Ένα νέο μέτωπο κατά της ακρίβειας ανοίγει στην αγορά, με τις επιχειρήσεις τροφίμων και τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ να προετοιμάζουν στοχευμένες μειώσεις τιμών σε προϊόντα που απορροφούν σημαντικό μέρος της καθημερινής δαπάνης των νοικοκυριών. Η πρωτοβουλία αναμένεται να ενεργοποιηθεί στο τέλος Αυγούστου και φιλοδοξεί να προσφέρει άμεση, έστω και προσωρινή, ανακούφιση στους καταναλωτές που συνεχίζουν να πιέζονται από το υψηλό κόστος διαβίωσης.
Το νέο πλαίσιο οριστικοποιήθηκε έπειτα από ευρεία συνάντηση μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης, εκπροσώπων της βιομηχανίας τροφίμων, των σούπερ μάρκετ και της αρμόδιας ανεξάρτητης αρχής για την εποπτεία της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών.
Η συμφωνία προβλέπει ότι οι μειώσεις θα ξεκινούν από το 5%, με την επιδίωξη να φθάσουν σε υψηλότερα ποσοστά όπου υπάρχουν διαθέσιμα περιθώρια. Θα αφορούν κατά κύριο λόγο προϊόντα υψηλής κυκλοφορίας, δηλαδή κωδικούς που αγοράζονται συχνά και επηρεάζουν περισσότερο τον συνολικό λογαριασμό στο ταμείο.
Τα προϊόντα που θα συμμετέχουν θα φέρουν ειδική και ευδιάκριτη σήμανση στα ράφια. Οι μειωμένες τιμές θα διατηρηθούν για χρονικό διάστημα από δύο έως τέσσερις μήνες, ανάλογα με την επιλογή κάθε επιχείρησης και τις ιδιαιτερότητες των επιμέρους κατηγοριών.
Εθελοντική συμμετοχή και έλεγχος της αγοράς
Η συμμετοχή των επιχειρήσεων θα είναι εθελοντική, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε βιομηχανία και αλυσίδα λιανικής θα αποφασίζει σε ποιους κωδικούς μπορεί να εφαρμόσει τις μειώσεις και για πόσο χρονικό διάστημα.
Το υπουργείο Ανάπτυξης επιδιώκει, πάντως, η κάλυψη να είναι όσο το δυνατόν ευρύτερη και να συμπεριλάβει τη μεγάλη πλειονότητα των προϊόντων πρώτης ανάγκης. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα τρόφιμα, τα είδη καθημερινής συντήρησης του νοικοκυριού, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας και τα σχολικά είδη, καθώς η έναρξη της δράσης συμπίπτει με την περίοδο προετοιμασίας για τη νέα σχολική χρονιά.
Η εποπτεία της εφαρμογής θα γίνεται από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η οποία θα παρακολουθεί τη διαμόρφωση των τιμών, τη διάρκεια των εκπτώσεων και την ορθή χρήση της ειδικής σήμανσης.
Το νέο μοντέλο έρχεται να αντικαταστήσει το προηγούμενο καθεστώς περιορισμού του περιθωρίου κέρδους, μεταφέροντας το βάρος από τη διοικητική ρύθμιση σε μια οργανωμένη συνεργασία μεταξύ κράτους και αγοράς.
Οι κατηγορίες προϊόντων με μειωμένες τιμές
Η πρωτοβουλία θα καλύψει ένα ευρύ φάσμα αγαθών που βρίσκονται σταθερά στο καλάθι των νοικοκυριών.
Στις βασικές κατηγορίες περιλαμβάνονται:
- νωπό κρέας, όπως μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά,
- γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά,
- ψωμί και αλεύρι,
- ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια,
- ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες,
- βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες,
- καφές και δημητριακά,
- σοκολάτες, μπισκότα και συναφή προϊόντα,
- αναψυκτικά,
- απορρυπαντικά πλυντηρίου και πιάτων,
- καθαριστικά γενικής χρήσης,
- είδη προσωπικής υγιεινής,
- σχολικά προϊόντα.
Η επιλογή αυτών των κατηγοριών αποσκοπεί στη μεγαλύτερη δυνατή επίδραση στον οικογενειακό προϋπολογισμό και όχι σε μια γενική, αλλά περιορισμένης αποτελεσματικότητας, μείωση τιμών σε χιλιάδες προϊόντα χαμηλής ζήτησης.
Εκτός τα φρούτα και τα λαχανικά
Από τη συμφωνία εξαιρούνται τα νωπά φρούτα και λαχανικά, καθώς οι τιμές τους μεταβάλλονται συχνά και επηρεάζονται άμεσα από την εποχικότητα, τις καιρικές συνθήκες, τη διαθεσιμότητα και τις διακυμάνσεις της παραγωγής.
