική της λιτότητας την οποία προωθεί η Γερμανίδα καγκελάριος, αρκετοί είπαν “όχι” στο ευρώ, ενώ κάποιοι είπαν “όχι” συνολικά στο κατεστημένο, δηλαδή στους τραπεζίτες, τους πολιτικούς, τα μέσα ενημέρωσης.
Το αποτέλεσμα σίγουρα δεν αρέσει στις αγορές. Είναι χαρακτηριστικό ότι εκθέσεις εταιρειών όπως η Citi αντανακλούν το δημοκρατικό παράδοξο όταν λένε ότι “οι Ιταλοί ψηφηφόροι δεν έκαναν το σωστό πράγμα”. Λες και οι πολίτες υπάρχουν για να εξυπηρετούνται οι αγορές κι όχι το αντίστροφο.

Οι Ιταλοί, όμως, φαίνεται ότι βαρέθηκαν την λιτότητα, την μακρoβιότερη ύφεση των τελευταίων 20 χρόνων, τη μείωση των συντάξεων και το γεγονός ότι οι νέοι δεν βρίσκουν πια “κανονική” δουλειά -οι περισσότεροι εργάζονται παρτ-τάιμ και ανασφάλιστοι.
Το ενδιαφέρον είναι ότι το ρεύμα αντίδρασης δεν τροφοδοτείται μόνο από τα αδύναμα κοινωνικά στρώματα, αλλά και από ένα τμήμα της επιχειρηματικής τάξης η οποία γονατίζει από την ύφεση στο εσωτερικό της χώρας και από το σκληρό ευρώ το οποίο ροκανίζει την ανταγωνιστικότητά των ιταλικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.
Και η Ιταλία δεν είναι μια “τυχαία” χώρα: Πρόκειται για την τρίτη σε μέγεθος οικονομία και δεύτερη βιομηχανική δύναμη της Ευρωζώνης, της οποίας η παραγωγή έχει μείνει πρακατικά στάσιμη από τη στιγμή που έχασε το εθνικό της νόμισμα.
Ο λατινικός καπιταλισμός εξεγείρεται σιγά-σιγά και αυτός κατά της επέλασης του τευτονικού επιχειρηματικού κατεστημένου στην υπόλοιπη γηραία ήπειρο.
Εάν η Ευρωζώνη είχε ομοσπονδιακές δομές, θα υπήρχε μια πολιτική διέξοδος απέναντι στην απόπειρα της γερμανικής επικυριαρχίας. Επειδή, όμως, κάτι τέτοιο δεν υφίσταται, οι Ιταλοί καταψήφισαν τους φορείς της αποδοκιμαζόμενης πολιτικής στο εσωτερικό. Καταψήφισαν όσους υπερασπίζονται την πολιτική της λιτότητας και του σκληρού ευρώ.

Χωρίς ακόμα να είναι ξεκάθαρη η τροπή που θα πάρουν τα πράγματα στη γειτονική χώρα και το κατά πόσο θα σχηματιστεί κυβέρνηση ή θα γίνουν νέες εκλογές, φαίνεται ότι ανοίγει ο δρόμος για να αμφισβητηθεί η πολιτική της “ευρω-λιτότητας”, όχι μόνο στην Ιταλία, αλλά ευρύτερα στην Ευρωζώνη.
Σε μια ήπια εκδοχή, η Γερμανία μπορεί να πιεστεί για να αποδεχθεί πιο χαλαρές πολιτικές, “τύπωμα χρήματος”, ένα πιο “μαλακό” ευρώ, καθώς και περισσότερο πληθωρισμό για την ίδια ώστε να πάρουν “ανάσα” οι χώρες του Νότου.
Η πιο οξεία εκδοχή θα ήταν να αμφισβητηθεί η συμμετοχή της Ιταλίας στο ευρώ, με αποτέλεσμα να εισέλθει η ευρωζώνη σε νέα περίοδο βίαιων αναταράξεων, οι οποίες θα ανατροφοδοτήσουν την ύφεση.
Σε κάθε περίπτωση το αποτέλεσμα των ιταλικών εκλογών αλλάζει αρκετά δεδομένα στο πολιτικό παιχνίδι στην Ευρζώνη και το γεγονός αυτό θα πρέπει να το σταθμίσει και η ελληνική κυβέρνηση στους χειρισμούς της στο εξής.