Το στρεβλό Ελληνικό φορολογικό σύστημα διώχνει τους επενδυτές

Με αφορμή δημοσίευμα στην εφημερίδα ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ της 3/3/2019, το οποίο αναδεικνύει την αντιμετώπιση που βρίσκουν ξένοι επενδυτές στη χώρα μας, θα άξιζε να πληροφορηθεί το αναγνωστικό κοινό (εντός ή εκτός συνόρων), τις πραγματικές διαστάσεις και τις ρίζες του προβλήματος. Διότι  εξαιτίας αυτού του λόγου ταλαιπωρούνται πάμπολλοι υποψήφιοι επενδυτές στη χώρα μας, αλλά ακόμα και όσοι καταφέρνουν και δικαιώνονται, τελικώς εμπλέκονται και πάλι στα γρανάζια της ελληνικής γραφειοκρατίας και πολυνομίας.

Η επίλυση στο μείζον αυτό ζήτημα εκκρεμεί  εδώ και πολλά χρόνια και από το 2015, επίσημα αφότου η Ένωση Λογιστών Φοροτεχνικών Ελευθέρων Επαγγελματιών ( Ε.Λ.Φ.Ε.Ε) Ρόδου, με το σύνολο των νησιωτικών ενώσεων λογιστών και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Φοροτεχνικών Ελλάδος (ΠΟΦΕΕ), υπέβαλαν αρμοδίως υπομνήματα προς την ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών και της ΑΑΔΕ. Και αυτό παρότι, μετά από προσφυγές,  η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), δικαίωσε φορολογουμένους με σωρεία αποφάσεων (3257, 3285, 3297,1445/2018, και άλλες).

Πρόκειται για την πρακτική που ακολουθούν πολλές ΔΟΥ (τουριστικών και νησιωτικών κυρίως περιοχών), οι οποίες ερμηνεύοντας εσφαλμένα τις διατάξεις για τη φορολογική κατοικία, δημιουργούν  προβλήματα σε κατοίκους εξωτερικού – όχι μόνο ομογενών αλλά και αλλοδαπών – και μάλιστα κατοίκων κρατών που έχουν συνάψει Σ.Α.Δ.Φ με την Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, κάτοικοι εξωτερικού, για την εκμετάλλευση κυρίως της τουριστικής κατοικίας τους, προκειμένου να είναι νόμιμοι, προέβησαν σε έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας με μορφή ατομικής επιχείρησης στη χώρα μας. Και αυτό παρότι:

• σύμφωνα με τον νόμο και τις σχετικές αποφάσεις της ΑΑΔΕ οι οποίες συνάδουν με τις πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ (1445/2016, 1215/2017), τα εν λόγω φυσικά πρόσωπα αποδεδειγμένα έχουν την φορολογική κατοικία τους εκτός Ελλάδος και διαμένουν μόνιμα στο εξωτερικό,

• πληρούν τα κριτήρια για να είναι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού, καθώς αποδεικνύουν με όλα τα νόμιμα έγγραφα «την πραγματική εγκατάσταση τους» σε ορισμένο τόπο στο εξωτερικό, και ότι το «κέντρο της ύπαρξης τους, των βιοτικών τους σχέσεων, των υλικών τους συμφερόντων, του υλικού τους βίου και της επαγγελματικής τους εγκατάστασης» βρίσκεται στην αλλοδαπή,

• ουδέποτε στο παρελθόν απώλεσαν ή μετέφεραν αλλού ή στην Ελλάδα την φορολογική τους κατοικία ή ουδέποτε διέμειναν στην Ελλάδα,

• η φορολογική αρχή φέρει το βάρος της απόδειξης για τη θεμελίωση της προαναφερόμενης φορολογικής υποχρέωσης ενός φυσικού προσώπου, προκειμένου να ασκήσουν δραστηριότητα (χωρίς την φυσική παρουσία τους στην Ελλάδα) και να δηλώνουν νομίμως εισοδήματα από την εκμετάλλευση ιδιόκτητης κατοικίας ως τουριστικό κατάλυμα, ή την εκμετάλλευση ενοικιαζόμενων δωματίων, ή την εκμετάλλευση μισθωμένου εστιατορίου, την ενοικίαση σκαφών, κλπ.

Συνεπεία των ενεργειών όμως των ΔΟΥ, οι οποίες απέρριψαν τις δηλώσεις επιφύλαξης που υπέβαλαν νομίμως (ως πρώτο στάδιο άμυνας) οι αλλοδαποί, τους θεωρεί defacto φορολογικούς κατοίκους Ελλάδος, εκ του λόγου και μόνο ότι… έκαναν έναρξη ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας  στη χώρα μας. Και έτσι η Φορολογική Διοίκηση τους καλεί να πληρώσουν φόρο για το παγκόσμιο εισόδημά τους στην Ελλάδα, γεγονός που λαμβάνει έτσι και διεθνείς διαστάσεις..!

Την λανθασμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων από ορισμένες Δ.Ο.Υ, αναδεικνύει και η απόφαση 1445/2016 του ΣτΕ, που διαπιστώνει προφανή αντίθεση μεταξύ της διατύπωσης στο άρθρο 4 του Ν.4172/2013 και της εισηγητικής έκθεσης του ιδίου νόμου!

Έκτοτε, προς επίλυση του ανωτέρω ζητήματος, ακολούθησε, μεταξύ άλλων, μία σειρά νομοτεχνικών βελτιώσεων επί τη βάσει των αποφάσεων του ΣτΕ, όπως η απόφαση ΠΟΛ. 1201/06.12.2017, που άνοιξε πλέον το δρόμο της απρόσκοπτης αλλαγής της φορολογικής κατοικίας και των χωριστών δηλώσεων.

Και η ίδια η ΔΕΔ, στο σκεπτικό των κρίσιμων αποφάσεών της ΔΕΔ (3257, 3285, 3297, 1445/2018), ερμηνεύει την έννοια του «κέντρου των ζωτικών συμφερόντων» με βάση τη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 του ΚΦΕ, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή της από το άρθρο 115 παρ. 1 του Ν. 4549/2018. Επικαλείται δηλαδή  την Αιτιολογική Έκθεση του Ν. 4549/2018, ότι η εν λόγω τροποποίηση αποτελεί απλή αναδιατύπωση, ώστε η έννοια του κέντρου των ζωτικών συμφερόντων να ευθυγραμμίζεται τόσο με τα ερμηνευτικά σχόλια της Πρότυπης Σύμβασης του ΟΟΣΑ για την Αποφυγή της Διπλής Φορολογίας Εισοδήματος, όσο και με την Απόφαση ΣτΕ 1445/2016.

Αυτό σημαίνει ότι και οι υποθέσεις προηγούμενων φορολογικών ετών πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα της νεότερης διατύπωσης.

Ωστόσο και μετά την δικαίωση, όπως με πρόσφατες αποφάσεις της ΔΕΔ(3257, 3285, 3297/2018), για φορολογικούς κατοίκους αλλοδαπής (Αγγλία, Πολωνία, Ελβετία) και με δραστηριότητα της εκμίσθωσης ακινήτων σε Ελληνικό νησί, όπου δεν τους καθιστά φορολογικούς κατοίκους Ελλάδος και έχοντας αυτό αναγνωριστεί adhoc για προηγούμενα φορολογικά έτη, η αρμόδια Δ.Ο.Υ επανήλθε και τους επανέφερε σε καθεστώς φορολογικού κατοίκου Ελλάδος, ανεξάρτητα αν τηρούσαν και το τρέχον έτος,  όλες τις προϋποθέσεις για να μην γίνει αυτό, με συνέπεια την εκ νέου άσκηση ενδικοφανών προσφυγών !! 

Ανάλογα επίσης, με πρόσφατη απόφαση της ΔΕΔ Θεσσαλονίκης (αρ. απόφ. 1445/2018) για φορολογούμενο που ήταν φορολογικός κάτοικος Η.Π.Α. από το έτος 1999 και το έτος 2011 και προέβη σε έναρξη ατομικής επιχείρησης στην Ελλάδα με αντικείμενο την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα, η «οδύσσεια του» συνεχίζεται. Η ΔΕΔ έκρινε ότι η ιδιότητα απλού μέλους σε εταιρείες και η ύπαρξη ατομικής επιχείρησης στην Ελλάδα δεν επηρεάζουν – υπό προϋποθέσεις- τη φορολογική κατοικία. Ωστόσο η αρμόδια Δ.Ο.Υ. τον επανέφερε σε καθεστώς φορολογικού κατοίκου Ελλάδος!

Αυτό καταδεικνύει ότι και για λόγους δημοσίου συμφέροντος, απαιτείται η επίλυση του ζητήματος, αποσαφηνίζοντας το θεσμικό και λειτουργικό πλαίσιο για την έναρξη ή διατήρηση (υπό τις αναγκαίες νόμιμες προϋποθέσεις) ατομικής επιχείρησης στην Ελλάδα από μόνιμο κάτοικο εξωτερικού -αλλοδαπό ή ομογενή- κατά τρόπο ώστε να μη θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδος, με την υποχρέωση φορολόγησης του παγκόσμιου εισοδήματός του στη χώρα μας, όπως δήλωσε και ο Διοικητής της ΑΑΔΕ Κος Γ. Πιτσιλής, στο 10Ο Tax forum στην ομιλία του, τον Νοέμβριο του 2018.

Δημιουργείται έτσι ένα καθεστώς εμπιστοσύνης των ξένων επενδυτών, που βρίσκοντας ξεκάθαρες τις διαδικασίες και τις υποχρεώσεις τους στη χώρα μας, χωρίς να αμφισβητείται η φορολογική τους κατοικία στο εξωτερικό, θα νομιμοποιούν από κάθε άποψη τα έσοδα της δραστηριότητας τους, στη χώρα μας, ενώ τώρα «αναγκάζονται» να αναζητούν και … άλλες λύσεις με συχνά αδιαφανή φορολογικά «τερτίπια», σε βάρος των δημοσίων εσόδων.

*Ο κύριος Ιωάννης Εκτ. Ηρακλείδης είναι Οικονομολόγος – Λογιστής Φοροτεχνικός, πρώην Πρόεδρος της ΕΛΦΕΕ Ρόδου, αντιπρόσωπος στην ΠΟΦΕΕ