Η έντονη μεταβλητότητα καθιστά δύσκολη τη διατήρηση μιας σταθερής έκπτωσης για χρονικό διάστημα αρκετών μηνών. Για τον λόγο αυτό κρίθηκε ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν μπορούν να ενταχθούν στο ίδιο πλαίσιο με τα τυποποιημένα αγαθά ή τις κατηγορίες με πιο προβλέψιμη τιμολογιακή πορεία.
Η στόχευση των μειώσεων βασίζεται στη διάρθρωση των πραγματικών πωλήσεων των σούπερ μάρκετ. Ένα σχετικά μικρό ποσοστό προϊόντων, περίπου 10% έως 15% των διαθέσιμων κωδικών, παράγει το 70% έως 80% του συνολικού τζίρου.
Πρόκειται για τα προϊόντα που αγοράζονται καθημερινά ή σε πολύ τακτική βάση και, επομένως, επηρεάζουν περισσότερο τη συνολική δαπάνη των καταναλωτών.
Αντί να επιλεγεί μια οριζόντια μείωση σε μεγάλο αριθμό κωδικών με μικρή συμμετοχή στις πωλήσεις, προκρίθηκε η συγκέντρωση των εκπτώσεων στα προϊόντα που διαμορφώνουν ουσιαστικά το κόστος του καλαθιού.
Η λογική είναι ότι ακόμη και μια μέτρια μείωση σε αγαθά υψηλής κατανάλωσης μπορεί να έχει μεγαλύτερο πρακτικό αποτέλεσμα από μια εντυπωσιακή έκπτωση σε προϊόντα που αγοράζονται σπάνια.
Η εικόνα του πληθωρισμού
Η νέα παρέμβαση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία ο γενικός πληθωρισμός εμφανίζει αποκλιμάκωση, χωρίς όμως να έχουν υποχωρήσει οι πιέσεις σε βασικές κατηγορίες τροφίμων.
Τον Ιούνιο ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 4,4%, από 5,2% τον Μάιο, ενώ ο δείκτης των τροφίμων κινήθηκε στο 2,7%.
Παρά τη γενικότερη επιβράδυνση, αρκετά προϊόντα εξακολουθούν να καταγράφουν σημαντικές ανατιμήσεις. Η τιμή του μοσχαριού αυξήθηκε κατά 15,6%, ενώ στο αρνί και το κατσίκι η άνοδος έφθασε το 16,2%. Στα πουλερικά καταγράφηκε αύξηση 4,7%, στα γαλακτοκομικά και τα αυγά 2,4% και στον καφέ 4,3%.
Στον αντίποδα, μειώσεις εμφανίστηκαν στο ελαιόλαδο κατά 12,8%, στο ρύζι κατά 6,9% και στα νωπά ή κατεψυγμένα ψάρια κατά 2,4%.
Η ανομοιογενής αυτή εικόνα εξηγεί γιατί η νέα δράση επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες και όχι σε μια ενιαία παρέμβαση για το σύνολο της αγοράς.
Η επιδίωξη για μεγαλύτερες εκπτώσεις
Το ελάχιστο όριο του 5% λειτουργεί ως αφετηρία και όχι ως ανώτατο επίπεδο. Η επιδίωξη είναι οι επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν όποια περιθώρια διαθέτουν ώστε να προσφέρουν υψηλότερες μειώσεις, ειδικά σε προϊόντα όπου έχει ήδη υποχωρήσει το κόστος πρώτων υλών ή μεταφοράς.
Η τελική έκταση της πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των εταιρειών που θα συμμετάσχουν, τους κωδικούς που θα εντάξουν και τη διάρκεια των μειωμένων τιμών.
Το βασικό στοίχημα είναι οι εκπτώσεις να μην περιοριστούν σε λίγα προϊόντα επικοινωνιακού χαρακτήρα, αλλά να αποκτήσουν επαρκές εύρος ώστε να γίνουν αντιληπτές στην καθημερινή δαπάνη των καταναλωτών. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί τελικά στο ταμείο, από το κατά πόσο η συνολική αξία του καλαθιού θα εμφανίσει ουσιαστική και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση.
Διαβάστε ακόμη
Euronext Athens: Ξεπέρασαν τα 7 δισ. ευρώ οι αντλήσεις κεφαλαίων και συνεχίζουν (πίνακας)
Υπερπολυτελείς πύργοι κατοικιών: Γιατί εξοπλίζονται με concierge, κλαμπ, spa και γυμναστήρια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα