Από τις εκδόσεις Ποταμός κυκλοφόρησε πρόσφατα σε μια αρκούντως επιμελημένη έκδοση ένα δοκίμιο του Πολωνού Μίχαλ Καλέτσκι – δημοσιευμένο στο μακρινό 1943- όπου ο οικονομολόγος με τις «κεϊνσιανές ιδέες» που προηγήθηκε του ίδιου του Κέινς υπερασπίζεται τις πολιτικές της πλήρους απασχόλησης.
Η έκδοση με αρκετά προτερήματα θα μπορούσε να περάσει εντελώς απαρατήρητη αν … Και εδώ το αν έχει τη σημασία του. Τον εκτεταμένο πρόλογο υπογράφει ο Γιώργος Καλπαδάκης ο οποίος ανέλαβε και το βαρύ φορτίο της απόδοσης του δοκιμίου στα ελληνικά. Ο 34χρονος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και με διακεκριμένες σπουδές στο University College London (UCL) και στο London School of Economics and Political Science (LSE) δεν είναι απλώς ο επιστημονικός διευθυντής της σειράς Απέναντι Οχθη του εκδοτικού οίκου – τον οποίο συνδιευθύνει η δημοσιογράφος Αναστασία Λαμπρία- αλλά ένας από τα πρόσωπα του πυρήνα της νέας διακυβέρνησης. Ο Γιώργος Καλπαδάκης είναι διευθυντής του γραφείου του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Γιάννη Δραγασάκη και μικρότερος αδελφός του Βαγγέλη Καλπαδάκη, διπλωματικού συμβούλου του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα.
Αλλά, ας ξαναγυρίσουμε στις εκδόσεις. Στην σειρά που διευθύνει ο Καλπαδάκης έχουν κυκλοφορήσει μέχρι στιγμής 4 βιβλία. Μεταξύ αυτών και το βιβλίο Μια μετριοπαθής πρόταση για την επίλυση της κρίσης του ευρώ. Με συγγραφείς τον Γιάνη Βαρουφάκη, τον James K. Galbraith και τον Stuart Holland και σε πρόλογο του Michel Rocard.
Αλλά, ας πούμε και δύο λόγια για το δοκίμιο. Στο οπισθόφυλλο της έκδοσης μπορεί κανείς να διαβάσει τα εξής: «Μίχαλ Καλέτσκι (1899-1970). Ένας λαμπρός, λησμονημένος αλλά τελικά δικαιωμένος από τους καιρούς Πολωνός οικονομολόγος, που οι ιδέες του καθίστανται εκ νέου επίκαιρες στην εποχή μας, όπου οι ανεπτυγμένες οικονομίες υιοθετούν το πρότυπο της χρηματοπιστωτικής απελευθέρωσης και κερδοσκοπίας και προχωρούν σε πολιτικές ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων.
Στο δοκίμιό του αυτό, δημοσιευμένο στο μακρινό 1943, τονίζει ότι σε περιπτώσεις όπου το ιδιωτικό κεφάλαιο δεν μπορεί να εξασφαλίσει την πλήρη απασχόληση, το κράτος οφείλει να παρεμβαίνει προς αυτή την κατεύθυνση, με αύξηση και «κοινωνικοποίηση» των επενδύσεων, με δημόσια έργα και με συμπληρωματικές παρεμβάσεις που θα καθιστούν δικαιότερη την κατανομή του εισοδήματος, ενώ μακροπρόθεσμα θα τονώσουν και τις ιδιωτικές επενδύσεις.
Η πρόταση του Καλέτσκι είναι ταυτόχρονα μια πρόκληση προς οικονομολόγους και οικονομολογούντες να δείξουν ότι εισάγοντας στο έργο τους και την κοινωνική και ηθική διάσταση δεν διακυβεύουν το κύρος ή την επιστημοσύνη του».
Από το δοκίμιο του Καλέτσκι κρατάω μια βασική σκέψη: Tη συσχέτιση ανάμεσα στη μάχη για την πλήρη απασχόληση και την αντιμετώπιση στην επανεμφάνιση του φασισμού. Ο συγγραφέας εν μέσω πολέμου και ο επιμελητής 70 και πλέον χρόνια μετά επιμένουν να υποστηρίζουν το εξής: «Ο φασισμός προέκυψε στη Γερμανία εν μέσω τρομακτικής ανεργίας και παρέμεινε στην εξουσία μέσω της διασφάλισης της πλήρους απασχόλησης, ενώ η καπιταλιστική δημοκρατία έδειχνε να αποτυγχάνει σ΄αυτό. Η μάχη των προοδευτικών δυνάμεων για πλήρη απασχόληση αποτελεί ταυτόχρονα έναν τρόπο για να αποφευχθεί η επανεμφάνιση του φασισμού».
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.